پورمحمدی: آموزش‌وپرورش در سخت‌ترین شرایط کشور فراموش نشد

به گزارش خبرنگار آگاه، سید حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، در سی‌ونهمین اجلاس مدیران و رؤسای آموزش‌وپرورش کشور با بیان اینکه آموزش‌وپرورش حتی در سخت‌ترین شرایط کشور در اولویت قرار داشته است، گفت: در دو سال گذشته اقدامات مهمی در حوزه فضا‌های آموزشی، معلمان، دانش‌آموزان و ایجاد تحول در نظام تعلیم و تربیت انجام شده است.

وی اظهار کرد: بسیار مفتخرم که در این نشست باشکوه و فاخر و در جمع شما توفیق حضور و سخن گفتن دارم. از جامعه بزرگ تعلیم و تربیت کشور، به‌خصوص وزیر محترم آموزش‌وپرورش، جناب آقای کاظمی و همکاران ارجمندشان در کل جامعه یک میلیون نفری که حول این وزارتخانه فعالیت می‌کنند، سپاسگزاری می‌کنم.

پورمحمدی افزود: از خدای بزرگ طلب می‌کنم که این گفت‌وگوها، این نشست و برخاست‌ها و این آمدوشد‌ها را در جهت گره‌گشایی از کار‌های فروبسته مردم، رشد و شکوفایی و توسعه کشور و پرفروغ‌تر کردن مشعل دانایی، مؤثر و موفق قرار دهد.

سالی متفاوت در تاریخ ایران

رئیس سازمان برنامه و بودجه ادامه داد: سالی که گذشت، یکی از عجیب‌ترین سال‌های تاریخ تمدن چند هزار ساله ایران بود. ما، به قول فلاسفه، به دلیل حجاب معاصرت، چون در هم‌عصر این تحولات هستیم، شاید نتوانیم واقعیت‌ها را ببینیم و درک کنیم که در چه وضعیتی قرار داریم؛ اما آیندگان درباره این دوره، این عصر و این نسل قطعاً قضاوت‌ها و داوری‌های بسیار عجیبی نسبت به دیگر اعصار و نسل‌ها خواهند داشت.

پورمحمدی گفت: در سال گذشته هنوز سال را شروع نکرده بودیم که انفجار مهیبی در بندر شهید رجایی شکل گرفت و خسارات جانی و مالی بسیاری ایجاد کرد. دولت مجبور بود به آن توجه کند. هنوز از آن بحران بیرون نیامده بودیم که ترامپ پیروزی خودش را اعلام کرد و اولین کاری که انجام داد، وضع پنج حوزه تحریمی شدید علیه ایران بود؛ تحریم‌هایی که از شدیدترین تحریم‌های تاریخ آمریکا علیه کشور دیگری بود.

وی افزود: هنوز بهار را تمام نکرده بودیم که بزرگ‌ترین جنگ تاریخی، یعنی جنگ ۱۲روزه، علیه جمهوری اسلامی ایران راه‌اندازی شد؛ آن هم با مشارکت بزرگ‌ترین قدرت نظامی جهان و شرورترین رژیم جعلی که تا بن دندان مسلح بودند.

رئیس سازمان برنامه و بودجه ادامه داد: هنوز از آن عبور نکرده بودیم که یکی از بزرگ‌ترین خشکسالی‌های ۶۰ سال گذشته را پشت سر گذاشتیم؛ خشکسالی‌ای که تا جایی پیش رفت که بحث تخلیه تهران مطرح شد. اینکه چه کار‌هایی در پشت سر انجام شد، از کجا‌ها آب به تهران، اصفهان، مشهد و اراک رساندیم، موضوع دیگری است. همچنین برای تأمین غذای مردم و دامداران، علوفه زیادی وارد کردیم؛ چراکه بخش مهمی از دام‌ها از مراتع استفاده می‌کنند و وقتی مراتع خالی می‌شوند، باید راه دیگری برای تأمین علوفه پیدا می‌کردیم.

پورمحمدی گفت: هنوز چند گام جلوتر نرفته بودیم که قیمت نفت از ۷۱ دلار به حدود ۵۰ دلار و حتی ۴۷ تا ۴۸ دلار سقوط کرد. از یک طرف واردات ما بیشتر می‌شد و از طرف دیگر به منابع ارزی نیاز داشتیم، اما منابع ارزی در دسترس قرار نمی‌گرفت.

وی افزود: هنوز چند گام جلوتر نرفته بودیم که اروپایی‌ها بحث اسنپ‌بک و بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل را آغاز کردند و سپاه را نیز تروریستی اعلام کردند. حوادث عجیب و غریب یکی پس از دیگری رخ داد و در نهایت نیز به جنگ رمضان ختم شد؛ جنگی که بسیار مهیب بود و شاید بعد از جنگ جهانی دوم، چنین جنگ بزرگ و مهیبی با حضور قدرت‌های بزرگ علیه جمهوری اسلامی ایران شکل نگرفته بود.

آموزش‌وپرورش در سخت‌ترین شرایط فراموش نشد

وی اظهار کرد: طبیعتاً وقتی چنین وضعیتی شکل می‌گیرد، دولتمردان باید بسیاری از مأموریت‌های دیگر را کنار بگذارند و تمام توان خود را برای دفاع از کشور و سرپا نگه داشتن مردم به کار بگیرند و موضوعاتی مانند آموزش‌وپرورش یا آموزش عالی در اولویت‌های بعدی قرار بگیرد.

پورمحمدی ادامه داد: اما آن چیزی که متفاوت است و می‌خواهم عرض کنم این است که آیندگان، علاوه بر رشادتی که مردم ایران، رزمندگان، مردم عادی، دولتمردان، افراد داخل کشور و حتی ایرانیان خارج از کشور انجام دادند و پیروزی بزرگی را رقم زدند، درباره حوزه‌ای مانند تعلیم و تربیت نیز خواهند دید که این حوزه نه‌تنها فراموش نشد و نه‌تنها به حاشیه نرفت، بلکه کار‌های بسیار مهمی در آن انجام شد.

وی گفت: من به عنوان کسی که حساب و کتاب کشور در اختیارم است، این مطالب را بیان می‌کنم و اگر بخواهم مختصر بگویم، در همین دو سالی که از سخت‌ترین سال‌های کشور بود، چه اقداماتی انجام شد.

ساخت و تجهیز هزاران کلاس درس

رئیس سازمان برنامه و بودجه اظهار کرد: من عرایضم را در چهار حوزه سامان می‌دهم؛ نخست اینکه برای فضا‌های آموزشی چه اقداماتی انجام دادیم، دوم اینکه برای معلمان چه کار‌هایی انجام شد، سوم اینکه برای دانش‌آموزان چه اقداماتی صورت گرفت و چهارم اینکه چه نوآوری‌ها و اقداماتی می‌تواند نظام آموزش‌وپرورش را از یک مرحله و یک ریل به ریل پرسرعت‌تر و از یک مرحله به مرحله‌ای دیگر منتقل کند.

پورمحمدی گفت: شما استدلال دارید که با شروع به کار آقای دکتر پزشکیان، اساساً بحث مدرسه برای ایشان مقدس شد و مدرسه‌سازی را چنان مهم تلقی کردند که واقعاً در گذشته چنین توجهی وجود نداشت.

وی افزود: سال گذشته چیزی حدود ۱۰ هزار و ۹۰۰ کلاس درس افتتاح شد. امسال نیز قرار است یک میلیون متر مربع فضای آموزشی، شامل حدود ۱۰ هزار و ۹۰۰ کلاس دیگر، افتتاح شود.

افزایش اعتبارات دانشگاه شهید رجایی و فرهنگیان

پورمحمدی اظهار کرد: در دانشگاه شهید رجایی که باید تجهیزات و ابزار مناسب داشته باشد، میزان اعتبار از حدود ۳۰ میلیارد تومان به ۶۰۰ میلیارد تومان در این دو سال افزایش پیدا کرد.

وی ادامه داد: دانشگاه فرهنگیان در حدود ۱۷ استان خوابگاه‌هایی داشت که واقعاً دانشجویان در آنها آزار می‌دیدند و اذیت می‌شدند. حدود سه برابر میزان منابع این دانشگاه را افزایش دادیم تا فضایی که در اختیار دانشجو و معلم قرار می‌گیرد، نسبت به سال‌ها و روز‌های گذشته وضعیت بهتری داشته باشد.

پرداخت به‌موقع پاداش پایان خدمت فرهنگیان

رئیس سازمان برنامه و بودجه گفت: من سالیان زیادی است که بودجه کشور را تنظیم می‌کنم. یکی از بزرگ‌ترین گرفتاری‌هایی که همواره وجود داشت، این بود که معلمی پس از ۳۰ سال بازنشسته می‌شد و می‌خواست پاداش بازنشستگی خود را دریافت کند، اما به او می‌گفتیم دو سال بعد نوبت شما می‌شود.

وی افزود: در این دو سال، به دلیل تورم، ارزش پول به‌شدت کاهش پیدا می‌کرد. فرد بازنشسته چشمش به این پول بود تا برای دخترش جهیزیه تهیه کند، پسرش را داماد کند یا برای خودش کسب‌وکاری راه بیندازد، اما می‌دید که در اثر تورم دو ساله، ارزش این پول مثل آب از بین رفته است.

پورمحمدی اظهار کرد: هنوز در کشور ما یک سال طول می‌کشد تا پاداش پایان خدمت کارکنان سایر دستگاه‌ها پرداخت شود، اما آموزش‌وپرورش تنها دستگاهی است که در همان سال بازنشستگی، پاداش پایان خدمت کارکنانش را دریافت می‌کند. در همین دو سال، این پرداخت‌ها به‌موقع انجام شده تا معلم بتواند برنامه‌های دوران پس از بازنشستگی خود را به‌موقع انجام دهد.

وی گفت: رقم این پرداخت را هم نباید کوچک تصور کرد. یک وزارتخانه کوچک را در نظر بگیرید. زمانی آموزش‌وپرورش یعنی ۵۰ درصد کشور؛ نیمی از کارکنان دولت در واقع در آموزش‌وپرورش فعالیت می‌کنند. همین پاداشی که عرض کردم، سال گذشته ۶۰ هزار میلیارد تومان بود و باید به‌موقع پرداخت می‌شد.

پرداخت به‌موقع حق‌التدریس معلمان

پورمحمدی ادامه داد: موضوع دیگری که همواره معلمان، به‌خصوص آنهایی را که قشر ضعیف‌تری بودند، آزار می‌داد، این بود که وزیر آموزش‌وپرورش بار‌ها مطرح می‌کرد که یک معلم ممکن است یک سال، ۹ ماه، ۶ ماه یا ۵ ماه حق‌التدریس خود را دریافت نکرده باشد.

وی افزود: خوشحالیم که این پرداخت‌ها به‌روز شده و حق‌التدریس‌ها به‌موقع در اختیار معلمان قرار می‌گیرد.

حمایت از معلمان خرید خدمت

رئیس سازمان برنامه و بودجه گفت: تعدادی از دوستانی که به صورت خرید خدمت فعالیت می‌کردند، واقعاً احساس می‌کردند قانون برنامه حکم می‌کند که باید طرد شوند و کنار بروند. اما با پیگیری‌های وزارت آموزش‌وپرورش، تلاش شد این افراد بتوانند با شیوه‌های مناسب به خدمت خود ادامه دهند، اشتغالشان از بین نرود، موضوع سه ماه خدمتشان حل شود و بیمه آنها نیز تعیین تکلیف شود. همه این موارد مورد پیگیری قرار گرفت تا حل‌وفصل شود.

افزایش فوق‌العاده مناطق سخت و محروم

پورمحمدی اظهار کرد: گاهی یک معلم در یک جزیره و در گرمای ۵۰ درجه یا در یک منطقه صعب‌العبور عشایری باید خدمت کند. در گفت‌وگویی که با آموزش‌وپرورش داشتیم، تأکید شد که باید مشخص باشد نظام جمهوری اسلامی حتی در دورترین مناطق نیز پرچم خود را برپا نگه می‌دارد.

وی ادامه داد: درصد قابل توجهی به این پرداخت‌ها اضافه شد؛ در برخی موارد دو یا چهار میلیون تومان به دریافتی‌ها افزوده شد تا سختی کار در این مناطق دیده شود.

افزایش رفاهیات فرهنگیان

رئیس سازمان برنامه و بودجه گفت: در سال‌های گذشته دوستان ما در آموزش‌وپرورش بار‌ها مطرح می‌کردند که سایر دستگاه‌ها از رفاهیات برخوردارند؛ یکی معلم است، دیگری کارمند وزارت آموزش‌وپرورش و فرد دیگری در دستگاهی دیگر مشغول به کار است، اما کارکنان سایر دستگاه‌ها از مزایای رفاهی بیشتری برخوردارند.

وی افزود: در گذشته هر آنچه به آموزش‌وپرورش داده می‌شد، پراکنده بود و شاید یک یا دو بار در سال پرداخت می‌شد. اکنون این پرداخت‌ها منظم شده و هدیه، فوق‌العاده یا پاداشی که برای این منظور در نظر گرفته می‌شود، هر دو ماه یک‌بار و در مجموع شش بار در سال پرداخت می‌شود تا رفاهیات آموزش‌وپرورش نسبت به سایر دستگاه‌ها با مشکل مواجه نباشد.

وی ادامه داد: البته مواردی که بیان می‌کنم، با توجه به مسائل معیشتی معلمان و همکارانمان در وزارت آموزش‌وپرورش، بضاعت ناچیزی است؛ اما حداقل این کرامت و توجه وجود دارد که جایگاه معلم و مشکلات او دیده می‌شود.

پورمحمدی ادامه داد: در شرایطی که می‌دانید روزبه‌روز کیک اقتصاد کشور کوچک‌تر می‌شود، سهم و برش حوزه آموزش‌وپرورش از این کیک بزرگ‌تر شده تا مسائل و مشکلات این حوزه حل‌وفصل شود.

توجه به عدالت آموزشی و دانش‌آموزان مناطق محروم

رئیس سازمان برنامه و بودجه اظهار کرد: موضوع فقط معلم و فضای آموزشی نیست. یکی از موضوعات بسیار مهم درباره دانش‌آموزان، بحث عدالت آموزشی است.

وی گفت: اینکه وزارت آموزش‌وپرورش حدود ۱۳ میلیون و ۸۰۰ هزار دانش‌آموز و خانواده‌های آنها را دولت به‌صورت تک‌تک غربالگری کند و بتواند آسیب‌های اجتماعی آنها را شناسایی کند، با توجه به اینکه دانش‌آموزان در دوره مهم و حساسی از زندگی قرار دارند و پس از آن برای آنها راهکار پیدا کند، کاری بدیع و تازه است.

پورمحمدی ادامه داد: اینکه آموزش‌وپرورش با کمک خیرین سازوکاری ایجاد کند و دولت نیز بودجه‌ای برای آن در نظر بگیرد تا دانش‌آموزی که به مدرسه نمی‌آید، ترک تحصیل می‌کند یا تاب‌آوری لازم برای ماندن در مدرسه را ندارد، شناسایی شود و راهکار بازگرداندن او به مدرسه پیدا شود، واقعاً اقدامی بدیع و تازه است.

وی افزود: علاوه بر این موضوعات، در بحث عدالت آموزشی، موضوع تغذیه مناطق محروم نیز مورد توجه قرار گرفته است. سرانه مدارس شبانه‌روزی چند برابر افزایش پیدا کرده و در اعتبارات مربوط به دانش‌آموزان استثنایی نیز رشد جدی ایجاد شده است. همچنین برای دانش‌آموزان مناطق محروم، هزینه ایاب‌وذهاب افزایش پیدا کرده تا دسترسی آنها به مدرسه تسهیل شود.

حمایت از استعداد‌های درخشان مناطق محروم

رئیس سازمان برنامه و بودجه گفت: علاوه بر این، درباره استعداد‌های درخشانی که در مناطق محروم هستند، دولت برای چهار دهک هزینه‌ها را تأمین می‌کند.

وی افزود: جناب آقای وزیر اصرار داشتند که چرا چهار دهک را برای همه مناطق محروم پوشش نمی‌دهیم. من به ایشان قول دادم که ان‌شاءالله در بودجه سال آینده همه این موارد را نیز تحت پوشش قرار دهیم تا استعداد‌های درخشان مناطق محروم بتوانند نقش خود را ایفا کنند.

افزایش اعتبار تهیه کتاب‌های درسی

پورمحمدی ادامه داد: یکی از معضلات همیشگی ما بحث کتاب‌های درسی بود. حدود ۱۵۵ میلیون جلد کتاب باید فراهم می‌شد و اعتبار مورد نیاز برای این کار چند برابر افزایش پیدا کرده است. هنوز سال تحصیلی شروع نشده بود که ۶۰ درصد این کتاب‌ها در اختیار دانش‌آموزان قرار گرفت.

وی افزود: سامانه‌هایی که دانش‌آموز باید به آنها دسترسی داشته باشد و مواردی که به عنوان نمونه بیان کردم، حجم بسیار وسیعی از خدماتی است که آموزش‌وپرورش در همان شرایط عمومی کشور به دانش‌آموزان ارائه می‌دهد.

مدرسه‌محوری؛ مسیر جدید آموزش‌وپرورش

رئیس سازمان برنامه و بودجه گفت:، اما برخی فرآیند‌ها نیز باید تغییر کند. من درباره سه موضوع در این فرآیند‌های جدید صحبت می‌کنم. آنچه تاکنون گفتیم، حتماً درباره آنها بحث و گفت‌و‌گو شده است و من نیز به‌صورت مختصر به آنها اشاره کردم.

وی افزود: موضوع نخست بسیار مهم است. وقتی به مدرسه و معلم نگاه می‌کنیم، تصورمان این است که مدرسه و معلم مجری راهکار‌های ما هستند؛ در حالی که در مرکز مدرسه و معلم نباید صرفاً مجری راهکار‌های ما باشند. باید تمرکز روی خود معلم و مدرسه قرار گیرد.

پورمحمدی ادامه داد: ما نمی‌توانیم یک لباس را در تهران بدوزیم و بعد به همه دانش‌آموزان کشور بگوییم این لباس به قامت شما می‌آید. یکی کوچک است، یکی بلند است، یکی رنگش مناسب است و دیگری رنگ متفاوتی می‌پسندد. ما با حدود ۱۶ میلیون نفر دانش‌آموز، با تنوع بسیار زیادی مواجه هستیم.

وی گفت: اینکه آموزش‌وپرورش بخواهد با یک بخشنامه برای همه نسخه واحدی بنویسد و در ۱۳۰ هزار مدرسه به یک شکل رفتار کند، به نظر من نمی‌تواند موفق باشد. ما باید کانون توجه خود را روی شخص معلم و مدرسه قرار دهیم.

پرداخت مستقیم سرانه به مدارس

رئیس سازمان برنامه و بودجه اظهار کرد: کار بسیار خوبی که دوستان ما در آموزش‌وپرورش و سازمان برنامه و بودجه انجام دادند، این بود که اصالت را به مدرسه دادند. ما ۱۳۰ هزار مدرسه را به‌طور کامل شناسایی کردیم.

وی افزود: قبلاً اگر می‌خواستیم پولی پرداخت کنیم، ابتدا آن را به وزارتخانه می‌دادیم، وزارتخانه به اداره کل، اداره کل به منطقه و منطقه به مدرسه منتقل می‌کرد و بخشی از منابع در این مسیر از بین می‌رفت.

پورمحمدی گفت: اکنون پرداخت مستقیماً به مدرسه انجام می‌شود. به همین دلیل سرانه مدارس را پنج برابر افزایش دادیم تا مدرسه بتواند پول خود را مستقیماً از سازمان برنامه و بودجه و خزانه کشور دریافت کند و با آن برنامه‌ریزی مناسبی داشته باشد.

وی افزود: وقتی این اتفاق بیفتد، می‌توان از مدرسه انتظار داشت که در قبال منابعی که در اختیارش قرار گرفته، خروجی ارائه کند و بگوید با این منابع چه کرده است. مدرسه باید ابتکارات خود را به کار بگیرد و مدارس نیز باید بتوانند با یکدیگر رقابت کنند و از ابزار‌های جدید استفاده کنند.

حرکت به سمت بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد

پورمحمدی ادامه داد: بنابراین، حرکت به سمت مدرسه‌محوری و قرار دادن ذی‌نفع نهایی، یعنی دانش‌آموز، معلم و مدرسه، در مرکز تصمیم‌گیری، ما را به سمت بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد می‌برد.

وی گفت: در نهایت سؤال این است که یک مدرسه در مقابل کیفیتی که در تعلیم و تربیت ارائه می‌دهد، استحقاق دریافت چه میزان منابع را دارد؟ ممکن است در آینده یک مدرسه پنج برابر مدرسه دیگری منابع دریافت کند. از سوی دیگر، مدرسه‌ای که حتی نمی‌تواند حداقل‌ها را رعایت کند، باید مورد بازنگری قرار گیرد و سازوکار‌های آن تغییر کند.

رئیس سازمان برنامه و بودجه افزود: بنابراین، بحث ذی‌نفع نهایی و مدرسه‌محوری یکی از تحولاتی است که در سال گذشته و امسال شکل گرفت و ان‌شاءالله در سال‌های آینده شکوفا خواهد شد و ما به این سمت حرکت خواهیم کرد.

هوش مصنوعی برای دانش‌آموزان مناطق محروم

پورمحمدی درباره دومین موضوع گفت: کسانی که با مناطق محروم آشنا هستند، می‌دانند که دسترسی یک کودک یا نوجوان در منطقه محروم به پایگاه‌های علمی جهانی و ملی یا استادان درجه یک بسیار دشوار است.

وی ادامه داد: حدود ۱۰ تا ۱۲ سال پیش، مدرسه البرز که مدرسه‌ای شناخته‌شده و دارای معلمان بسیار خوبی است، با ما توافق کرد تا مجموعه‌ای تهیه شود و در اختیار مدارس قرار گیرد. استادان تهران این مجموعه‌ها را تهیه می‌کردند و در اختیار مدارس شبانه‌روزی قرار می‌دادند.

پورمحمدی افزود: بعد کمی جلوتر رفتیم و گفتیم خوب است یک استودیو برای آنها بسازیم تا یک فضای ضبط در اختیار مدرسه منطقه محروم قرار گیرد و کلاس‌ها انعطاف بیشتری داشته باشند.

وی گفت: با بهتر شدن وضعیت اینترنت، گفتیم معلم و دانش‌آموز در مناطق محروم و مدارس شبانه‌روزی بتوانند به‌صورت آنلاین به استادی که در مدرسه البرز تدریس می‌کند، متصل شوند.

دسترسی ۳۰ میلیون‌باره دانش‌آموزان به سامانه مدرسه البرز

رئیس سازمان برنامه و بودجه اظهار کرد: همین میزان اقدامی که انجام شد، نشان داد اگر موانع را کمی برداریم، چه ظرفیت بزرگی وجود دارد. در دوره جنگ، ۳۰ میلیون دسترسی دانش‌آموزان به سامانه مدرسه البرز ثبت شد تا از محتوای علمی آن استفاده کنند.

وی افزود: اینکه دانش‌آموزان ۳۰ میلیون بار به یک سامانه مراجعه کنند تا یک مطلب علمی دریافت کنند، نشان‌دهنده ظرفیت بزرگی است. این ارتش دانش‌آموزی ما برای علم است و باید پیوند آن را با مناطق محروم برقرار کنیم.

ارائه دستیار هوش مصنوعی به دانش‌آموزان

پورمحمدی ادامه داد: پس از آن، یعنی از ابتدای دولت، تیمی از دانشمندان کشور را بدون اعلام عمومی در کنار این مجموعه قرار دادیم و گفتیم باید وارد حوزه هوش مصنوعی شویم. سؤال این بود که چه کار کنیم؟ پاسخ این بود که هر دانش‌آموز یک دستیار هوش مصنوعی داشته باشد.

وی گفت: دانش‌آموز وقتی در این شبکه‌ها حضور دارد و می‌خواهد بازی کند، بازی‌های مختلف در اختیارش قرار می‌گیرد. اگر می‌خواهد درس بخواند، امکانات آموزشی در اختیار اوست. اگر بخواهد آزمایشگاه داشته باشد، محیط آزمایشگاهی واقعی و مجازی برای او فراهم می‌شود؛ برای مثال، به‌صورت مجازی آزمایش را انجام می‌دهد و مراحل مختلف آن را مشاهده می‌کند. همه این امکانات می‌تواند به‌صورت رایگان در اختیار دانش‌آموز قرار گیرد.

وی افزود: این هوش مصنوعی می‌تواند دانش‌آموز را به معلم مرتبط کند و نحوه بازی، سرگرمی و آموزش را با توجه به استعداد دانش‌آموز تنظیم کند. یکی استعداد ورزشی دارد، دیگری به ادبیات علاقه‌مند است و فرد دیگری در ریاضی استعداد دارد. از این طریق می‌توان استعداد‌های مختلف دانش‌آموزان را شناسایی کرد.

پورمحمدی ادامه داد: با همین ابزار‌ها حتی می‌توان برخی مشکلات دانش‌آموزان را شناسایی کرد و متوجه شد فردی که از این ابزار استفاده می‌کند، چه نگرانی‌های روانی، روحی یا اضطرابی دارد. در واقع، هوش مصنوعی می‌تواند بخشی از این وظایف را به نمایندگی انجام دهد.

وی گفت: همین موضوع درباره معلم نیز مطرح است که در مواجهه با چنین مواردی چه اقدامی انجام دهد. خوشبختانه این کار به مرحله نهایی رسیده است.

استفاده از ظرفیت معلمان بازنشسته و باتجربه

پورمحمدی درباره سومین موضوع گفت: همواره این سؤال مطرح بوده است که فردی وارد حرفه معلمی می‌شود، چند سال در دانشگاه تحصیل می‌کند و سابقه کار به دست می‌آورد، اما پیش از آنکه حتی ۲۰ و چند سال از خدمتش بگذرد، گفته می‌شود باید بازنشسته شود. چرا باید چنین اتفاقی بیفتد؟ فردی که هنوز حدود ۵۰ سال دارد، بازنشسته می‌شود و کنار گذاشته می‌شود.

وی افزود: می‌دانید بعد از آن چه اتفاقی می‌افتد؟ یا باید به یک بنگاه اقتصادی برود و بنگاه‌داری کند، یا منشی فرد دیگری شود، یا به کار‌های دیگری روی بیاورد. در حالی که یک معلم پس از سال‌ها تجربه، در اوج باروری و شکوفایی حرفه‌ای خود قرار دارد. آیا درست است به او بگوییم به خانه برو؟

رئیس سازمان برنامه و بودجه ادامه داد: سپس فرد مجبور می‌شود شغلی انتخاب کند که چندین مرتبه از منزلت معلمی فاصله دارد. ما در حال تفاهم با آموزش‌وپرورش هستیم که اگر معلمی بعدازظهر خود را آزاد دارد، با او قرارداد ببندیم. چه کسی بهتر از او که همه این مراحل را طی کرده و تجربه دارد و می‌تواند آموزش دهد؟

وی گفت: اگر مدیری نصف روز کار می‌کند و بعدازظهرش آزاد است، چه کسی بهتر از او می‌تواند این کار را انجام دهد؟ اگر معلمی به ۳۰ سال سابقه رسیده و می‌خواهد بازنشسته شود و در عین حال با نگرانی‌های معیشتی دوران بازنشستگی مواجه است، چه کسی بهتر از او می‌تواند دوباره از تجربه‌اش استفاده کند؟ می‌توان قرارداد او را ادامه داد و از تجربه‌اش برای رفع نیاز‌های آموزشی استفاده کرد.

پورمحمدی افزود: اگر بازنشسته‌ای داریم که تجربه فراوانی دارد و اکنون خارج از محیط آموزشی است، دولت می‌تواند با او قرارداد ببندد تا صبح یا بعدازظهر به خدمت بازگردد و بخشی از نیاز‌های آموزشی را برطرف کند. اگر در جایی نیز با کمبود مواجه هستیم، می‌توانیم از این گروه افراد باتجربه استفاده کنیم.

شش مطالبه سازمان برنامه و بودجه از آموزش‌وپرورش

رئیس سازمان برنامه و بودجه در ادامه خطاب به مدیران آموزش‌وپرورش گفت: اکنون سازمان برنامه و بودجه در برابر شما قرار دارد؛ به عنوان دستگاهی که گفته است در سخت‌ترین شرایط، همه کار‌های کشور را کنار گذاشته و آموزش‌وپرورش را در اولویت یک قرار داده است. اما شما باید به شش سؤال ما پاسخ دهید.

وی افزود: نخست اینکه آموزش‌وپرورش چقدر توانسته کودکان کشور را جذب کند و مغناطیسی ایجاد کند که آنها را به مدرسه دعوت کند؟

پورمحمدی ادامه داد: دوم، اگر این کودکان را به مدرسه دعوت کرده، چقدر توانسته آنها را در مدرسه ماندگار کند؟ در دوره ابتدایی، متوسطه اول و تا پایان دوران دبیرستان چه میزان از دانش‌آموزان در مدرسه باقی می‌مانند؟

وی گفت: سوم، اگر این دانش‌آموزان را به مدرسه آورد، چقدر یاد گرفتند؟ آیا با وجود همه ظرفیت‌هایی که درباره آنها صحبت کردیم و به کار گرفتیم، واقعاً چیزی به دانش‌آموز یاد داده‌ایم؟ اگر نه، معلم و دانش‌آموز را تلف کرده‌ایم و هزینه زیادی هم کرده‌ایم، بدون اینکه دانش‌آموز آگاه و توانمند شود.

رئیس سازمان برنامه و بودجه افزود: چهارم، فردی را که به مدرسه آوردیم و فرض را بر این گذاشتیم که یاد گرفته است، چقدر توانسته‌ایم یادگیری او را به مهارت تبدیل کنیم؟

وی ادامه داد: پنجم، آیا این فرد قدرت حل مسئله دارد یا نه؟ زمانی کشور توسعه پیدا می‌کند که دانش‌آموز قدرت حل مسائل کشور را داشته باشد.

پورمحمدی گفت: ششمین موضوع، عدالت است. آیا ما با این دانش‌آموزان عادلانه برخورد کرده‌ایم؟ میزان موفقیتی که به دست آورده‌ایم، بین دختر و پسر یکسان بوده است؟ بین منطقه محروم و غیرمحروم، مناطق حاشیه‌ای و غیرحاشیه‌ای، این موفقیت یکسان بوده است؟

هشدار درباره وضعیت برخی شاخص‌های آموزشی

رئیس سازمان برنامه و بودجه اظهار کرد: خوشحال نیستم که بگویم در بسیاری از شاخص‌ها وضعیت مناسبی نداریم.

وی افزود: بله، ما ۹۸ درصد کودکان را به مدرسه می‌آوریم و تا پایان دوره ابتدایی نیز ۹۷ درصد آنها را نگه می‌داریم. در دوره راهنمایی یا متوسطه اول این میزان به ۹۲ درصد می‌رسد و در پایان دوران دبیرستان به ۷۵ درصد کاهش پیدا می‌کند؛ یعنی ۲۵ درصد در این مسیر از چرخه خارج می‌شوند.

پورمحمدی ادامه داد: در شاخص‌هایی که می‌توانیم خودمان را از نگاه داوران بین‌المللی ارزیابی کنیم، یعنی شاخص‌هایی که یونسکو، بانک جهانی و سازمان ملل و همچنین آزمون‌های بین‌المللی مانند پرلز و تیمز بررسی می‌کنند، وضعیت ما مناسب نیست.

وی گفت: از نمره ۵۰۰ به ۵۰۰ نمی‌رسیم. میانگین جهانی در برخی از این ارزیابی‌ها ۵۰۰ است، اما ما در محدوده ۳۰۰ و چند و ۴۰۰ و چند قرار می‌گیریم و در برخی شاخص‌ها عقب‌ماندگی داریم.

رئیس سازمان برنامه و بودجه در پایان با اشاره به یکی از مهم‌ترین چالش‌های آموزشی گفت: یکی از بدترین موضوعات این است که آزمونی در دنیا برگزار می‌شود که اکنون حدود ۶۰ کشور در آن شرکت می‌کنند و هدف آن سنجش توانایی دانش‌آموز کلاس چهارم، در حدود ۱۰ سالگی، برای خواندن و تحلیل یک متن ساده است. ما در این زمینه وضعیت مناسبی نداریم و بیش از ۴۰ درصد دانش‌آموزان ما این توانایی را ندارند.

انتهای خبر/269611/