جنگی که گریبان طراحانش را گرفت/ اروپا از صورت‌حساب میلیاردی تقابل با تهران می‌نالد

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری آگاه، جنگ علیه ایران قرار بود با تحمیل هزینه‌های سنگین نظامی و امنیتی، ظرفیت‌های راهبردی کشور را تضعیف کند و تهران را در موقعیت انفعال قرار دهد؛ اما تحولات پس از این تقابل نشان می‌دهد که معادله جنگ تنها به میدان درگیری محدود نمانده و پیامد‌های آن به عرصه‌های اقتصادی، سیاسی و دیپلماتیک نیز کشیده شده است.

اکنون پرسش اساسی این است که آیا طراحان و حامیان جنگ توانسته‌اند به اهدافی که برای آن هزینه کرده‌اند دست یابند یا آنکه با گسترش دامنه بحران، خود نیز به یکی از متحملان اصلی هزینه‌های این ماجراجویی تبدیل شده‌اند؟

اروپا؛ از حمایت از جنگ تا گلایه از هزینه‌های میلیاردی

یکی از نشانه‌های آشکار تغییر معادله، موضع‌گیری اخیر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی کشور، خطاب به کشور‌های اروپایی است.

رضایی با اشاره به مواضع پیشین اروپا در حمایت از اقدامات رژیم صهیونیستی، تأکید کرده است که کشور‌های اروپایی زمانی از اقدامات این رژیم استقبال می‌کردند، اما اکنون از هزینه‌های میلیاردی جنگ با ایران به فغان آمده‌اند.

این موضع‌گیری به یک تناقض مهم در رفتار سیاسی اروپا اشاره دارد؛ کشور‌هایی که در مقطع آغاز حملات، با حمایت سیاسی از اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی عملاً در کنار متجاوزان قرار گرفتند، اکنون با پیامد‌های اقتصادی و سیاسی این تقابل مواجه شده‌اند.

واقعیت آن است که جنگ، برخلاف محاسبات اولیه حامیان آن، رویدادی محدود به جغرافیای ایران و منطقه نیست. پیامد‌های اقتصادی و امنیتی چنین درگیری‌هایی می‌تواند به متحدان و حامیان سیاسی و نظامی طرف مهاجم نیز سرایت کند و هزینه‌هایی فراتر از برآورد‌های اولیه بر آنها تحمیل کند.

هشدار تهران به برلین؛ بازدارندگی ایران دیگر در چارچوب گذشته تعریف نمی‌شود

در همین چارچوب، واکنش عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان، به اظهارات فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، نیز قابل توجه است.

عراقچی با یادآوری استقبال مرتس از حملات هوایی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در سال گذشته و اظهارات وی مبنی بر اینکه این حملات در حال انجام «کار کثیف اروپا» هستند، نسبت به پیامد‌های چنین رویکردی هشدار داده است.

وزیر امور خارجه کشورمان با اشاره به رقم ۱۰۰ میلیارد یورو، تأکید کرده است که این مبلغ در مقایسه با ضربه سهمگینی که نیرو‌های مسلح ایران می‌توانند به متجاوزان وارد کنند، ناچیز است.

تأکید عراقچی بر اینکه «دیگر خط قرمزی وجود نخواهد داشت»، حامل پیامی فراتر از یک واکنش دیپلماتیک است؛ این موضع نشان می‌دهد که تهران حمایت سیاسی و همراهی برخی دولت‌های اروپایی با حملات علیه ایران را بدون هزینه نمی‌داند و نسبت به تغییر محاسبات بازدارندگی در برابر هرگونه تعرض هشدار می‌دهد.

در واقع، یکی از پیامد‌های راهبردی جنگ می‌تواند افزایش هزینه تصمیم‌گیری برای کشور‌هایی باشد که تصور می‌کنند با فاصله جغرافیایی از میدان درگیری، از تبعات حمایت از تجاوز نظامی مصون خواهند ماند.

تناقض غرب در موضوع تمامیت ارضی؛ اصول حقوق بین‌الملل گزینشی شده است

در کنار پیامد‌های جنگ، رفتار برخی کشور‌های غربی در قبال مسائل حاکمیتی و تمامیت ارضی کشور‌ها نیز بار دیگر با انتقاد تهران مواجه شده است.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در واکنش به حمایت کانادا از ادعا‌های امارات درباره جزایر سه‌گانه ایرانی، این موضع‌گیری را اقدامی متناقض با تجربه تاریخی و مواضع ادعایی اتاوا در دفاع از تمامیت ارضی خود دانسته است.

بقائی با اشاره به سابقه تاریخی تهدید‌های آمریکا علیه کانادا و تلاش‌های این کشور برای صیانت از حاکمیت ملی خود، تأکید کرده است که کانادا چگونه می‌تواند در یک مناقشه ارضی ساختگی، جانب یکی از طرف‌ها را بگیرد و از ادعایی بی‌اساس حمایت کند؟

این موضع‌گیری بار دیگر مسئله استاندارد‌های دوگانه غرب در مواجهه با اصول حقوق بین‌الملل را برجسته می‌کند؛ اصولی که به اعتقاد تهران نمی‌توان آنها را صرفاً زمانی معتبر دانست که منافع سیاسی و امنیتی کشور‌های غربی اقتضا می‌کند.

هرچند این موضوع مستقیماً از پیامد‌های جنگ اخیر محسوب نمی‌شود، اما در امتداد همان فضای تقابل سیاسی و دیپلماتیک قرار دارد که در آن برخی دولت‌های غربی، هم‌زمان با حمایت از اقدامات علیه ایران، در مسائل مرتبط با حاکمیت و تمامیت ارضی کشورمان نیز مواضعی مداخله‌جویانه اتخاذ می‌کنند.

شکست محاسبات؛ جنگ علیه ایران به مسئله‌ای فراتر از میدان نظامی تبدیل شد

مجموع این مواضع و تحولات نشان می‌دهد که تقابل نظامی با ایران را نمی‌توان صرفاً با شاخص‌هایی مانند میزان حملات یا خسارات میدانی ارزیابی کرد. پیامد‌های چنین جنگی در سطوح مختلف سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک توزیع می‌شود و حتی کشور‌هایی که مستقیماً در میدان حضور ندارند، ممکن است هزینه‌های حمایت از آن را بپردازند.

از یک سو، اروپا با انتقاد‌هایی درباره هزینه‌های میلیاردی جنگ مواجه شده و از سوی دیگر، تهران نسبت به تغییر محاسبات بازدارندگی و افزایش هزینه هرگونه تعرض هشدار داده است. در عرصه دیپلماتیک نیز اختلاف بر سر تمامیت ارضی و مواضع دوگانه برخی دولت‌های غربی همچنان به تنش‌ها دامن می‌زند.

به این ترتیب، جنگی که با هدف محدودسازی قدرت ایران آغاز شد، به مسئله‌ای فراتر از محاسبات اولیه طراحانش تبدیل شده است؛ مسئله‌ای که نشان می‌دهد در معادلات امنیتی منطقه، نمی‌توان برای آغاز یک جنگ تصمیم گرفت، اما هزینه‌های آن را صرفاً بر دوش طرف مقابل گذاشت.

انتهای خبر/286100/