بازگشت سیاست‌گذاری به ریل علم و فناوری/ دانشگاه به حل ۲ بحران اقتصادی گره می‌خورد

به گزارش خبرگزاری آگاه؛ یکی از مهمترین مسائل امروز اقتصاد کشور مقاوم سازی آن در برابر هجمه ها به واسطه توسعه صنعتی و افزایش دانش بومی سازی در این مسیر است و بدیهی است که چنین تحول فناورانه ای بایستی بر پایه تخصص علمی دانشگاه های کشور انجام شود. اما برای تحقق این امر باید چه کرد؟

در این رابطه صادق بشیری، کارشناس اقتصادی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی آگاه درباره نقش دانشگاه در حل مسائل اقتصادی کشور اظهار کرد: تجربه سال‌های اخیر نشان داده هرجا کشور به سمت علم، دانش و فناوری حرکت کرده و از ظرفیت دانشگاهیان بهره گرفته، نتایج موفق‌تری حاصل شده است. به گفته وی، این الگو باید در حوزه اقتصاد نیز به‌صورت جدی مورد توجه قرار گیرد.

وی با بیان اینکه یکی از مشکلات اصلی اقتصاد ایران ضعف در مدیریت و نبود سازوکار مناسب برای استفاده از نظرات کارشناسی است، افزود: ممکن است بهترین متخصصان، دانش و منابع در کشور وجود داشته باشد، اما اگر مدیریت صحیحی بر این ظرفیت‌ها حاکم نباشد، اثربخشی لازم ایجاد نخواهد شد.

بشیری با تشبیه مدیریت اقتصادی به سیستم گردش خون در بدن انسان تصریح کرد: زمانی که توزیع امکانات، تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌ها به‌درستی انجام نشود، بخشی از ظرفیت‌ها بلااستفاده می‌ماند و بخشی دیگر دچار آسیب می‌شود. امروز نیز اقتصاد کشور با چنین وضعیتی مواجه است.

ضعف ارتباط دولت و دانشگاه

این کارشناس اقتصادی یکی از مهم‌ترین موانع حل مشکلات اقتصادی را فاصله میان دولت و دانشگاه دانست و گفت: مدیریت کشور نتوانسته سازوکاری جذاب و مؤثر برای مشارکت دانشگاهیان ایجاد کند. در نتیجه بسیاری از صاحب‌نظران یا امکان اثرگذاری پیدا نمی‌کنند یا به حاشیه رانده می‌شوند.

وی ادامه داد: دولت بار‌ها از دانشگاه‌ها درخواست کمک کرده، اما عملاً هیچ درگاه مشخص و مؤثری برای ارتباط مستمر میان بدنه اجرایی و نخبگان علمی ایجاد نشده است. وقتی مسیر رسمی برای انتقال ایده‌ها و نظریه‌های تخصصی وجود نداشته باشد، طبیعی است که دانشگاه نیز احساس بی‌اثر بودن کند.

بشیری با انتقاد از غلبه روابط بر شایسته‌سالاری در برخی ساختار‌ها خاطرنشان کرد: تا زمانی که افراد متخصص و صاحب ایده امکان حضور و اثرگذاری واقعی نداشته باشند و تصمیم‌گیری‌ها بر اساس کیفیت علمی انجام نشود، نمی‌توان انتظار تولید سیاست‌های اقتصادی کارآمد را داشت.

اقتصاد باید محور تصمیم‌گیری باشد

وی تأکید کرد: امروز بسیاری از اقتصاددانان معتقدند مشکلات فعلی اقتصاد کشور بیش از آنکه ناشی از جنگ یا فشار خارجی باشد، نتیجه ضعف‌های مدیریتی و تصمیم‌گیری‌های نادرست است.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به تجربه کشور‌های بزرگ اقتصادی جهان گفت: قدرت‌های اقتصادی دنیا حتی در شرایط اختلافات سیاسی، روابط اقتصادی خود را حفظ می‌کنند، زیرا اقتصاد را محور تصمیم‌گیری قرار داده‌اند. نمونه آن روابط چین و آمریکاست که باوجود اختلافات جدی سیاسی، تعاملات اقتصادی گسترده‌ای دارند.

بشیری افزود: در ایران نیز باید اقتصاد به محور اصلی تصمیم‌گیری تبدیل شود. زمانی که افراد فاقد تخصص در جایگاه تصمیم‌گیری قرار می‌گیرند، خروجی آن نیز سیاست‌های کم‌کیفیت و تشدید مشکلات اقتصادی خواهد بود.

آشتی با دانشگاه اولویت دولت است

وی مهم‌ترین اقدام برای استفاده از ظرفیت علمی کشور را ترمیم رابطه دولت و دانشگاه دانست و اظهار کرد: امروز نخستین ضرورت، آشتی دولت با دانشگاه است. دانشگاه باید احساس کند که دیدگاه‌ها و پیشنهادهایش شنیده می‌شود و امکان اثرگذاری واقعی دارد.

بشیری تصریح کرد: در سال‌های گذشته به‌تدریج تصویری منفی از کارآمدی برخی ساختار‌های اجرایی در فضای دانشگاهی شکل گرفته و همین مسئله موجب کاهش اعتماد میان دانشگاه و دولت شده است. بازسازی این اعتماد، زمان‌بر، اما ضروری است.

وی ادامه داد: اگر دولت بتواند اعتماد دانشگاهیان را جلب کند و بستر حضور واقعی نخبگان در فرآیند سیاست‌گذاری را فراهم سازد، دانشگاه قادر خواهد بود در حوزه‌هایی مانند اقتصاد مقاومتی، مدیریت منابع، اصلاح ساختار‌های اقتصادی و توسعه تولید ملی نقش‌آفرینی مؤثری داشته باشد.

ضرورت سیاست‌گذاری علمی در اقتصاد

این کارشناس اقتصادی با اشاره به برخی ناهماهنگی‌ها در سیاست‌گذاری صنعتی کشور گفت: در بسیاری از موارد بدون نیازسنجی دقیق و بدون وجود بانک‌های اطلاعاتی جامع، مجوز‌های متعدد صادر شده که نتیجه آن کاهش بهره‌وری و از بین رفتن صرفه اقتصادی واحد‌های تولیدی بوده است.

وی تأکید کرد: دانشگاه می‌تواند با ارائه داده‌های دقیق، پژوهش‌های کاربردی و تحلیل‌های علمی، به تصمیم‌گیری صحیح در حوزه اقتصاد کمک کند؛ مشروط بر اینکه ساختار اجرایی کشور پذیرای علم، تخصص و نقد کارشناسی باشد.

بشیری در پایان خاطرنشان کرد: عبور از شرایط فعلی اقتصاد کشور بدون تکیه بر علم، دانشگاه و شایسته‌سالاری ممکن نیست و هرگونه تحول اقتصادی پایدار نیازمند پیوند واقعی میان دانشگاه و نظام تصمیم‌گیری کشور است.

انتهای خبر/252877/