شعبده‌بازی با اوراق بدهی در اتاق عمل اقتصاد

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آگاه، عدم اطمینان ساختاری در لایه‌های تصمیم‌ساز، امروز به کاتالیزور اصلی تخریب بنیان‌های تولیدی تبدیل شده است. حاکمیت دکترین تعلیق، سرمایه‌گذار هوشمند را از پروژه‌های ماندگار راهسازی و توسعه‌ی بنادر فراری داده و به سمت پناهگاه‌های امن کاذبی، چون صندوق‌های طلا سوق داده است. وقتی منطق حکمرانی بر صبر منفعلانه برای معجزه دیپلماسی استوار می‌شود، آن درصدی از تولید ناخالص داخلی که باید در بتن و فولاد کریدور‌ها ظهور و بروز پیدا می‌کرد، در بازار‌های غیرمولد رسوب می‌کند. این تعلیق، یک انتحار اقتصادی سازمان‌یافته است؛ چرا که در هندسه جدید قدرت، جغرافیا منتظر روشن شدن نتایج میز‌های مذاکره نمی‌ماند و رقبای منطقه‌ای با ولعی سیری‌ناپذیر، در حال ترسیم نقشه‌هایی هستند که ایران در آن صرفاً یک بن‌بست تاریخی است.

تعویق بحران بدهی

بزرگ‌ترین خطای لایه‌های میانی مدیریت، القای این تصور است که می‌توان ناترازی‌های عمیق و واقعی اقتصاد را با اتکا به ابزار‌های مالی و انتشار اوراق بدهی جبران کرد. حال آن‌که اگر پروژه‌ها از توجیه اقتصادی کافی برخوردار نباشند، این ابزار‌ها بیش از آن‌که راه‌حل باشند، تنها زمان بروز بحران بدهی را به تعویق می‌اندازند. در چنین شرایطی، تأمین مالی از مسیر تعهدات انباشته، به‌تدریج منابع نقدی را از بخش‌های مولد دور می‌کند و فشار تورمی مضاعفی را بر فعالان اجرایی و پیمانکاران تحمیل می‌سازد.

پیمانکار فعال در حوزه زیرساخت، امروز بیش از آن‌که شریک توسعه تلقی شود، در عمل به تأمین‌کننده‌ای تبدیل شده که مطالباتش در پیچ‌وخم بروکراسی مستهلک می‌شود و ارزش آن در گذر زمان کاهش می‌یابد. نشانه‌های هشدار نیز به‌روشنی قابل مشاهده است؛ از جمله شکاف عمیق میان اجاره‌بها و قیمت مسکن که بیانگر کاهش محسوس قدرت خرید مردم است. با این حال، تداوم تکیه بر الگو‌های سنتی تأمین مالی، این شائبه را تقویت می‌کند که برخی ناتوانی‌ها در اصلاح سازوکار‌های حمایتی و هدفمند، پشت این روش‌ها پنهان مانده است.

فرسایش قدرت تبدیل

قدرت یک ملت نه در حجم دارایی‌های خفته در خاک، بلکه در توان تبدیل آن منابع به فناوری و زیرساخت نهفته است. ایران امروز در این فرآیند تبدیلی دچار لکنت شده است. تجهیزات ترانزیتی و شریان‌های ارتباطی، در واقع گوشت لخم امنیت ملی هستند؛ بدون آنها، برترین قدرت نظامی نیز در مرز‌های جغرافیایی خود محبوس خواهد ماند.

انتهای خبر/229555/