کیفیت پزشکی خط قرمز سلامت مردم است/ پزشکی ایران باید دوباره به بام علم پزشکی جهان بازگردد

به گزارش خبرنگار آگاه؛ آیین گرامیداشت روز پزشک در مرکز همایش‌های برج میلاد شنبه‌شب با حضور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور کشور، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، علیرضا زاکانی، شهردار تهران، برخی نمایندگان شورای شهر، معاونان وزارت بهداشت و جمعی از نام‌آوران و پزشکان حوزه سلامت کشور برگزار شد.

محمد رئیس‌زاده، رئیس سازمان نظام پزشکی کشور، در این مراسم ضمن تبریک روز پزشک و داروساز، با اشاره به جایگاه تاریخی و علمی پزشکی ایران، به بیان مهم‌ترین دستاورد‌ها و چالش‌های نظام سلامت کشور پرداخت و خواستار اتخاذ چند تصمیم اساسی و شجاعانه برای آینده پزشکی ایران شد.

روز پزشک، روز تکریم عظمت تمدن ایران در حوزه پزشکی است

رئیس سازمان نظام پزشکی کشور در ابتدای سخنان خود اظهار کرد: بسم‌الله الرحمن الرحیم. خدمت همه شرکت‌کنندگان ارجمند، دانشمندان و همکاران جامعه شریف پزشکی و مسئولان بزرگوار، به‌ویژه ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران، جناب آقای دکتر پزشکیان، خیرمقدم، ادب و احترام دارم.

حلول ماه مبارک ربیع‌الاول و هزار و یکی از بزرگترین سال میلاد سرور کائنات، مفخره، رحمت عالمیان، عزت آدمیان و تتمه زمان، حضرت محمد مصطفی (ص) را به شما و ملت بزرگ ایران تبریک و تهنیت عرض می‌کنم.

یاد و نام شهدای سرافراز میهن عزیزمان، به‌ویژه شهدای سلامت و در رأس همه شهدا، رهبر عزیز و شهیدمان که در دهه‌های گذشته از جدی‌ترین حامیان حوزه سلامت، علم و پیشرفت کشور بودند، گرامی می‌داریم و در غم فراق آن بزرگوار می‌گوییم:

«نفحات وصلک اوقعت جمرات شوقک فی الحشا ... زغمت به سینه کم آتشی که نزد زبانه کما تشا

به تو داشتم دل گشته خون، از تو بود جان مرا؛ سکوت کن، فهجرتنی و جعلتنی متحیراً متوحشا»

وی ادامه داد: روز پزشک و داروساز و سالروز میلاد دو ابرنابغه همه اعصار و قرون، حکیم ابوعلی سینا و محمد بن زکریای رازی را به همه مردم عزیز ایران و جامعه شریف پزشکی کشور تبریک می‌گویم.

روز پزشک تنها روز تکریم یک حرفه نیست؛ روز تکریم عظمت تمدن ایران در حوزه پزشکی و روز افتخار و بالیدن همه ایرانیان به این سرمایه عظیم تاریخی، علمی و تمدنی است.

پزشکی در ایران از دیرباز تنها یک حرفه و خدمت نبوده، بلکه فصلی قطور و درخشان از کتاب پرافتخار تمدن ایران بوده است. از برزویه طبیب و دانشگاه جندی‌شاپور تا رازی و ابن‌سینا و از آگاهن تا نسل‌های بزرگ پزشکان معاصر، همه بر تارک این تمدن بزرگ درخشیده‌اند.

این روز فقط روز افتخار به اسطوره‌ها و مفاخر گذشته نیست، بلکه امروز نیز روزگاری به آن تبدیل شده است که دهه‌ها تلاش در بسیاری از حوزه‌های پزشکی در کشور‌های مختلف جهان انجام شده است.

رئیس سازمان نظام پزشکی افزود: ایمپلنت‌های ارزشمند، جراحی، کاهش مرگ‌ومیر مادران باردار، پیوند اعضا، پیوند اعضا و ژن‌درمانی، تولید دارو‌های بیوتکنولوژیک و جراحی‌های پیچیده قلب، پیوند کبد و کلیه، کاهش مرگ‌ومیر کودکان زیر پنج سال و نیروی ماهر برای زایمان ایمن، تنها گوشه‌ای از این ظرفیت غرورآفرین است که در همه آنها در بین کشور‌های دنیا در رتبه اول تا دهم قرار داریم.

فقط به عنوان یک نمونه قابل تأمل، در مطالعات سلول‌درمانی ضایعات نخاعی در سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳، دانشگاه علوم پزشکی تهران از نظر محوریت علمی یا Centrality در شبکه جهانی، پس از دانشگاه هاروارد در جایگاه دوم جهانی قرار گرفته است. اینها فقط چند رتبه نیستند؛ نشانه ظرفیت علمی یک ملت‌اند.

جامعه پزشکی بخشی از قدرت ملی ایران است

رئیس‌زاده با اشاره به نقش جامعه پزشکی در بحران‌های مختلف کشور گفت: در بحران‌های چند دهه گذشته، از جنگ تحمیلی تا کرونا و از کرونا تا جنگ‌های اخیر، جامعه پزشکی نشان داده است که سلامت بخشی از زیرساخت تاب‌آوری، امنیت و اقتدار ملی ایران عزیز است.

مطبّی که چراغ آن در روز بحران خاموش نمی‌شود؛ بیمارستانی که زیر بمباران همچنان استوار می‌ایستد؛ پزشکی که محل خدمت خود را ترک نمی‌کند؛ داروخانه‌ای که ارائه دارو را متوقف نمی‌کند و پرستار و تکنسین اورژانسی که در دشوارترین شرایط بر بالین بیمار و مصدوم می‌ایستند، تا آنجا که برخی مصدوم و برخی به فوز عظیم شهادت نائل می‌شوند، همه و همه بخشی از قدرت ملی این کشورند.

وی همچنین از اقدام به‌موقع دولت چهاردهم در ابلاغ تعرفه‌های پزشکی مطابق قانون و پیش از پایان سال در دو سال اخیر تقدیر کرد و گفت: از اقدام به‌موقع دولت چهاردهم در ابلاغ تعرفه‌های پزشکی مطابق قانون و پیش از پایان سال در دو سال اخیر که با تأکیدات جنابعالی و همت وزیر محترم بهداشت و عنایت ویژه معاون اول محترم رئیس‌جمهور انجام شد، صمیمانه تقدیر و تشکر می‌کنم.

هرچند تأخیر‌های هشت و ۹ ماهه برخی سازمان‌های بیمه‌گر در پرداخت مطالبات بر اساس همین تعرفه‌های مصوب، بخش مهمی از اثربخشی این اقدام ارزشمند را خنثی کرده است.

سرمایه پزشکی ایران با تهدید‌هایی جدی روبه‌روست

رئیس سازمان نظام پزشکی با بیان اینکه روز پزشک فرصتی برای تأمل درباره چالش‌های امروز و آینده پزشکی ایران است، تصریح کرد: ما از درد‌ها و رنج‌ها نمی‌گوییم تا از ایران تصویری ناتوان بسازیم؛ از آنها می‌گوییم تا بدانیم این ملت و جامعه پزشکی آن با چه بار سنگینی بر شانه‌ها همچنان استوار ایستاده‌اند.

گفتن از مشکل، نفی امید نیست؛ اعلام ایمان و باور به امکان اصلاح آنهاست

همان‌گونه که قرآن کریم گشایش را نه فقط پس از سختی بلکه در دل سختی نوید می‌دهد: «فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْرًا، إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْرًا».

وی ادامه داد: می‌دانیم که دولت شما از ابتدای فعالیت خود با بحران‌ها و جنگ ناشی از تهاجم ناجوانمردانه دشمنان مواجه بوده است و هنوز نیز کشور در شرایط جنگی قرار دارد. این واقعیت را در ارزیابی عملکرد دولت باید منصفانه لحاظ کرد؛ اما نمی‌توان اصلاحات اساسی سلامت را به فردا‌های پس از جنگ موکول کرد.

ما طی قرن‌ها و نسل‌ها سرمایه‌ای عظیم به نام توانمندی پزشکی ایران و اعتماد مردم به جامعه پزشکی ساخته‌ایم، اما امروز به صراحت عرض می‌کنم که این سرمایه در سایه برخی تصمیمات غیرکارشناسی و تعلل‌ها با تهدید‌هایی جدی روبه‌روست.

کیفیت آموزش پزشکی، خشونت علیه جامعه پزشکی، معماری حقوقی قدیمی نظام سلامت، مداخلات غیرمجاز و شبه‌علم، اقتصاد ناپایدار سلامت، حکمرانی آشفته سلامت دیجیتال، گردشگری سلامت سرگردان میان دستگاه‌ها و کمبود سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین دارویی، از جمله این تهدیدهاست.

رئیس‌زاده خطاب به پزشکیان: سلامت با دستور اداری ساخته نمی‌شود

رئیس سازمان نظام پزشکی خطاب به رئیس‌جمهور گفت: آقای رئیس‌جمهور، شما نظام سلامت را نه از گزارش‌ها، بلکه از ساختن خانه بهداشت و بالین بیمار تا مدیریت دانشگاه، وزارت، قانون‌گذاری در مجلس و عالی‌ترین سطح اجرایی کشور زیسته‌اید.

کمتر کسی، چون شما می‌داند که سلامت با دستور اداری ساخته نمی‌شود؛ با علم، تجربه، زیرساخت و تصمیم درست و شجاعانه ساخته می‌شود.

ما نیز با علم به محدودیت منابع و دشواری‌های اقتصادی دولت، فهرستی بلند از مطالبات نیازمند منابع مالی پیش روی شما نمی‌گذاریم. برخی مشکلات پول می‌خواهند و برخی زمان، اما بسیاری از مسائل امروز سلامت بیش از منابع و زمان، تصمیمات عاجلانه و شجاعانه می‌خواهند.

نخست؛ کیفیت آموزش پزشکی

رئیس‌زاده در تشریح نخستین مطالبه خود گفت: جناب‌عالی خود از نخستین کسانی بودید که تأکید کردید صرف افزایش ظرفیت، ضامن افزایش دسترسی مردم به پزشک نیست.

افزایش ظرفیت چهار سال اخیر بدون توسعه متناسب استاد، فضای آموزشی، بیمارستان و تخت آموزشی، کمر کیفیت آموزش پزشکی را خم کرده است. وزیر محترم، دانشگاه‌ها، استادان، دانشجویان و صاحب‌نظران نیز بار‌ها نسبت به این مسئله هشدار داده‌اند.

اما مسئله فقط افزایش ظرفیت نیست. فشار برای تسهیل ورود افراد به رشته‌های پزشکی، انتقال دانشجویان از برخی دانشگاه‌های خارجی و مداخلات نهاد‌های متعدد، آرام‌آرام استاندارد‌هایی را که دهه‌ها برای آنها زحمت کشیده‌ایم تضعیف می‌کند.

وی تأکید کرد: کیفیت پزشکی خط قرمز سلامت مردم است. امروز درباره برخی دانشگاه‌های خارجی می‌گوییم داشتن مدرک الزاماً به معنای صلاحیت ورود به حرفه نیست. مراقب باشیم با دست خودمان دانشگاه‌های علوم پزشکی‌مان را به همان نقطه نرسانیم.

از شما به عنوان رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی مصرانه می‌خواهم این شناخت مشترک را به یک تصمیم تبدیل کنید تا زمان تأمین زیرساخت‌های لازم، ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی به سال ۱۴۰۰ برگردد و تعیین ظرفیت متناسب با امکانات واقعی به اختیار کارشناسی وزارت بهداشت محول گردد.

این تصمیم مهم و سرنوشت‌ساز نه اعتبار مالی می‌خواهد، نه زمان؛ فقط و فقط تصمیم قاطع و شجاعانه شما را می‌خواهد.

دوم؛ بازآفرینی معماری حقوقی سلامت

رئیس سازمان نظام پزشکی دومین مطالبه را بازآفرینی نظام حقوقی سلامت عنوان کرد و گفت: نظام سلامت قرن جدید را نمی‌توان با معماری حقوقی متعلق به دهه‌ها قبل اداره کرد.

نمی‌توان برای عصر هوش مصنوعی، سلامت دیجیتال، P۴ Medicine، Multi-omics، ژن‌درمانی، سلول‌درمانی، مهندسی بافت و خدمات پلتفرمی، صرفاً با قواعدی حکمرانی کرد که برای جهان آگاهلوگ نوشته شده‌اند.

آغاز بازآفرینی نظام حقوقی سلامت ایران می‌تواند یکی از ماندگارترین میراث‌های یک رئیس‌جمهور پزشک باشد.

سوم؛ مقابله با مداخلات غیرمجاز و شبه‌علم

وی در ادامه با اشاره به فعالیت افراد فاقد صلاحیت در حوزه سلامت اظهار کرد: مداخلات افراد فاقد صلاحیت، شبه‌علم و تبلیغات اغواکننده، به‌ویژه در فضای مجازی، امروز به محل بازی با جان مردم و اعتبار علم پزشکی تبدیل شده است.

ناصرخسرو دیگر فقط یک خیابان نیست؛ ناصرخسروی مجازی امروز در تلفن همراه مردم شکل گرفته است.

درخواست ما از شما دستور در راستای تدوین و اجرای یک نظام جامع ملی برای پیشگیری و مقابله با مداخلات و تبلیغات غیرمجاز، با محوریت وزارت بهداشت و مشارکت همه دستگاه‌های مسئول است.

چهارم؛ از استقلال دارویی تا قدرت دارویی

رئیس سازمان نظام پزشکی در ادامه به موضوع دارو پرداخت و گفت: در دشوارترین دوره‌های تحریم، محدودیت تجارت و انتقال پول، آسیب زنجیره تأمین و حتی حمله به زیرساخت‌های سلامت، داروی مردم تأمین شد.

این تاب‌آوری حاصل سال‌ها دانش، صنعت، مدیریت و تلاش دانشمندان و فعالان صنعت دارویی کشور در کنار تدابیر ارزشمند دولت بوده است.

اکنون یک فرصت بزرگ پیش روی ماست. دانشمندان ما در بسیاری از فناوری‌های نوین دارویی، ژن‌درمانی و سلول‌درمانی، دانش را از مرز آزمایشگاه به آستانه صنعت رسانده‌اند.

چالش اصلی در بسیاری از این حوزه‌ها دیگر فقدان علم و تکنیک نیست؛ سرمایه است.

وی افزود: دولت می‌تواند با تضمین‌های هوشمند، مشوق‌های مالی و ایجاد مسیر امن سرمایه‌گذاری، بخشی از نقدینگی غیرمولد را به سمت این صنایع هدایت کند.

هدف بعدی ایران نباید فقط استقلال دارویی باشد؛ باید از استقلال دارویی به قدرت دارویی حرکت کنیم.

پنجم؛ تعیین تکلیف حکمرانی سلامت دیجیتال

رئیس‌زاده با اشاره به سلامت دیجیتال گفت: حکمرانی سلامت دیجیتال هم یک ضرورت و هم یک اقتصاد بزرگ آینده است؛ اما این ظرفیت در کشاکش میان دستگاه‌ها، تنظیم‌گری‌های موازی و تصمیمات جزیره‌ای گرفتار شده است. تولیت تخصصی سلامت دیجیتال باید با وزارت بهداشت باشد.

البته وزارت بهداشت نیز باید بپذیرد که بخشی از ورود سایر دستگاه‌ها محصول یک دهه تعلل در تدوین قواعد این حوزه بوده است.

درخواست ما یک تصمیم روشن است؛ تقسیم کار ملی سلامت دیجیتال، حدود اختیارات دستگاه‌ها و مسئولیت تنظیم‌گری و تولیت وزارت بهداشت مشخص و ابلاغ شود.

ششم؛ گردشگری سلامت

وی گردشگری سلامت را یکی از ظرفیت‌های بزرگ اقتصاد سلامت کشور دانست و گفت: آقای رئیس‌جمهور، گردشگری سلامت یکی از بزرگ‌ترین ظرفیت‌های بالفعل‌نشده اقتصاد سلامت ایران است.

ما پزشک توانمند، بیمارستان مجهز، مزیت قیمتی، موقعیت جغرافیایی ممتاز و تقاضای جدی کشور‌های منطقه را داریم و برنامه هفتم نیز برای این حوزه هدف‌گذاری ارزی بزرگی تعیین کرده است.

اما تعدد متولیان، بلاتکلیفی فرآیندها، نبود چارچوب واحد و اصرار دولت بر تصدی‌گری، این فرصت را در معرض تبدیل شدن به نقطه ضعف قرار داده است.

درخواست ما روشن است؛ دستور فرمایید چارچوب جامع گردشگری سلامت و تقسیم کار دستگاه‌ها که برای آن در وزارت بهداشت و حوزه گردشگری کار شده است، سریعاً نهایی و اجرایی شود؛ و مهم‌تر از آن، دولت در گردشگری سلامت تنظیم‌گر و ناظر باشد، نه متصدی.

میدان اجرا به بخش خصوصی توانمند سپرده شود و سازمان نظام پزشکی و اتاق بازرگانی نیز در ساماندهی، اعتباربخشی و نظارت بر فرآیند‌ها نقش داشته باشند.

رئیس سازمان نظام پزشکی تأکید کرد: گردشگری سلامت ایران بیش از بیمار خارجی به نظم داخلی نیاز دارد.

هفتم؛ چند تصمیم ملی دیگر

رئیس‌زاده در ادامه اظهار کرد: راهکار‌های نوین مالی و FinTech برای حل بخشی از بدهی‌های دولت و سازمان‌های بیمه‌گر به حوزه سلامت، برنامه جامع و بین‌بخشی برای کاهش تلفات سوانح جاده‌ای و مقابله مؤثر با خشونت علیه کادر درمان، از دیگر موضوعاتی هستند که بیش از ایجاد ساختار‌های جدید، تصمیم، هماهنگی و پاسخگویی می‌خواهند.

کاهش تلفات جاده‌ای باید به یک پروژه ملی با فرماندهی واحد، هدف کمی و پاسخگویی دستگاه‌ها تبدیل شود. کشوری که سالانه چنین هزینه انسانی و اقتصادی سنگینی بابت تصادفات می‌پردازد، نمی‌تواند حل آن را صرفاً به یک دستگاه واگذار کند.

تمام موارد فوق‌الذکر بیش از منابع مالی، به تصمیم و اقدام بزرگ نیاز دارند که اراده انجام آن در شخص جنابعالی متجلی است.

سهم سلامت از GDP باید افزایش یابد

رئیس سازمان نظام پزشکی در ادامه با اشاره به مسائل اقتصادی حوزه سلامت گفت: در کنار همه اینها، دو مسئله اقتصادی نیز قابل چشم‌پوشی نیست.

نخست، افزایش سهم سلامت از GDP مطابق سیاست‌ها و اسناد بالادستی. نمی‌توان سهم سلامت را در اقتصاد کوچک نگه داشت و از نظام سلامت انتظار عملکرد در تراز کشور‌های پیشرفته داشت.

دوم، پرداخت به‌موقع مطالبات جامعه پزشکی و مراکز درمانی. پیشنهاد می‌کنیم مدت تأخیر در پرداخت مطالبات رسماً به یکی از شاخص‌های ارزیابی بیمه‌های پایه و تکمیلی تبدیل و به صورت شفاف منتشر شود.

وی تأکید کرد: بیمه‌ای که حق بیمه را به‌موقع دریافت می‌کند باید هزینه درمان مردم را نیز به‌موقع بپردازد.

پزشکی خانواده و نظام ارجاع نباید با شتاب‌زدگی اجرا شود

رئیس‌زاده در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پزشکی خانواده گفت: آقای رئیس‌جمهور، در پایان بر یکی از اندیشه‌هایی که خود شما بار‌ها بر آن تأکید کرده‌اید تکیه می‌کنم؛ کشور باید هزینه حفظ سلامت مردم را بپردازد، نه فقط هزینه درمان بیماری آگاهن را.

پزشکی خانواده و نظام ارجاع، اگر درست اجرا شوند، یکی از مهم‌ترین ابزار‌های تحقق همین اندیشه‌اند.

ما از اصل این تحول حمایت می‌کنیم، اما علاقه و حمایت ویژه دولت به عنوان یک فرصت بزرگ، نباید ناخواسته موجب شتاب‌زدگی در اجرا یا تمایل مدیران به ارائه «خبر‌های خوب» شود.

در اصلاح نظام سلامت، خبر درست از خبر خوب مهم‌تر است. خبر درست و واقعی، ولو ناخوشایند، ضامن بهتری برای برطرف کردن مشکلات و تضمین موفقیت طرح است.

وی ادامه داد: پزشکی خانواده را با تعداد شهر‌ها و افراد ثبت‌نام‌شده نسنجیم؛ آن را با پرونده الکترونیک واقعی، تکمیل حلقه ارجاع، منابع پایدار، رضایت مردم و ارائه‌دهندگان خدمت و پیامد‌های واقعی سلامت بسنجیم.

رئیس‌زاده: جامعه پزشکی از رئیس‌جمهور چند تصمیم بزرگ می‌خواهد

رئیس سازمان نظام پزشکی در پایان خطاب به رئیس‌جمهور گفت: آقای دکتر پزشکیان، جامعه پزشکی از شما انتظار ندارد همه مشکلات انباشته سلامت را در یک دوره حل کنید؛ اما از رئیس‌جمهوری که خود این نظام را از خانه بهداشت تا ریاست جمهوری زیسته است، انتظار دارد چند تصمیم بزرگ، شجاعانه و ماندگار بگیرد.

تصمیم‌هایی که شاید سال‌ها بعد گفته شود در دشوارترین روز‌های کشور، پزشکی ایران فقط حفظ نشد؛ برای آینده بازطراحی شد.

رئیس‌زاده خاطرنشان کرد: ملتی که یک بار بر بام علم پزشکی جهان ایستاده است، می‌تواند دوباره به آن جایگاه بازگردد؛ اگر علم را محترم بشمارد، کیفیت را قربانی کمیت نکند و تصمیم علمی را از مداخلات غیرعلمی مصون بدارد.

انتهای خبر/270920/