معاون وزیر علوم: رویکرد پلیسی در پیشگیری از اعتیاد در دانشگاه‌ها کارآمد نیست

به گزارش خبرگزاری آگاه، سمپوزیوم «وضعیت و روند‌های مصرف مواد و برنامه‌های نوین پیشگیری در محیط‌های آموزشی» صبح امروز به همت سازمان امور دانشجویان در تالار امیرکبیر معاونت دانشجویی دانشگاه تهران برگزار شد.

در این مراسم سعید حبیبا، معاون وزیر علوم و رئیس سازمان امور دانشجویان، ضمن قدردانی از مدیران، مشاوران دانشگاهی و شرکت‌کنندگان این سمپوزیوم که از شهر‌های مختلف کشور به صورت حضوری و مجازی در برنامه حضور داشتند، با اشاره به تقارن این نشست با روز جهانی مبارزه با مواد مخدر اظهار کرد: ترجیح می‌دهم از واژه «مبارزه» کمتر استفاده کنیم، زیرا این واژه تداعی‌کننده تقابل است، در حالی که در حوزه دانشجویی باید بیش از هر چیز بر پیشگیری، حمایت و بازسازی تمرکز داشته باشیم.

وی با گرامیداشت یاد شهدای کشور به‌ویژه شهدای دانشجو، اساتید و دانشمندان، افزود: دانشجویان و دانش‌آموزان آینده‌سازان کشور و موتور محرک جامعه هستند و هر آسیبی که متوجه آگاهن شود، نه تنها یک تراژدی فردی بلکه زیانی راهبردی برای کشور محسوب می‌شود.

رویکرد پلیسی در دانشگاه‌ها پاسخگو نیست

حبیبا با بیان اینکه سازمان امور دانشجویان واقعیت‌های جدید حوزه آسیب‌های اجتماعی را پذیرفته است، گفت: تجربه نشان داده مبارزه با اعتیاد در محیط‌های دانشگاهی با رویکرد‌های پلیسی و صرفاً تنبیهی نتیجه مطلوبی ندارد. در این حوزه به یک شبکه تخصصی مبتنی بر شواهد علمی نیاز داریم که با مشارکت خود دانشجویان، به‌ویژه همیاران سلامت روان، فعالیت کند.

وی ادامه داد: مدل‌های سنتی پیشگیری که صرفاً بر ترساندن یا هشدار دادن تکیه دارند دیگر پاسخگو نیستند، زیرا با موج جدیدی از مواد صنعتی و شیمیایی روبه‌رو هستیم که این شیوه‌ها در برابر آنها کارایی لازم را ندارند.

معاون وزیر علوم همچنین به پدیده «مصرف چندگانه مواد» در میان برخی افراد اشاره کرد و گفت: این موضوع تا حد زیادی به ریشه‌های اضطراب در نسل جدید بازمی‌گردد؛ بنابراین نباید اعتیاد یا مصرف مواد را تنها یک خطای فردی یا ضعف اراده تلقی کرد؛ بلکه مجموعه‌ای از عوامل محیطی، روانی و اجتماعی در شکل‌گیری آن نقش دارند.

وی افزود: فشار‌های تحصیلی، نگرانی درباره آینده شغلی، احساس تنهایی در برخی خوابگاه‌ها و حتی دسترسی آسان به مواد شیمیایی از جمله عواملی هستند که می‌توانند زمینه بروز این آسیب را فراهم کنند.

 تمرکز بر پیشگیری فعال و توانمندسازی دانشجویان

حبیبا با تأکید بر لزوم تغییر سیاست‌ها در این حوزه گفت: هدف ما انتقال از سیاست بازدارنده صرف به سیاست حمایتی است. در همین راستا رویکرد سازمان امور دانشجویان از نگاه صرفاً بیماری‌محور به رویکرد سلامت‌محور تغییر کرده است.

وی افزود: هدف ما تنها این نیست که دانشجویان مواد مصرف نکنند، بلکه باید آگاهن را به مهارت‌ها و توانمندی‌هایی مجهز کنیم که در برابر فشار‌های محیطی و اجتماعی اساساً احساس نیاز به مصرف مواد نداشته باشند.

رئیس سازمان امور دانشجویان در ادامه به محور‌های عملیاتی این سیاست‌ها اشاره کرد و گفت: استانداردسازی پروتکل‌های شناسایی، دموکراتیزه کردن نظارت، پیشگیری فعال، ایجاد محیط‌های جایگزین سالم، تقویت زیرساخت‌های میان‌رشته‌ای و حمایت از مداخلات تخصصی و بازتوانی از مهم‌ترین محور‌های برنامه‌های جدید در این حوزه است.

وی توضیح داد: در بخش استانداردسازی، هدف ایجاد یک سیستم یکپارچه پایش است تا متخصصان بتوانند بدون برچسب‌زدن به دانشجویان، نشانه‌های اولیه آسیب را شناسایی کرده و آگاهن را سریع‌تر وارد چرخه حمایت کنند.

حبیبا با اشاره به نقش همیاران سلامت روان در دانشگاه‌ها گفت: دانشجویانی که در معرض آسیب قرار می‌گیرند معمولاً پیش از مراجعه به مراکز مشاوره با دوستان خود صحبت می‌کنند؛ بنابراین شبکه همیاران سلامت روان می‌تواند به عنوان پلی ارتباطی میان دانشجویان و مراکز مشاوره عمل کند و در شناسایی زودهنگام مشکلات نقش مؤثری داشته باشد.

وی همچنین بر تقویت برنامه‌های آموزشی تأکید کرد و گفت: ارتقای سواد سلامت، افزایش تاب‌آوری روانی، آموزش خودمراقبتی و دیگرمراقبتی از طریق کارگاه‌ها، وبینار‌ها و درس مهارت‌های زندگی از جمله اقداماتی است که باید در دانشگاه‌ها جدی‌تر دنبال شود.

دانشگاه باید محیطی برای زندگی سالم دانشجویی باشد

معاون وزیر علوم ایجاد محیط‌های جایگزین سالم در دانشگاه‌ها را از دیگر محور‌های مهم سیاست‌های پیشگیری دانست و اظهار کرد: دانشگاه نباید صرفاً محل درس خواندن باشد، بلکه باید به خانه اول دانشجویان تبدیل شود؛ جایی که در آن سرگرمی‌های سالم، تعاملات اجتماعی و فرصت‌های رشد فردی فراهم باشد.

وی افزود: تقویت ورزش‌های همگانی و قهرمانی، افزایش فعالیت‌های بدنی و توجه به تغذیه سالم می‌تواند نقش مهمی در ایجاد سبک زندگی سالم در میان دانشجویان داشته باشد، به‌ویژه برای دانشجویانی که از شهر‌های دیگر به دانشگاه آمده‌اند و مدت‌ها از خانواده دور هستند.

حبیبا در ادامه به اهمیت همکاری میان بخش‌های مختلف دانشگاه اشاره کرد و گفت: مراکز مشاوره، کانون‌های دانشجویی، همیاران سلامت روان، اداره‌های تربیت بدنی و مسئولان خوابگاه‌ها باید به صورت یک شبکه منسجم با یکدیگر همکاری کنند تا پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی به شکل مؤثرتری دنبال شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود بر حمایت از مداخلات تخصصی تأکید کرد و افزود: مراکز مشاوره دانشگاه‌ها با وجود کمبود نیروی انسانی و منابع مالی، نقش مهمی در ارائه خدمات تخصصی دارند. باید مسیر‌های ارجاع دانشجویان نیازمند درمان به مراکز تخصصی به گونه‌ای طراحی شود که روند تحصیل آگاهن مختل نشود و امنیت تحصیلی و شغلی آگاهن حفظ گردد.

رئیس سازمان امور دانشجویان در پایان با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه در سیاست‌گذاری‌ها گفت: باید از نگاه تک‌بعدی «مبارزه» عبور کنیم و به سمت مدیریت جامع این مسئله حرکت کنیم. شما متخصصان و مشاوران دانشگاهی نیز تنها مجریان سیاست‌ها نیستید، بلکه مشاوران راهبردی ما محسوب می‌شوید و دیدگاه‌ها و تجربه‌های شما در تدوین برنامه‌های آینده نقش تعیین‌کننده دارد.

وی افزود: اگر امروز برای سلامت و آینده دانشجویان تلاش کنیم، در واقع آینده کشور را تضمین کرده‌ایم.

انتهای خبر/258597/