تولید مکمل‌ها فعلاً با اختلال جدی مواجه نیست؛ احتمال افزایش قیمت در صورت تداوم مشکلات تأمین مواد اولیه

سید محمد ناصری، دبیر سندیکای تولیدکنندگان مکمل‌های رژیمی غذایی ایران، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آگاه درباره آخرین وضعیت تولید مکمل‌ها در کشور اظهار کرد: در حال حاضر تولید مکمل‌ها با اختلال جدی مواجه نشده است، بخشی از این موضوع به این دلیل است که شرکت‌ها معمولاً در پایان سال تلاش می‌کنند ذخیره‌ای از مواد اولیه برای شروع سال آینده داشته باشند؛ چراکه در ابتدای سال معمولاً برخی مصوبات دولت هنوز ابلاغ نشده و مشکلاتی در زمینه ترخیص کالا وجود دارد.

وی ادامه داد: با این حال، پس از اتفاقات اخیر، فرایند‌های بازرگانی هنوز به روال عادی گذشته بازنگشته است. البته شرایط در حال بهبود است، اما عملیات بازرگانی بسیاری از شرکت‌ها مانند آبان و آذر سال گذشته انجام نمی‌شود و برخی محموله‌ها و مواد اولیه شرکت‌ها همچنان در کشور مبدأ بلاتکلیف هستند و بخشی از آنها نیز پس از ورود به خلیج فارس در انتظار تعیین تکلیف قرار دارند.

ناصری با بیان اینکه وضعیت تأمین مواد اولیه تا حدودی رو به بهبود است، افزود: اگر سرعت این بهبود افزایش پیدا نکند، احتمال اینکه تأمین برخی مواد اولیه با مشکل مواجه شود وجود دارد. با این حال، از آنجا که بیشتر محصولاتی که در کشور تولید می‌شوند چند تولیدکننده دارند، انتظار می‌رود شرکت‌ها بتوانند تا حدودی کمبود‌های یکدیگر را پوشش دهند و در صورت عادی شدن شرایط، از نظر تأمین با مشکل جدی مواجه نشویم.

افزایش قیمت مکمل‌ها بیش از این ادامه پیدا می‌کند؟

دبیر سندیکای تولیدکنندگان مکمل‌های رژیمی غذایی ایران درباره ادعای سه برابر شدن قیمت مکمل‌ها گفت: افزایش سه برابری قیمت مکمل‌ها را قبول ندارم؛ چراکه اگر لازم باشد می‌توانیم بررسی کنیم این رقم بر چه اساسی مطرح شده است.

وی افزود: در حوزه مکمل و قیمت‌گذاری، نوعی نابسامانی وجود دارد و کنترل به شکل کامل انجام نمی‌شود. به همین دلیل برخی افزایش قیمت‌های ناهنجار اتفاق افتاده که نه مورد تأیید سندیکا و نه مورد تأیید وزارت بهداشت است.

ناصری ادامه داد: بر اساس اطلاعاتی که در سندیکا در اختیار داریم و با توجه به قیمت‌گذاری بیش از سه هزار کالا از دی‌ماه تاکنون، افزایش قیمتی که عنوان می‌شود نمی‌تواند به صورت عمومی وجود داشته باشد و چنین افزایشی در همه محصولات اتفاق نیفتاده است.

وی با اشاره به افزایش هزینه مواد اولیه اظهار کرد: با این حال باید توجه داشت که ماده اولیه‌ای که در آبان ماه با یک قیمت خریداری می‌شد، امروز با قیمت بسیار بالاتری عرضه می‌شود. از سوی دیگر، وضعیت تخصیص ارز نیز در بسیاری از خرید‌ها همچنان بلاتکلیف است و در تأمین برخی مواد اولیه داخلی نیز به دلیل شرایط موجود اختلال‌هایی ایجاد شده است.

ناصری با ذکر نمونه‌ای از افزایش هزینه مواد اولیه گفت: برای مثال، بطری پلاستیکی که برای شربت مولتی‌ویتامین استفاده می‌شود، اگر پیش از این هزار تومان بوده، اکنون توسط یک تولیدکننده با قیمت حدود چهار هزار و ۲۰۰ تومان به شرکت فروخته می‌شود. همچنین قیمت فویل آلومینیومی مورد استفاده برای پشت بلیستر قرص حدود سه برابر شده و قیمت مواد اولیه دیگری که برای تولید قرص استفاده می‌شود نیز افزایش قابل توجهی داشته است.

وی تصریح کرد: نمی‌توان انتظار داشت یک ماده اولیه سه برابر گران شود، اما قیمت محصول نهایی افزایش پیدا نکند. اگر تاکنون افزایش قیمت محصولات متناسب با افزایش قیمت مواد اولیه نبوده، بخشی از آن به این دلیل است که شرکت‌ها هنوز از ذخایر قبلی خود استفاده می‌کنند و مواد اولیه گران‌تر را خریداری نکرده‌اند.

تلاش شرکت‌ها برای جلوگیری از افزایش بیشتر قیمت

دبیر سندیکای تولیدکنندگان مکمل‌های رژیمی غذایی ایران گفت: بخشی از شرکت‌ها نیز تلاش می‌کنند حتی با کاهش سود خود، از افزایش بیشتر قیمت محصولات جلوگیری کنند؛ چراکه بازار و قدرت خرید مصرف‌کننده تحت تأثیر قرار گرفته است.

وی افزود: ممکن است خرید یک بسته قرص مولتی‌ویتامین با قیمت ۳۴۰ یا ۵۰ هزار تومان برای مصرف‌کننده قابل قبول باشد، اما اگر قیمت آن به ۸۰۰ یا ۹۰۰ هزار تومان برسد، ممکن است دیگر مصرف‌کننده توان خرید نداشته باشد. به همین دلیل برخی شرکت‌ها تلاش می‌کنند با کاهش حاشیه سود خود، همچنان محصول را در بازار عرضه کنند.

صادرات مکمل‌های ایرانی بسیار محدود است

ناصری درباره وضعیت صادرات مکمل‌های ایرانی نیز اظهار کرد: صادرات مکمل وجود دارد، اما میزان آن بسیار محدود است و از نظر من آنقدر کم است که حتی قابل بیان نیست.

وی درباره تشکیل انجمن یا ساختار جدید برای توسعه صادرات مکمل‌ها گفت: صادرات یک فعالیت تخصصی است. صادرات مکمل می‌تواند از دو مسیر انجام شود؛ یکی اینکه خود شرکت تولیدکننده تلاش کند محصول خود را صادر کند و مسیر دیگر استفاده از شرکت‌های مدیریت صادرات است که اساساً با هدف صادرات فعالیت می‌کنند.

دبیر سندیکای تولیدکنندگان مکمل‌های رژیمی غذایی ایران ادامه داد: برخی شرکت‌های مدیریت صادرات برایشان تفاوتی ندارد که محصول غذایی، مکمل یا حتی کالا‌های دیگر صادر کنند؛ نگاه آنها تخصصی و معطوف به صادرات است. با این حال، بعید می‌دانم صرفاً با ایجاد یک مجموعه جدید بتوان به هدف مورد نظر رسید، زیرا تاکنون شرکت مستقلی که به صورت تخصصی برای صادرات مکمل تأسیس شده باشد، نداشته‌ایم و عمده شرکت‌های تولیدکننده خودشان صادرات را دنبال می‌کنند.

ناصری پیشنهاد کرد: تحقق هدف سازمان در زمینه صادرات، با ایجاد یک کنسرسیوم صادراتی در داخل سندیکا که از خود شرکت‌های عضو سندیکا شکل بگیرد، احتمالاً دست‌یافتنی‌تر است.

کیفیت مکمل‌های ایرانی؛ مانع اصلی صادرات نیست

وی درباره این ادعا که کشور‌های منطقه مکمل‌های ایرانی را نمی‌پذیرند، گفت: این موضوع لزوماً ارتباطی با کیفیت مکمل ندارد. اگر به دارو نگاه کنیم، شرایط متفاوت است و حتی در این حوزه نیز تعداد شرکت‌های صادرکننده مستقل محدود است.

ناصری افزود: بخشی از صادرات موفق دارو به این دلیل است که صادرات دارو می‌تواند هزینه‌های دولت کشور واردکننده را کاهش دهد و آن کشور از واردات داروی ایرانی حمایت کند. برای مثال، اگر دولت یک کشور برای دارویی از یک برند جهانی ۱۰۰ دلار پرداخت کند، ممکن است بتواند همان دارو را با کیفیت مناسب و قیمت بسیار پایین‌تر از ایران تأمین کند؛ بنابراین بخشی از صادرات دارو ناشی از حمایت دولت واردکننده است، در حالی که چنین حمایتی الزاماً در حوزه مکمل وجود ندارد.

وی ادامه داد: مکمل‌های کشور‌های مختلف در منطقه به‌راحتی وارد بازار می‌شوند و بنابراین اگر قرار باشد مکمل ایرانی در این بازار‌ها حضور پیدا کند، باید مزیت صادراتی ایجاد شود.

برای صادرات مکمل باید مزیت صادراتی ایجاد کنیم

دبیر سندیکای تولیدکنندگان مکمل‌های رژیمی غذایی ایران با بیان اینکه ایران در حال حاضر به صورت بالقوه مزیت صادراتی ویژه‌ای در حوزه مکمل ندارد، گفت: اگر بخواهیم در این حوزه صادرات داشته باشیم، باید مزیت صادراتی ایجاد کنیم. این مزیت از طریق تولید محصول باکیفیت، قیمت مناسب و تسهیل روابط بازرگانی و سیاسی میان کشور‌ها ایجاد می‌شود.

وی با اشاره به تأثیر روابط بین‌الملل بر صادرات گفت: مسائل سیاسی و روابط بین‌الملل سایه بزرگی بر صادرات دارند. صادرات فقط به تولید یک محصول باکیفیت محدود نمی‌شود و ارتباط با کشور مقصد، رفت‌وآمد، دریافت ویزا، پرواز و هزینه‌های حضور در بازار نیز اهمیت دارد.

ناصری ادامه داد: فرض کنید بخواهیم محصولی را به یک کشور آفریقایی یا یکی از کشور‌های منطقه صادر کنیم. برای شناخت بازار باید نیرویی را اعزام کنیم تا یک ماه بازار آن کشور را بررسی کند. این کار هزینه دارد و هرچه فاصله بیشتر باشد، دریافت ویزا، پرواز و سایر هزینه‌ها نیز بیشتر می‌شود.

وی تأکید کرد: صادرات فقط به کیفیت محصول وابسته نیست؛ قیمت، فرهنگ کشورها، روابط تجاری و سیاسی و امکان دسترسی به بازار نیز در آن نقش دارند.

کیفیت مکمل‌های ایرانی قابل قبول است

ناصری درباره کیفیت مکمل‌های تولید داخل نیز اظهار کرد: باید ابتدا مشخص کنیم منظورمان از کیفیت چیست. اگر منظور، کنترل‌های لازم در مراحل مختلف تولید باشد، وزارت بهداشت کنترل‌های لازم را انجام می‌دهد.

وی توضیح داد: باید مواد اولیه وارداتی کنترل شود، فرایند تولید تحت نظارت باشد و محصول در محل مناسب تولید شود. همچنین پس از تولید نیز کنترل‌هایی روی محصول انجام می‌شود. از سوی دیگر، با توجه به اینکه حوزه مکمل در ساختار داروسازی فعالیت می‌کند، کنترل‌های لازم در مراحل مختلف وجود دارد.

دبیر سندیکای تولیدکنندگان مکمل‌های رژیمی غذایی ایران افزود: قیمت نیز باید به اندازه‌ای انعطاف‌پذیر باشد که شرکت‌ها مجبور نشوند به دلیل محدودیت قیمت، کیفیت محصول را تحت تأثیر قرار دهند.

وی گفت: اگر این عوامل را معیار کیفیت قرار دهیم، نمی‌توان گفت مسائل کیفی در تولید مکمل‌های کشور وجود ندارد و در مجموع کیفیت مواد اولیه، فرمولاسیون و فرایند تولید قابل قبول است.

ناصری تأکید کرد: نمی‌توان کیفیت و صادرات را به این شکل به هم مرتبط کرد که بگوییم اگر کیفیت داریم، پس چرا صادرات نداریم. کیفیت محصول به عوامل مختلفی وابسته است و صادرات نیز علاوه بر کیفیت، به قیمت، بازار مقصد و روابط تجاری و سیاسی بستگی دارد.

صادرات نیازمند شناخت بازار‌های هدف است

وی با بیان اینکه صادرات نیازمند شناخت دقیق بازار‌های هدف است، گفت: وقتی می‌خواهیم محصولی را به کشوری صادر کنیم، باید بدانیم آن کشور به چه محصولی نیاز دارد و چه بازاری برای کالای ما وجود دارد. اگر اطلاعات و گزارش‌های لازم از بازار کشور‌های مختلف در اختیار صادرکننده نباشد، خود شرکت باید برای بررسی بازار هزینه کند.

ناصری افزود: برای نمونه، ممکن است بخواهیم بازار عراق را بررسی کنیم. باید فردی را برای مدتی به این کشور اعزام کنیم تا بازار را بررسی کند و این کار با توجه به نرخ ارز و هزینه‌های اقامت و رفت‌وآمد، هزینه قابل توجهی به شرکت تحمیل می‌کند. اگر این فاصله بیشتر شود، مشکلات مربوط به ویزا، پرواز و هزینه‌های سفر نیز افزایش پیدا می‌کند.

وی تصریح کرد: بنابراین صادرات یک فرایند چندوجهی است و فقط به داشتن محصول باکیفیت محدود نمی‌شود؛ قیمت، ارتباط با بازار، روابط سیاسی و تجاری، شناخت نیاز کشور مقصد و حتی امکان حضور فیزیکی در بازار همگی بر موفقیت صادرات تأثیر دارند.

ناصری در پایان خاطرنشان کرد: همان‌طور که در جهان زعفران و پسته ایران به عنوان محصولات باکیفیت شناخته می‌شوند و خودرو‌های آلمان و ژاپن نیز جایگاه مشخصی دارند، ایجاد اعتبار و جایگاه برای یک محصول در بازار جهانی زمان‌بر است؛ بنابراین برای موفقیت در صادرات مکمل‌های ایرانی باید علاوه بر حفظ کیفیت، مزیت رقابتی و ارتباط مؤثر با بازار‌های هدف ایجاد شود.

انتهای خبر/268487/