از دست رفتن کروموزوم Y در مردان می‌تواند نشانه هشدار زودهنگام سرطان باشد

به گزارش خبرگزاری آگاه به نقل از دانشگاه «آریزونا» (University of Arizona)؛ طبق پژوهشی که به‌تازگی در نشریه «جی‌سی‌آی اینسایتز» (JCI Insights)منتشر شده است، از دست رفتن این کروموزوم که با افزایش سن در مردان شایع است، موجب ایجاد «اثر میدانی پیش‌نئوپلاستیک» می‌شود؛ ناحیه‌ای پنهان از آسیب‌پذیری ژنتیکی در بافت طبیعی که محیط مساعدی برای شکل‌گیری سرطان فراهم می‌کند.

هر سلول در بدن مردان معمولا یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y دارد. «از دست رفتن Y» یک تغییر ژنتیکی شایع در مردان است که در آن یک سلول ایمنی در خون، کروموزوم Y خود را از دست می‌دهد. مطالعات پیشین نشان داده بودند که از دست رفتن کروموزوم Y در سلول‌های خونی، خطر ابتلا به بیماری‌ها را افزایش می‌دهد، اما این پژوهش به‌صورت نظام‌مند از دست رفتن کروموزوم Y را در بافت‌های طبیعی، پیش‌سرطانی و سرطانی در ۱۱ اندام اصلی بدن انسان بررسی کرد.

تئودورسکو، نویسنده ارشد مقاله و رئیس مرکز سرطان دانشگاه آریزونا، گفت: «ما توانستیم نشان دهیم که از دست رفتن کروموزوم Y در بافت‌هایی که از نظر ظاهری طبیعی هستند و در مجاورت یک تومور قرار دارند، مشاهده می‌شود».

او افزود: «همین یافته است که این کشف را تا این اندازه هیجان‌انگیز می‌کند. این موضوع نشان می‌دهد که ممکن است با یکی از نخستین نشانه‌های شکل‌گیری سرطان مواجه باشیم».

آزمایشی با حضور بیش از چهارصد نفر

این گروه پژوهشی ۱۰۰۰ نمونه بافتی از ۴۰۵ مرد را با استفاده از یک سامانه تصویربرداری فلورسنت خودکار بررسی کرد. پژوهشگران در این بررسی بیش از ۴.۳ میلیون هسته سلولی منفرد را مشاهده و نسبت کروموزوم‌های Y به X را اندازه‌گیری کردند.

در بخشی از این پژوهش، پژوهشگران نقشه‌های دقیقی از بافت مثانه تهیه کردند که در جریان جراحی سرطان از بدن خارج شده بود. این نقشه‌ها به پژوهشگران امکان داد نشان دهند که از دست رفتن کروموزوم Y چگونه با حرکت از بافت طبیعی مثانه، از میان سلول‌های غیرطبیعی اولیه و سپس تا سرطان کاملا شکل‌گرفته، افزایش می‌یابد. بیشترین میزان از دست رفتن کروموزوم Y در بافت‌هایی که از نظر ظاهری طبیعی بودند، در سرطان‌های روده بزرگ، راست‌روده، مری، لوزالمعده و ریه مشاهده شد.

تئودورسکو، که استاد دانشکده پزشکی دانشگاه آریزونا در توسان نیز هست، گفت: «ما اکنون به این پدیده به‌عنوان یک شیب نگاه می‌کنیم؛ چیزی شبیه دامنه تپه‌ای که به‌آرامی شیب آن بیشتر می‌شود».

او افزود: «هرچه بافت به یک سرطان نزدیک‌تر باشد، از دست رفتن کروموزوم Y بیشتری مشاهده می‌کنیم. این الگو ممکن است روزی به پزشکان کمک کند در نمونه‌برداری‌هایی که یک تومور کوچک در آنها تشخیص داده نشده است، احتمال وجود سرطان را مطرح کنند».

پژوهش‌های مرتبط قبلی تئودورسکو بر این موضوع تمرکز داشت که از دست رفتن کروموزوم Y در سلول‌های سرطانی چگونه به آنها توانایی گریز از سیستم ایمنی را می‌دهد؛ موضوعی که توضیح می‌دهد چرا از دست رفتن این کروموزوم با افزایش مرگ‌ومیر ناشی از سرطان‌های کارسینوم مرتبط دانسته شده است.

در این پژوهش، «آرکادیوش گرتیچ» (Arkadiusz Gertych) و دکتر «هویی‌هویی یه» (Huihui Ye) به‌عنوان نویسندگان نخست مقاله حضور داشتند و پژوهشگرانی از مرکز پزشکی «سدارز-ساینای»، مرکز سرطان «فرد هاچینسون»، دانشگاه واشنگتن و دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو نیز با آنها همکاری کردند.

انتهای خبر/278163/