استاندارد دوگانه از خیابان‌های تهران تا پاریس/ غرب اداره جهان را حق انحصاری خود می‌داند

به گزارش خبرگزاری آگاه؛ «محمدباقر خرمشاد» استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه در گفت‌وگو با خبرنگار سیاسی آگاه، با اشاره به برخورد خشونت‌آمیز پلیس فرانسه با دانش‌آموزانی که به کاستی‌های نظام آموزشی این کشور معترض هستند، به انتقاد از رویکرد دوگانه غرب به‌ویژه آمریکا و اروپا در مقوله حقوق بشر پرداخت و گفت: همان‌طور که در فرانسه شاهد هستیم، یکی از مصادیق این استاندارد دوگانه، نحوه برخورد پلیس با معترضان و تفاوت در ارزیابی رفتار حکومت‌ها در مواجهه با اعتراضات است.

استاندارد دوگانه غرب در مواجهه با اعتراضات

خرمشاد در پاسخ به سؤالی درباره تفاوت رویکرد فرانسه در قبال اعتراضات ایران و اعتراضات داخلی کشور‌های غربی اظهار داشت: سیاست اعمال قدرت پلیس در برخورد با معترضان مرز‌هایی دارد. همه حکومت‌ها وقتی با معترضان برخورد می‌کنند و فضا حاد می‌شود، تا مرز‌هایی اعمال اقتدار می‌کنند تا شیرازه جامعه، سیاست و امنیت از هم نپاشد.

وی با اشاره به نحوه انعکاس این اقدامات در رسانه‌های غربی ادامه داد: متأسفانه وقتی پای ایران در میان است، رسانه‌های اصلی و جریان اصلی غرب، همین اعمال طبیعی قدرت برای حفظ نظم و امنیت را به دیکتاتوری و سرکوب تعبیر می‌کنند و کمتر از واژه سرکوب استفاده نمی‌کنند.

خرمشاد تصریح کرد: نباید تعریف غرب از حقوق بشر متناسب با جغرافیای معترض تغییر کند. اگر برخورد با معترضان، اعمال قدرت مجاز و حق طبیعی هر حکومت و نظامی است، باید همین معیار را در همه‌جا به کار ببریم.

استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی با اشاره به تجربه برخورد با اعتراضات دانشجویی در آمریکا و اروپا افزود: پرسش این است که اگر تا این مرز اعمال قدرت در همه‌جا مجاز است، چرا فقط در مورد ایران آن را سرکوب می‌نامیم؟

معیار متفاوت غرب در قبال اسرائیل و ایران

خرمشاد با اشاره به استاندارد دوگانه غرب در قبال اقدامات رژیم صهیونیستی در برابر فلسطینی‌ها گفت: در طرف مقابل، گاهی برخورد‌هایی بسیار فراتر از اعمال قدرت معمول انجام می‌شود، اما توجیه آن «دفاع از خود» عنوان می‌شود. اسرائیلی‌ها هر کاری که بخواهند با فلسطینی‌ها انجام می‌دهند و گفته می‌شود این اقدامات برای دفاع از خود است!

استاد دانشگاه علامه طباطبائی با اشاره به مواضع فرانسه در قبال اعتراضات ایران در سال ۱۴۰۱ ادامه داد: آقای مکرون در آن مقطع در مصاحبه‌هایی گفت که از معترضان ایران حمایت می‌کنیم، زیرا آنها حاملان و مروجان ارزش‌های ما هستند. برای من که در فرانسه تحصیل کرده‌ام و معلم سیاست هستم، این موضوع بسیار عجیب است.

خرمشاد تصریح کرد: چگونه مکرون حق دارد به خیابان‌های تهران پیام بدهد که شما حاملان ارزش‌های ما هستید، اما اگر ایران بگوید من از دانش‌آموزان معترض فرانسوی حمایت می‌کنم و حقوق بشردوستانه آنها باید محترم شمرده شود، ایران را به سیاه‌نمایی متهم می‌کنند؟ این نیز بخشی از همان استاندارد دوگانه است.

غرب و مسئله توسعه در کشور‌های غیرغربی

استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی در پاسخ به سؤالی درباره ریشه‌های این رویکرد دوگانه در سیاست غرب افزود: در بحث توسعه نیز با یک الگو مواجه هستیم. الگوی توسعه در غرب به‌صورت طبیعی در خود غرب اتفاق افتاده است.

وی ادامه داد:، اما در کشور‌های غیرغربی، هر کشوری که برای خود طرحی برای توسعه ریخته، غرب به بهانه‌های مختلف در آن مداخله کرده است. به عبارتی، توسعه در کشور‌های غیرغربی توسط غرب با مانع مواجه شده و در بسیاری موارد، توسعه پیش از آنکه به مرحله تولد برسد، متوقف شده است.

خرمشاد افزود: بعد از آن نیز همان کشور‌های در حال توسعه را متهم می‌کنند که استبدادی هستند یا به مقصد خود نرسیده‌اند. در حالی که اگر ما را رها کنند، خودمان مسیر استقلال را پیدا می‌کنیم. غرب باید بداند که قیم ما نیست.

استاندارد دوگانه در حق توانمند شدن کشور‌ها

خرمشاد با اشاره به اظهارات رئیس‌جمهور فرانسه در خصوص نسبت میان آزادی، ترس و قدرت و همچنین مسئله حقوق بشر و نسبت آن با استقلال کشور‌ها بیان کرد: پاسخ غربی‌ها به این مسئله از یک جهت روشن است؛ آنها می‌گویند ما حق داریم همه جهان از ما بترسند تا درون خودمان آزادی و رفاه داشته باشیم، اما دیگران حق ندارند چنین وضعیتی داشته باشند و باید در هراس زندگی کنند.

وی افزود: گویی این حق فقط در انحصار غرب است و در جای دیگری نباید وجود داشته باشد. وقتی طرف دومی وجود داشته باشد که بتواند در برابر آنها بایستد، این انحصار به چالش کشیده می‌شود.

استاد دانشگاه علامه طباطبائی در پاسخ به سؤالی درباره رویکرد غرب نسبت به برنامه هسته‌ای و توانمندی‌های ایران ادامه داد: ایران می‌گوید من سلاح نمی‌خواهم. اما برخورد غرب با ایران شبیه برخورد با جوانی است که تازه به سن قانونی رسیده، گواهینامه گرفته، اما به او گفته می‌شود گواهینامه داری ولی حق نداری ماشین بخری و حق نداری ماشین سوار شوی، چون ممکن است تند بروی، تصادف کنی و خسارت ایجاد شود!

خرمشاد افزود: غربی‌ها به ما می‌گویند شما حق ندارید در عرصه هسته‌ای توانمند شوید، چون ممکن است به مرحله‌ای برسید که بتوانید سلاح تولید کنید. در حالی که در همان مثال، وقتی با جوان خودشان مواجه می‌شوند، می‌گویند حتماً ماشین بخر و حتماً سوار شو، اما ترمز آن را طوری تنظیم می‌کنند که زودتر متوقف شود، پدال گاز را طوری تنظیم می‌کنند که از سرعت مشخصی بالاتر نرود و جاده را نیز به شکلی تنظیم می‌کنند که امنیت بیشتری داشته باشد.

ترک برداشتن انحصار روایت غرب

خرمشاد با بیان اینکه یکی از پیامد‌های جنگ اخیر، تغییر بخشی از برداشت نسل جوان نسبت به غرب بوده است، تاکید کرد: ما به‌عنوان پدران نسل حاضر، مطالبی را درباره آمریکا بر اساس ایدئولوژی، تجربه زیسته و آنچه خودمان مشاهده کرده بودیم، بیان می‌کردیم؛ اما، چون رسانه‌های آنها و جریان اصلی رسانه‌ای در اختیار و غالب بود، فرزندان ما حرف پدران خود را نمی‌پذیرفتند و حرف آنها را ترجیح می‌دادند.

استاد دانشگاه علامه طباطبائی افزود: برای ما سخت بود که وقتی موضوعی عین روز روشن است، چرا پذیرفته نمی‌شود. یکی از تبعات این جنگ این بود که مقدار قابل‌توجهی از این توهمات را برهم زد و فرو ریخت. یکی از این موارد، همین استاندارد‌های دوگانه بود.

خرمشاد با بیان اینکه یکی از پیامد‌های جنگ اخیر را می‌توان تغییر نگاه بخشی از نسل جوان دانست، اظهار داشت: برای من از این جهت خوشحال‌کننده است که جوانان ما به واسطه این جنگ، آن دگماتیسمی را که غرب در این زمینه حاکم کرده بود، تا حدی کنار گذاشته‌اند و صدای ما پدران را نیز کمی بیشتر می‌شنوند و تأیید می‌کنند.

وی تأکید کرد: این به معنای غرب‌ستیزی نیست. من همیشه گفته‌ام که آنها ما را به اندازه‌ای که ما آنها را به رسمیت می‌شناسیم، به رسمیت بشناسند و با هم زندگی کنیم. این حداقل چیزی است که در بحث حقوق بشر انتظار می‌رود.

غرب، مدیریت جهان را حق خود می‌داند

استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی در پاسخ به سؤالی درباره چرایی تداوم این استاندارد‌های دوگانه ادامه داد: پاسخ راهبردی غرب را می‌توان در مذاکرات با سیاستمداران غربی مشاهده کرد. من به‌عنوان دانش‌آموخته آمریکا، انگلیس و فرانسه معتقدم آنها اداره جهان را حق خودشان می‌دانند.

خرمشاد افزود: آنها حق خودشان می‌دانند که هرگز برخلاف میل آنها عمل نشود و برای هیچ‌کس نیز حق عدول از این قاعده را قائل نیستند. این موضوع را تا جایی که ممکن است مستقیم بیان نمی‌کنند، اما اگر کسی از این چارچوب عبور کند، آشکارا به او می‌گویند که حق ندارد برخلاف آنچه آنها می‌گویند عمل کند.

وی اظهار داشت: این پیام را به شکل‌های مختلف منتقل می‌کنند؛ اینکه یا همان چیزی که من می‌گویم اتفاق می‌افتد، یا با شما برخورد می‌کنیم، شما را کنار می‌زنیم یا ساقط می‌کنیم.

افول نظم تحت سلطه غرب و افزایش تنش‌ها

خرمشاد با اشاره به شرایط کنونی نظام بین‌الملل تصریح کرد: اکنون که حاکمیت و انحصار آنها ترک برداشته و جهان به سمت وضعیتی خطرناک حرکت کرده است، آنها هر لحظه احتمال می‌دهند که این وضعیت به سمت افول خودشان پیش برود.

استاد دانشگاه علامه طباطبائی در پایان افزود: به همین دلیل به هر دری می‌زنند و حتی ممکن است به کشتار میلیون‌ها نفر نیز متوسل شوند؛ زیرا در این نگاه، انسان‌ها از جایگاه یکسانی برخوردار نیستند و این همان تناقضی است که در ادعا‌های حقوق بشری آنها دیده می‌شود.

انتهای خبر/283229/