آمریکا برای نخستین بار استقرار سلاح در مدار زمین را تأیید کرد

به گزارش خبرگزاری آگاه تروی مینک وزیر نیروی هوایی آمریکا که بر نیروی فضایی نیز نظارت دارد، در کنفرانس سالانه هوا، فضا و سایبری تأیید کرد این کشور اکنون «سلاح‌های کنترل فضایی» در مدار دارد. او درباره شکل عملکرد، اهداف احتمالی، تعداد تجهیزات، زمان پرتاب یا آزمایش‌های انجام‌شده توضیحی نداد و گفت جزئیات فنی این برنامه منتشر نخواهد شد. این اظهارات مستقیم‌ترین تأیید عمومی پنتاگون تاکنون درباره وجود سلاح‌های عملیاتی آمریکا در مدار زمین محسوب می‌شود.

ماهیت سلاح‌ها مشخص نیست

اصطلاح «کنترل فضایی» در اسناد رسمی نیروی فضایی آمریکا فقط به یک نوع سلاح اشاره ندارد و مجموعه‌ای از عملیات تهاجمی و دفاعی برای تأثیر گذاشتن بر توانایی‌های فضایی طرف مقابل را در بر می‌گیرد. این عملیات می‌توانند در حوزه جنگ مداری، جنگ الکترومغناطیسی یا سایبری انجام شوند و از مختل کردن موقت یک سامانه تا از کار انداختن یا تخریب آن ادامه پیدا کنند؛ بنابراین صرف استفاده مقام‌های آمریکایی از عبارت «سلاح کنترل فضایی» مشخص نمی‌کند تجهیزات موردنظر موشک، ماهواره مهاجم، اخلالگر رادیویی، لیزر یا سامانه دیگری هستند.

یکی از گزینه‌هایی که کارشناسان درباره آن صحبت کرده‌اند سامانه‌های غیرجنبشی مانند اخلالگر‌های رادیویی یا تجهیزات نوری است که می‌توانند ارتباط یا حسگر یک ماهواره را بدون نابود کردن فیزیکی آن مختل کنند، اما تاکنون هیچ مدرک عمومی وجود ندارد که سلاح‌های تازه تأییدشده از همین نوع باشند. نیروی فضایی آمریکا پیش‌تر در خرداد یک سامانه زمینی با نام Meadowlands را عملیاتی کرده بود که با ارسال امواج رادیویی ارتباطات ماهواره‌ای طرف مقابل را مختل می‌کند، اما این سامانه روی زمین مستقر است و با تجهیزات مداری تازه تأییدشده تفاوت دارد.

افزایش فعالیت نظامی در مدار

تأیید این سلاح‌ها در شرایطی انجام شده که آمریکا طی چند سال گذشته بار‌ها از توسعه توانمندی‌های ضدماهواره‌ای روسیه و چین ابراز نگرانی کرده است. ارزیابی سال ۲۰۲۵ مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی نیز براساس داده‌های عمومی از افزایش توان مانور ماهواره‌های چینی و روسی و گسترش اختلال و جعل سیگنال‌های ماهواره‌ای در مناطق درگیری خبر داده بود. این گزارش در عین حال تأکید داشت اطلاعات عمومی درباره بخش مهمی از برنامه‌های نظامی فضایی کشور‌ها محدود است و مشاهده یک ماهواره با قابلیت مانور بالا به‌تنهایی ماهیت نظامی یا نوع مأموریت آن را مشخص نمی‌کند.

نخستین ماهواره هشدار موشکی نسل جدید OPIR نیروی فضایی آمریکا در جریان آماده‌سازی و آزمایش

مقام‌های آمریکایی توسعه توانمندی‌های فضایی چین و روسیه را از دلایل افزایش تمرکز بر تسلیحات ضدفضایی عنوان کرده‌اند، اما اعلام وجود سلاح‌های مداری آمریکا اطلاعات تازه‌ای درباره نحوه استفاده عملی از آن‌ها ارائه نمی‌کند. هنوز معلوم نیست این تجهیزات برای نزدیک شدن به ماهواره‌های دیگر طراحی شده‌اند، می‌توانند ارتباطات آن‌ها را مختل کنند یا وظیفه دیگری برعهده دارند. همچنین مشخص نشده است این سلاح‌ها چه زمانی به مدار فرستاده شده‌اند و آیا برنامه توسعه آن‌ها در یک دولت مشخص آغاز شده یا طی چند دوره مختلف ادامه داشته است.

سلاح فضایی لزوماً به معنای موشک نیست

تصور عمومی از سلاح فضایی معمولاً به سامانه‌ای مربوط می‌شود که ماهواره دیگری را منفجر می‌کند، اما ابزار‌های ضدفضایی می‌توانند بدون برخورد فیزیکی نیز عمل کنند. اخلالگر‌های رادیویی می‌توانند ارتباط یک ماهواره را قطع یا مختل کنند، تجهیزات نوری می‌توانند برای ایجاد اختلال در حسگر‌ها به کار روند و سامانه‌های سایبری نیز ممکن است بخش زمینی یا ارتباطی شبکه‌های فضایی را هدف قرار دهند. سلاح‌های جنبشی نیز امکان تخریب فیزیکی ماهواره را دارند، اما چنین حمله‌ای می‌تواند حجم زیادی زباله فضایی ایجاد کند و ماهواره‌های کشور‌های دیگر یا حتی تجهیزات خود کشور مهاجم را در معرض خطر قرار دهد. اسناد رسمی نیروی فضایی آمریکا هر دو دسته ابزار‌های جنبشی و غیرجنبشی را بخشی از عملیات ضدفضایی در نظر می‌گیرند.

اعلام اخیر در نتیجه بیش از آنکه مشخصات یک سلاح تازه را آشکار کند، تغییر در میزان اطلاعاتی است که ارتش آمریکا حاضر است درباره برنامه‌های مداری خود منتشر کند. وجود تجهیزات تسلیحاتی در مدار اکنون رسماً تأیید شده، اما تقریباً تمام جزئیاتی که برای سنجش توان واقعی، هدف و نحوه استفاده از آن‌ها لازم است همچنان محرمانه باقی مانده است.

انتهای خبر/276972/