علوم پایه و انسانی در انتظار نظریه‌پردازی بومی/ حمایت ساختاری از نخبگان ضروری است

«سید ابوالحسن مصطفوی» نایب‌رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آگاه، با تأکید بر ضرورت توجه به علوم پایه و علوم انسانی اظهار کرد: تأکید رهبر انقلاب بر پیشرفت علمی و فناوری، دغدغه‌ای جدید نیست و هدف آن، حرکت از مصرف و الگوبرداری از دستاورد‌های دیگران به سمت تولید علم، نظریه‌پردازی و حل مسائل جدید است.

مصطفوی علوم پایه را زیربنای بسیاری از رشته‌های علمی دانست و گفت: بخش قابل‌توجهی از نظریه‌های مورد استفاده در علوم پایه و علوم انسانی، وارداتی است و ما بیشتر از الگو‌های علمی دیگران بهره می‌گیریم؛ در حالی که باید بتوانیم خودمان به نظریه‌های جدید برسیم و مسائل ناشناخته را حل کنیم.

وی با اشاره به پیشینه علمی ایران افزود: در ادواری از تاریخ، دانشمندان ایرانی در تولید نظریه‌های علمی نقش برجسته‌ای داشتند و حتی دانشجویان و دانشمندان برای فراگیری علم به ایران می‌آمدند. امروز نیز ظرفیت دستیابی به نظریه‌های جدید در علوم پایه، علوم انسانی و سایر رشته‌ها وجود دارد و این مسیر می‌تواند به اختراعات و دستاورد‌های تازه منجر شود.

نایب‌رئیس کمیسیون آموزش مجلس با انتقاد از وضعیت نظریه‌پردازی در حوزه‌های علوم انسانی و علوم پایه بیان کرد: طی چند دهه گذشته، برنامه‌ریزی مناسبی برای تولید نظریه صورت نگرفته و حتی در حوزه نظریه‌پردازی اسلامی نیز آن‌گونه که باید فعالیت نکرده‌ایم. در نتیجه، به جای تولید علم، منتظر می‌مانیم دیگران نظریه‌پردازی کنند و سپس آثار آنها را ترجمه یا در قالب مقاله و تألیف بازتولید کنیم.

فقدان برنامه علمی در مدیریت دانشگاه‌ها

مصطفوی نبود برنامه علمی مشخص و غلبه ملاحظات سیاسی و گروهی در مدیریت حوزه علم را از چالش‌های اصلی جامعه دانشگاهی دانست و گفت: با وضعیت موجود نمی‌توان به اهداف تعیین‌شده در زمینه پیشرفت علمی دست یافت؛ زیرا با تغییر مدیریت در نهاد‌های علمی، صرفا جریان‌های سیاسی مختلف روی کار می‌آیند، اما به جای تمرکز بر نظریه‌های جدید و برنامه علمی، بخش قابل‌توجهی از انرژی صرف انتصابات و مناسبات مدیریتی می‌شود.

وی تصریح کرد: این مسئله محدود به جریان سیاسی خاصی نیست و چه جریان چپ و چه جریان راست، در این زمینه برنامه‌ریزی علمی مؤثری نداشته‌اند. 

حمایت از نخبگان؛ حلقه مفقوده خیزش علمی

مصطفوی با اشاره به تأکید رهبر انقلاب بر خیزش علمی و تجربه‌های حاصل از جنگ‌های اخیر تاکید کرد: دشمن با ترور و تضعیف روحیه نخبگان به دنبال حفظ سلطه علمی خود است و مقابله با این روند، نیازمند حمایت جدی و هدفمند از نخبگان و دانشمندان است.

وی با انتقاد از نبود برنامه منسجم برای حمایت از نخبگان اظهار کرد: در شرایط کنونی، سازوکار مشخصی برای شناسایی، حمایت و پیگیری فعالیت نخبگان وجود ندارد و همین مسئله موجب می‌شود ظرفیت‌های علمی کشور به‌درستی مورد استفاده قرار نگیرد.

لزوم تقویت معاونت علمی برای حمایت از دانشمندان

نایب‌رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس پیشنهاد کرد: برای حمایت از نخبگان و دانشمندان، ساختاری تخصصی ایجاد شود تا آگاهن بتوانند بر نظریه‌پردازی و حل مسائل جدید علمی تمرکز کنند.

مصطفوی عملکرد معاونت علمی ریاست‌جمهوری طی یکی دو سال گذشته را در مقایسه با گذشته بهتر ارزیابی کرد و گفت: حمایت‌های مالی و اجرایی این مجموعه از نخبگان افزایش یافته است و به نظر می‌رسد باید این معاونت تقویت شود.

وی افزود: ایجاد ساختاری در معاونت علمی برای حمایت ویژه از نخبگان و دانشمندان می‌تواند زمینه فعالیت بیشتر آگاهن در علوم پایه، حل مسائل جدید ریاضی و کشف ناشناخته‌های علمی را فراهم کند.

انتهای خبر/285925/