دانشگاه‌ها باید ظرفیت حقوقی کشور را برای پیگیری خسارت‌های جنگ فعال کنند

مسعود راعی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آگاه درباره ترتیبات حقوقی جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با فشار‌ها و تهدید‌های خارجی گفت: یکی از موضوعات اصلی، بررسی ظرفیت‌های حقوق بین‌الملل برای مقابله با تحمیل‌ها و تهدید‌های آمریکا و سایر قدرت‌ها بود. در این حوزه اختلاف‌نظر‌هایی میان استادان حقوق، چه در داخل و چه در خارج از کشور، درباره تفسیر و اجرای تعهدات بین‌المللی وجود دارد که باید به صورت علمی و روشمند بررسی شود.

وی ادامه داد: بخش مهمی از این اختلافات به حوزه مخاصمات مسلحانه و نحوه به‌کارگیری مفاهیم حقوقی مربوط می‌شود. از نظر ما، ادبیات حقوق بین‌الملل نیازمند بازخوانی و بازتولید است و دانشگاه‌ها می‌توانند در این زمینه نقش مؤثری ایفا کنند.

ظرفیت دانشگاه برای پیگیری حقوقی خسارت‌های جنگ

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد با تأکید بر ضرورت سازماندهی ظرفیت‌های حقوقی کشور اظهار کرد: واحد نجف‌آباد آمادگی خود را برای پیگیری حقوقی شکایات مردمی ناشی از جنگ اعلام کرده است و حتی طراحی سازوکار‌های لازم برای ثبت و پیگیری این پرونده‌ها نیز انجام شده است.

وی افزود: اگر در این حوزه به‌موقع اقدام نکنیم، با انبوهی از پرونده‌هایی مواجه خواهیم شد که بدون سازماندهی مناسب قابل پیگیری نیستند. باید از ظرفیت استادان دانشگاه، وکلا، کانون‌های وکلا و مراکز حقوقی کشور استفاده کنیم و دیوار میان حقوق خصوصی و حقوق عمومی را تا حد امکان کاهش دهیم.

استفاده فعال از ابزار‌های حقوق بین‌الملل

راعی با اشاره به تجربه‌های گذشته ایران در دعاوی بین‌المللی گفت: ما در برخی پرونده‌ها سال‌ها زمان صرف کرده‌ایم و تجربه‌های ارزشمندی در این زمینه وجود دارد. حتی در مواردی که رأی نهایی کاملاً به نفع ایران نبوده، استدلال‌های حقوقی مطرح‌شده توانسته است برخی ادعا‌های طرف مقابل را محدود کند.

وی تأکید کرد: نباید از ظرفیت‌های موجود حقوق بین‌الملل غفلت کنیم. مفاهیمی مانند تجاوز، جنایت جنگی، نسل‌کشی، محاصره و سایر مفاهیم شناخته‌شده در ادبیات جهانی باید به صورت دقیق و هدفمند در پیگیری حقوق ملت ایران مورد استفاده قرار گیرد.

ضرورت ادبیات‌سازی حقوقی در حوزه تجاوز و جنایت جنگی

این استاد دانشگاه با اشاره به برخی خلأ‌های تقنینی و حقوقی اظهار کرد: یکی از پرسش‌های مهم این است که چرا برخی مفاهیم حقوقی مانند تجاوز، با وجود جایگاه روشن در اسناد بین‌المللی، در نظام حقوقی ما به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته‌اند. ما باید درباره جرم‌انگاری تجاوز نظامی، توسعه ادبیات حقوقی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های بین‌المللی برای دفاع از حقوق کشور برنامه‌ریزی کنیم.

راعی در پایان خاطرنشان کرد: دانشگاه‌ها صرفاً مراکز آموزش نیستند؛ بلکه باید به نهاد‌های تولیدکننده اندیشه، ادبیات حقوقی و راه‌حل‌های حکمرانی تبدیل شوند. استفاده از زبان و مفاهیم پذیرفته‌شده در حقوق بین‌الملل می‌تواند قدرت حقوقی و دیپلماتیک کشور را در دفاع از منافع ملی افزایش دهد.

انتهای خبر/266178/