چرا بعد از سال‌ها دوباره سراغ بازی‌های کودکی‌ خود می‌رویم؟

به گزارش خبرگزاری آگاه، به نقل از «Futura Sciences»؛ برای بسیاری از افراد، نصب دوباره یک بازی قدیمی یا روشن کردن کنسولی که سال‌ها از آن استفاده نکرده‌اند، تنها یک سرگرمی ساده نیست. پژوهش‌های روان‌شناسی نشان می‌دهد این بازگشت اغلب تلاشی ناخودآگاه برای زنده کردن احساسات و تجربه‌هایی است که در دوران کودکی با آن‌ها پیوند خورده‌اند.

بازسازی خاطرات بوسیله احساسات

از نگاه کارشناسان مغز انسان خاطرات گذشته را دقیقاً همان‌گونه که رخ داده‌اند ذخیره نمی‌کند، بلکه آن‌ها را با احساسات و هیجانات آن دوران بازسازی می‌کند. به همین دلیل، بازی‌های دوران کودکی معمولاً بسیار جذاب‌تر از آنچه واقعاً بوده‌اند در ذهن ما باقی می‌مانند و همین موضوع باعث می‌شود سال‌ها بعد دوباره به سراغ آن‌ها برویم.

تحلیل پژوهشگران نشان می‌دهد آنچه افراد در این تجربه به دنبال آن هستند، فقط خود بازی نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از احساسات، روابط و خاطراتی است که با آن گره خورده‌اند. یک بازی قدیمی می‌تواند یادآور روزهای تعطیلات، دوستان دوران مدرسه، فضای خانه یا حتی حس آرامش و امنیت آن سال‌ها باشد.

این موضوع با نظریه «حافظه اپیزودیک» که توسط روان‌شناس کانادایی، اندل تولویینگ، مطرح شده نیز همخوانی دارد. بر اساس این نظریه، انسان هنگام یادآوری یک خاطره، صرفاً اطلاعات گذشته را به یاد نمی‌آورد، بلکه احساسات، فضا و تجربه‌های مرتبط با آن را نیز بازسازی می‌کند. به همین دلیل، یک بازی قدیمی می‌تواند فراتر از یک محصول دیجیتال، یادآور بخشی از دوران کودکی و تجربه‌های آن زمان باشد.

آیا تلاش برای تکرار احساس گذشته موفق است؟

با این حال، بسیاری از افراد پس از اجرای دوباره بازی محبوب دوران کودکی خود متوجه می‌شوند که آن لذت گذشته تکرار نمی‌شود. دلیل این موضوع آن است که بازی تغییر نکرده، بلکه ذهن و شرایط زندگی بازیکن دگرگون شده است. مسئولیت‌های بزرگسالی، تجربه‌های جدید و تغییر شیوه پردازش اطلاعات باعث می‌شود همان بازی دیگر همان احساس گذشته را ایجاد نکند.

به گفته پژوهشگران، بازگشت به بازی‌های قدیمی بیش از آنکه تلاشی برای تجربه دوباره یک محصول دیجیتال باشد، سفری ذهنی به گذشته و تلاشی برای برقراری ارتباط با بخشی از هویت شخصی است که در گذر زمان تغییر کرده است.

کارشناسان این موضوع را با نظریه Flow نیز توضیح می‌دهند. میهالی چیکسنت‌میهای، روان‌شناس برجسته، معتقد بود افراد زمانی بیشترین لذت را از یک فعالیت می‌برند که کاملاً در آن غرق شوند. کودکان معمولاً آسان‌تر به این حالت می‌رسند، اما مسئولیت‌ها، دغدغه‌های روزمره و تغییر شیوه پردازش ذهن در بزرگسالی باعث می‌شود تجربه دوباره همان بازی، الزاماً همان حس گذشته را ایجاد نکند.

چرا افراد بیشتر سراغ بازی‏‌های ویدئویی می‌روند؟

پژوهش‌های منتشر شده در نشریه Current Opinion in Psychology نیز نشان می‌دهد بازی‌های ویدئویی یکی از قدرتمندترین محرک‌های نوستالژی هستند و می‌توانند در کوتاه‌مدت به تقویت احساس رفاه روانی، تداوم هویت و پیوندهای اجتماعی کمک کنند. به گفته پژوهشگران، همین ویژگی باعث شده بازی‌های قدیمی همچنان جایگاه ویژه‌ای در میان کاربران حفظ کنند.

براساس پژوهشی که توسط محققان دانشکده کسب‌وکار دانشگاه نیوکاسل انجام شده است، این ویژگی باعث شده بازار بازی‌های رترو، نسخه‌های Remake و Remaster در سال‌های اخیر رونق بگیرد. بسیاری از شرکت‌های بازی‌سازی با تکیه بر حس نوستالژی، آثار کلاسیک خود را با فناوری‌های جدید بازآفرینی می‌کنند. این رویکرد نشان می‌دهد خاطرات کاربران، همچنان یکی از ارزشمندترین دارایی‌های صنعت بازی به شمار می‌رود.

انتهای خبر/265504/