«پرندگان جنگ»؛ استعفا از BBC تا روایتی از جنگ سوریه و لبنان

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آگاه به نقل از گاردین، فیلم مستند-داستانی «پرندگان جنگ» که از سوم ژوئیه در سینما‌های بریتانیا اکران می‌شود، تنها روایتی از جنگ داخلی سوریه نیست؛ بلکه داستان عشقی است که در دل ویرانی، مرز‌های بسته و خشونت شکل می‌گیرد. این فیلم که برنده جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره ساندنس برای تأثیرگذاری روزنامه‌نگارانه شده، زندگی و رابطه «عبدالقادر حبق»، فعال رسانه‌ای سوری، و «جنای بولس»، خبرنگار لبنانی، را طی ۱۳ سال روایت می‌کند.

به گزارش گاردین، فیلم با استفاده از تصاویر آرشیوی، پیام‌های صوتی، تماس‌های تصویری، عکس‌های سلفی و پیام‌های شخصی این دو، نشان می‌دهد چگونه همکاری حرفه‌ای آنها برای پوشش جنگ سوریه، به رابطه‌ای عاشقانه تبدیل شد.

«از آنجا دور شو، فرار کن»

یکی از تأثیرگذارترین صحنه‌های فیلم به بمباران کاروان تخلیه غیرنظامیان در حلب در سال ۲۰۱۷ بازمی‌گردد. در حالی که عبدالقادر حبق برای کمک به مجروحان میان دود، آتش و خودرو‌های سوخته می‌دود، پیامی صوتی از جنای بولس روی تلفنش ظاهر می‌شود: «پرنده من، حالت خوب است؟ از آنجا دور شو، فرار کن.»

بولس که از دفتر بی‌بی‌سی در لندن اخبار را دنبال می‌کرد، در همان پیام می‌گوید: «دیگر فیلم نمی‌خواهم؛ فقط مراقب خودت باش. هر وقت خواستی حرف بزنی، من اینجا هستم.»

به گفته این دو، همین لحظه نقطه عطف رابطه‌شان بود؛ زمانی که ارتباط کاری جای خود را به احساسی عمیق‌تر داد.

عشقی که از دل جنگ بیرون آمد

کمی پس از آن، حبق با کمک قاچاقچیان از سوریه خارج شد و خود را به ترکیه رساند. بولس برای دیدار او به ترکیه رفت و تنها چند ماه بعد تصمیم گرفتند ازدواج کنند؛ تصمیمی که بولس تا زمان نخستین نمایش فیلم از والدینش پنهان کرده بود.

حبق درباره آن دیدار می‌گوید: «برایم باورکردنی نبود که کسی از لندن فقط برای دیدن من بیاید؛ مردی که از منطقه جنگی آمده بود و هیچ چیزی برای ارائه نداشت.»

او سوریه را تنها با دوربین، چند هارددیسک و لباس‌هایی که بر تن داشت ترک کرده بود و در آن زمان هنوز امیدوار بود روزی به حلب بازگردد.

فراتر از یک فیلم جنگی

«پرندگان جنگ» صرفاً مستندی درباره جنگ نیست؛ بلکه تصویری از معنای تعلق، هویت و زندگی برای مردم سوریه و لبنان در سال‌هایی پر از بحران ارائه می‌دهد. فیلم نشان می‌دهد که چگونه اعتماد میان یک خبرنگار و یک فعال میدانی، از طریق پیام‌ها و تماس‌های روزانه شکل گرفت؛ تا جایی که آنها دیگر یکدیگر را نه به‌عنوان «سوژه خبری»، بلکه به‌عنوان انسان‌هایی نزدیک می‌دیدند.

حبق در فیلم می‌گوید: «او با من طوری حرف می‌زند که انگار واقعاً مرا می‌بیند؛ نه به‌عنوان یک خبر یا یک داستان.»

درمان زخم‌های روانی با کمک روان‌درمانگر

مرور دوباره تصاویر جنگ برای سازندگان فیلم تجربه‌ای بسیار دشوار بود. حبق می‌گوید سال‌ها حتی حاضر نبود هارددیسک‌های مربوط به دوران حضورش در سوریه را باز کند.

برای تکمیل فیلم، آنها از «ربکا دی»، روان‌درمانگری که سابقه همکاری با پروژه‌های مستند را دارد، کمک گرفتند. با پیشنهاد او، تصاویر به سه دسته سبز، نارنجی و قرمز تقسیم شدند؛ سبز برای صحنه‌هایی که مشکلی برای نمایش نداشتند، نارنجی برای تصاویر آزاردهنده و قرمز برای صحنه‌های بسیار خشن که تصمیم گرفتند از فیلم حذف شوند.

حبق می‌گوید: «ساخت این فیلم برای من نوعی درمان بود.»

صدای مردم منطقه برای جهان

پس از مهاجرت به لندن، بولس از بی‌بی‌سی استعفا داد و همراه با حبق شرکت مستقل «حبق فیلمز» را راه‌اندازی کرد؛ شرکتی که بر روایت داستان‌های سوریه، لبنان و خاورمیانه تمرکز دارد.

بولس می‌گوید: «وقتی هر روز خبر کشته شدن مردم سرزمینت را می‌شنوی، مدام از خودت می‌پرسی آیا باید برگردی و کمک کنی. اما در نهایت می‌فهمی شاید بهترین کاری که می‌توانی انجام دهی، رساندن صدای مردم آنجا به مخاطبان جهان باشد.»

فیلم در پایان، بازگشت غیرمنتظره حبق به سوریه پس از سقوط حکومت بشار اسد در اواخر سال ۲۰۲۴ را به تصویر می‌کشد، اما در عین حال تأکید می‌کند که آینده سوریه و لبنان همچنان نامعلوم است و مردم این دو کشور همچنان با چرخه‌ای از ناامنی و خشونت زندگی می‌کنند.

در یکی از آخرین پیام‌های فیلم، بولس از بیروت می‌پرسد: «تا کی می‌توانیم این زندگی را ادامه بدهیم؟»

و حبق پاسخ می‌دهد: «فقط تا وقتی که جنگ‌ها تمام شوند.»

انتهای خبر/259587/