میکروبیوم؛ فناوری نوظهور برای تشخیص، درمان و تغذیه شخصی‌سازی‌شده است

مریم تاج‌آبادی، رئیس انجمن تولیدکنندگان پروبیوتیک در گفت‌وگو با خبرنگار آگاه، با اشاره به جایگاه روزافزون دانش میکروبیوم و پروبیوتیک‌ها در آینده نظام سلامت و اقتصاد زیستی کشور گفت: در آینده ایران، پروبیوتیک‌ها و دانش میکروبیوم دیگر فقط به‌عنوان یک موضوع پژوهشی مطرح نخواهند بود، بلکه به‌عنوان زیرساختی نوین برای تحول در سلامت، تغذیه، داروسازی، محیط زیست و اقتصاد زیستی شناخته خواهند شد.

وی افزود: امروز درباره حوزه‌ای صحبت می‌کنیم که نگاه ما را از میکروب به‌عنوان عامل بیماری، به میکروب به‌عنوان شریک زیستی سلامت تغییر داده است. این تغییر صرفاً یک تحول مفهومی نیست؛ بلکه یک انقلاب علمی است که درک ما از بدن انسان، بیماری، پیشگیری، پاسخ به درمان و حتی فرآیند پیری را دگرگون کرده است.

دکتر تاج‌آبادی با اشاره به تغییر پارادایم‌های سنتی در پزشکی و تغذیه اظهار کرد: ما در دوره‌ای قرار داریم که الگو‌های سنتی پزشکی و تغذیه در حال تغییر هستند. عصر درمان‌های عمومی و یکسان برای همه افراد به‌تدریج جای خود را به پزشکی شخصی‌سازی‌شده، تغذیه دقیق و مداخلات مبتنی بر اکوسیستم بدن می‌دهد. در قلب این تحول، شناخت میکروبیوم و نسل جدید پروبیوتیک‌ها قرار دارد.

رئیس انجمن تولیدکنندگان پروبیوتیک ادامه داد: پروبیوتیک دیگر صرفاً یک موضوع جذاب برای انتشار مقاله در مجلات علمی معتبر نیست. میکروبیوم در حال تبدیل شدن به یکی از زیرساخت‌های اقتصاد زیستی آینده است؛ حوزه‌ای که می‌تواند هم مسیر‌های جدیدی در علم ایجاد کند و هم ارزش اقتصادی قابل‌توجهی به وجود آورد.

وی با بیان اینکه امروز دو جریان مهم در حوزه میکروبیوم در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند، گفت: از یک سو، جریان دانش در حال کشف پیچیده‌ترین تعاملات میان میکروارگانیسم‌ها، میزبان و محیط است و از سوی دیگر، صنعت و بازار به دنبال تبدیل این دانش به محصولاتی هستند که بتوانند کیفیت زندگی انسان را ارتقا دهند و زنجیره‌های ارزش جدیدی در اقتصاد جهانی ایجاد کنند.

تاج‌آبادی تصریح کرد: باید صادقانه و با نگاهی کاملاً آکادمیک و استراتژیک بپذیریم که میان این دو جریان هنوز شکاف بزرگی وجود دارد. یکی از وظایف اصلی انجمن تولیدکنندگان پروبیوتیک و رویداد‌های تخصصی این حوزه، کمک به پر کردن همین شکاف است.

وی تأکید کرد: ما نمی‌توانیم اجازه دهیم دانش میکروبیوم صرفاً در قالب مقالات علمی باقی بماند و در قفسه کتابخانه‌ها متوقف شود. باید یاد بگیریم چگونه این دانش را به فناوری، فناوری را به محصول، محصول را به استاندارد و استاندارد را به بازار و اقتصاد تبدیل کنیم.

رئیس انجمن تولیدکنندگان پروبیوتیک، حوزه‌های تجاری‌سازی دانش میکروبیوم را بسیار گسترده دانست و اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین فرصت‌ها در حوزه تشخیص است؛ از کیت‌های مبتنی بر پروفایل میکروبیومی برای پیش‌بینی بیماری‌ها گرفته تا پلتفرم‌های پایش سلامت در لحظه. این فناوری‌ها می‌توانند در آینده بخشی از مسیر تشخیص و پیشگیری شخصی‌سازی‌شده را شکل دهند.

تاج‌آبادی ادامه داد: در حوزه درمان و داروسازی نیز فرصت‌های قابل‌توجهی وجود دارد؛ از نسل جدید پروبیوتیک‌ها و پست‌بیوتیک‌ها گرفته تا طراحی دارو‌های هدفمندی که از طریق اصلاح و تنظیم میکروبیوم عمل می‌کنند.

وی همچنین درباره ظرفیت‌های میکروبیوم در صنعت غذا گفت: در حوزه تغذیه فراسودمند، می‌توان به سمت تولید محصولاتی حرکت کرد که نیاز‌های متابولیک و زیستی افراد را با دقت بیشتری هدف قرار دهند. چنین محصولاتی می‌توانند بخشی از آینده تغذیه شخصی‌سازی‌شده باشند.

رئیس انجمن تولیدکنندگان پروبیوتیک یکی دیگر از حوزه‌های مهم را داده‌های زیستی عنوان کرد و گفت: مدیریت و تحلیل حجم عظیم داده‌های میکروبیومی، فرصت دیگری است که می‌تواند با توسعه فناوری‌های تحلیلی و هوش مصنوعی، زمینه ارائه راهکار‌های سلامت شخصی‌سازی‌شده را فراهم کند.

دکتر تاج‌آبادی تأکید کرد: این موارد صرفاً ایده‌های علمی نیستند؛ بلکه فرصت‌های اقتصادی هستند. شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند در این حوزه‌ها از مرز‌های جغرافیایی عبور کنند و در بازار‌های بین‌المللی رقابت داشته باشند.

وی با این حال، دستیابی به چنین آینده‌ای را نیازمند همکاری میان بخش‌های مختلف دانست و افزود: برای رسیدن به این آینده، صرفاً دانش کافی نیست؛ ما به انسجام نیاز داریم. دانشگاه، صنعت و نهاد‌های تنظیم‌گر باید با یکدیگر گفت‌و‌گو کنند. پژوهشگر باید بداند بازار به چه فناوری و محصولی نیاز دارد و صنعت نیز باید بداند علم به کدام سمت حرکت می‌کند.

تاج‌آبادی خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم این زنجیره را به‌درستی شکل دهیم، دانش میکروبیوم می‌تواند از یک ظرفیت علمی به یک مزیت اقتصادی و فناورانه برای کشور تبدیل شود؛ مزیتی که هم در ارتقای سلامت جامعه و هم در توسعه اقتصاد زیستی ایران نقش‌آفرین خواهد بود.

انتهای خبر/270397/