روز جهانی مطبوعات؛ وقتی شهادت خبرنگاران به یک «روال عادی» تبدیل می‌شود

به گزارش خبرگزاری آگاه، سوم ماه می‌هر سال در تقویم جهانی به نام «روز جهانی آزادی مطبوعات» ثبت شده است؛ روزی که یادآور حق دسترسی آزاد به اطلاعات، نقش نظارتی رسانه‌ها و احترام به جان و قلم خبرنگاران باشد. اما نگاهی به آمار و واقعیت‌های میدانی نشان می‌دهد که این روز، بیش از آنکه نماد آزادی باشد، یادآور سیاه‌ترین صحنه‌های نقض آشکار حقوق خبرنگاران و فعالان مطبوعاتی در نقاط مختلف جهان به ویژه در کشور‌های اسلامی و منطقه غرب آسیا است.

امسال نیز مانند سال‌های گذشته، روز جهانی مطبوعات در حالی فرا می‌رسد که غزه به خطرناک‌ترین نقطه جهان برای خبرنگاران تبدیل شده است. بر اساس آمار سازمان‌های بین‌المللی، رژیم صهیونیستی طی دو سال گذشته بیش از ۱۴۰ خبرنگار و فعال رسانه‌ای را در غزه به شهادت رسانده و ده‌ها نفر دیگر را نیز زخمی یا بازداشت کرده است. خبرنگارانی که تنها وظیفه خود یعنی انعکاس حقیقت را انجام می‌دادند، هدف مستقیم حملات هوایی، توپخانه و تیراندازی نیرو‌های صهیونیستی قرار گرفتند. این در حالی است که سازمان ملل و نهاد‌های مدافع آزادی بیان، در عمل نتوانسته‌اند کوچک‌ترین مانعی در برابر این جنایات ایجاد کنند.

اما غزه تنها صحنه کشتار خبرنگاران نیست. در لبنان نیز طی حملات هوایی اخیر رژیم صهیونیستی، شماری از خبرنگاران رسانه‌های بین المللی و محلی جان خود را از دست دادند. پوشش تجاوزات نظامی در جنوب لبنان، بیش از هر زمان دیگری برای اهالی رسانه هزینه ساز شده است.

در سوریه نیز در طول سال‌های جنگ تحمیلی و حضور گروه‌های تروریستی، ده‌ها خبرنگار مستند ساز، عکاس و گزارشگر در حین انجام وظیفه به شهادت رسیدند؛ خبرنگارانی که برخی از آنها هدف مستقیم حملات هوایی ائتلاف به اصطلاح بین المللی تحت رهبری آمریکا قرار گرفتند. با این حال، پرونده شهادت آگاهن همچنان در هاله‌ای از ابهام باقی مانده و هیچ عامل متجاوزی تاکنون محاکمه نشده است.

در عراق نیز طی دو دهه اخیر، صد‌ها روزنامه‌نگار و فعال رسانه‌ای در جریان اشغال این کشور توسط نیرو‌های ائتلاف، حملات داعش و همچنین در فضای ناامنی پس از آن، هدف سوء قصد‌ها و حملات مستقیم قرار گرفته‌اند. بر اساس آمار‌های غیررسمی، عراق پس از افغانستان دومین و سومین کشور‌های خطرناک برای خبرنگاران در منطقه به شمار می‌رود.

افغانستان نیز نقطه سیاه دیگری در این نقشه خونین است؛ جایی که طی دو دهه حضور نیرو‌های خارجی، ده‌ها خبرنگار در حملات انتحاری، بمب گذاری‌ها و همچنین حملات هدفمند کشته شدند. بسیاری از این خبرنگاران در حال پوشش حوادث یا حتی در دفاتر کاری خود هدف گلوله یا انفجار قرار گرفتند، بدون آن که کوچک‌ترین امنیتی برای آنها تأمین شده باشد.

در داخل ایران نیز طی سال‌های گذشته، شماری از خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای در شرایط مختلف جان خود را از دست داده‌اند؛ از شهدای مدافع امنیت در ناآرامی‌های خیابانی تا خبرنگارانی که در پوشش حوادث طبیعی یا درگیری‌های مرزی به شهادت رسیده‌اند. به عنوان نمونه، «محمود صارمی»، خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) که در سال ۱۳۷۷ در مزار شریف افغانستان توسط گروهک‌های تروریستی به شهادت رسید، نمادی از هزینه سنگین اطلاع رسانی در مناطق جنگی و ناامن است. نام او بر روی روز جهانی مطبوعات در ایران ثبت شده و یادآور فداکاری خبرنگاران ایرانی در مسیر انتقال حقیقت است.

در کنار این کشتار‌های میدانی، آنچه بیش از همه آرمان آزادی مطبوعات را تهدید می‌کند، رویکرد دوگانه غرب و آمریکا نسبت به رسانه هاست. ایالات متحده که خود را پرچمدار آزادی بیان می‌داند، در عمل رسانه‌ها و خبرنگاران مستقل در سراسر جهان را تهدید، تحریم یا وادار به خودسانسوری می‌کند. از فشار بر شبکه‌های خبری مستقل مانند الجزیره و پرس تی وی گرفته تا فیلترینگ و جریمه‌های سنگین برای رسانه‌هایی که روایت حقیقت از جنایات اسرائیل را منتشر می‌کنند، همه نشان می‌دهد که «آزادی مطبوعات» تنها یک کلمه زیبا برای فریب افکار عمومی است.

لابی‌های قدرتمند رسانه‌ای در جهان، مانند اختاپوسی، فضای رسانه‌ای را در کنترل خود گرفته‌اند و مانع از فعالیت مستقل مطبوعات کشور‌های دیگر یا مجموعه‌هایی می‌شوند که قصد بیان واقعیات را دارند. رسانه‌هایی همچون سی‌ان‌ان، بی‌بی‌سی، نیویورک تایمز و دیگر غول‌های رسانه‌ای غربی، نه تنها در بازنمایی واقعیت‌های جنگ، قتل‌عام کودکان غزه و تخریب زیرساخت‌های کشور‌های مقاومت ناتوانند، بلکه با روایت سازی و بزرگ نمایی دروغین از آزادی مطبوعات، عملاً به ابزار جنگ نرم و استثمار کشور‌های ضعیف‌تر تبدیل شده‌اند.

همه مقامات دنیا به صورت لفظی خود را حامی مطبوعات و خبرنگاران معرفی می‌کنند، اما در پشت صحنه، سیاستمداران از رسانه‌ها به شکلی ابزاری استفاده می‌کنند. مطبوعات امروز به ابزاری برای جنگ‌های نیابتی، استثمار منابع کشور‌های دیگر و توجیه مداخلات نظامی تبدیل شده‌اند. روایت‌های جعلی مانند سلاح‌های کشتار جمعی در عراق یا کودک کشی در کویت و توهم تسلیحات هسته‌ای در ایران، همگی توسط شبکه‌های غربی ساخته و پرداخته شد تا افکار عمومی جهان برای حمله به کشور‌های مستقل آماده شود.

در پایان باید گفت که آزادی مطبوعات، همچنان یک رویای دست نیافتنی برای بیشتر خبرنگاران جهان است. در حالی که هر سال در سوم ماه می، بیانیه‌های حمایتی از رسانه‌ها و محکومیت خشونت علیه خبرنگاران صادر می‌شود، واقعیت میدانی نشان می‌دهد که خطرناک‌ترین تهدید برای خبرنگاران، همان کشور‌ها و رژیم‌هایی هستند که بلند‌ترین فریاد‌های دفاع از آزادی مطبوعات را سر می‌دهند.

اگر قرار باشد روز جهانی مطبوعات پیامی جهان شمول ارائه دهد، آن پیام این است: «تا زمانی که سلطه لابی‌های رسانه‌ای غربی و صهیونی بر فضای خبری جهان شکسته نشود و رسانه‌های مستقل کشور‌های جنوب جهانی نخواهند توانست بدون ترس از تهدید، تحریم و ترور، حقیقت را بازگو کنند، آزادی مطبوعات هیچ معنایی جز یک دروغ بزرگ نخواهد داشت.»

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَیَّنُوا أَن تُصِیبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِینَ»

(ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اگر شخص فاسقی خبری برای شما آورد، درباره آن تحقیق کنید، مبادا به گروهی از روی نادانی آسیب برسانید و از کرده خود پشیمان شوید.)

انتهای خبر/245519/