صنعت گل و گیاه از معدود مشاغلی است که پیوندی مستقیم با طبیعت دارد. رطوبت مناسب، خاک حاصلخیز، بارندگی کافی و دمای معتدل، مؤلفه‌هایی هستند که اقلیم شمال کشور را به بستری ایده‌آل برای پرورش گیاهان زینتی و آپارتمانی تبدیل کردند.

مازندران سال‌هاست جایگاه نخست تولید گل و گیاه کشور را حفظ کرده و این مزیت اقلیمی، فرصت کم‌نظیری برای اشتغال پایدار، ارزآوری و توسعه صادرات فراهم آورده است. در چنین شرایطی، شهرستان محمودآباد با ۹۰ هکتار سطح زیر کشت گل و گیاه که ۷۰ درصد آن گلخانه‌ای و ۲۰ درصد آن در فضای باز و عمدتاً برای تولید گل و درختچه است یکی از قطب‌های مهم این صنعت به شمار می‌رود و حدود ۶۵۰ نفر به‌صورت مستقیم در این حوزه فعال‌اند.

در این میان، روستای وازیک شهر سرخ رود نمونه‌ای شاخص از اقتصاد متمرکز بر تولید گل و گیاه است؛ روستایی ۶۰۰ نفره که تمامی خانوارهای آن در این حرفه فعالیت دارند و سالانه حدود سه میلیون گلدان گل زینتی و آپارتمانی تولید می‌کنند.

هشدار زیر پوست گلخانه‌ها

با وجود این ظرفیت کم‌نظیر، فعالان صنعت گل و گیاه از شرایط دشوار اقتصادی گلایه‌مندند؛ شرایطی که توازن میان هزینه و درآمد را برهم زده است.

افزایش قیمت نهاده‌های داخلی و وارداتی، رشد هزینه انرژی، حمل‌ونقل و تجهیزات، بالا رفتن هزینه احداث گلخانه و دریافت انشعابات، در حالی رخ داده که قیمت فروش گل‌ها همچنان در سطح چند سال گذشته باقی مانده است. تولیدکنندگان می‌گویند از ابتدای سال جاری تاکنون برخی هزینه‌ها تا ۳۰۰ درصد افزایش داشته، اما بازار کشش افزایش قیمت محصول را ندارد.

تداوم این وضعیت می‌تواند به کاهش تولید، تعطیلی واحدهای کوچک و خروج تدریجی فعالان این حوزه منجر شود؛ اتفاقی که برای روستایی با اشتغال صددرصدی در این بخش، تبعات اجتماعی و اقتصادی جدی به همراه خواهد داشت.

اقتصاد یک روستا، وابسته به یک شغل

وازیک تنها یک روستا نیست؛ نمونه‌ای کم‌نظیر از همبستگی اقتصادی است. از گلخانه‌های ۱۰۰ متری خانگی تا واحدهای ۲۰ هزار متر مربعی، همه در یک مسیر حرکت می‌کنند و بخش عمده گل و گیاه شهرستان محمودآباد از همین روستا تأمین می‌شود.

نکته قابل توجه، حضور گسترده جوانان تحصیل‌کرده در این حرفه است؛ نسلی که فعالیت گلخانه‌ای را از دهه ۶۰ و از بنیان‌گذاران این صنعت در روستا به ارث برده و همچنان آن را ادامه می‌دهند.

صدای تولیدکنندگان به گوش می‌رسد؟

احمد کارگران، مدیرعامل اتحادیه گل و گیاه محمودآباد و کارآفرین فعال در این حوزه در گفت‌وگو با آگاه با اشاره به سابقه شکل‌گیری این صنعت در وازیک، گفت: از دهه ۶۰ این فعالیت توسط چند نفر بنیانگذار آغاز شد. ابتدا تولید گل‌های شاخه‌بریده انجام می‌شد اما از اوایل دهه ۹۰ با تغییر سلیقه خانوارها، تولید به سمت گل‌های آپارتمانی و زینتی رفت.

وی با تأکید بر اشتغال کامل روستا، افزود: در وازیک صد درصد خانواده‌ها درگیر این شغل هستند. فعالیت‌ها از ۱۰۰ متر گلخانه خانگی تا ۲۰ هزار متر مربع انجام می‌شود و اکثر تولیدکنندگان نسل جوان و فارغ‌التحصیل رشته های مختلف از مقطع کاردانی تا دکترا هستند.

کارگران با بیان نگرانی از شرایط اقتصادی، تصریح کرد: فروش گل‌ها با قیمت شش سال گذشته است اما هزینه‌های تولید به‌شدت افزایش یافته. از ابتدای سال جاری تاکنون حداقل ۳۰۰ درصد افزایش قیمت داشتیم. اگر این روند تا شش ماه آینده ادامه یابد، ۵۰ درصد تولیدکنندگان از چرخه تولید خارج می‌شوند.

وی با تاکید بر اینکه برای دریافت کنتور گاز اکنون حدود ۱۰۰ میلیون تومان اعتبار لازم است؛ رقمی که پیش‌تر حدود یک میلیون تومان بود، ادامه داد: تولیدکننده دیگر توان تأمین این هزینه‌ها را ندارد. در حوزه نهاده‌های وارداتی نیز افزایش قیمت چشمگیر بوده و امکان دریافت مجوز واردات مستقیم برای تولیدکننده  نیز وجود ندارد.

مدیرعامل اتحادیه گل و گیاه محمودآباد با اشاره به ظرفیت صادرات، اظهار کرد: اگر تنها ۱۰ درصد بازار عراق یا دیگر کشورهای همسایه را در اختیار بگیریم، تحول بزرگی در بازار گل و گیاه کشور ایجاد می‌شود؛ اما مشکلات گمرکی و تنش‌های مقطعی، صادرات را با چالش روبه‌رو می‌کند.

وی تاکید کرد: تولیدکننده از هزینه تولید می‌ترسد، چون اطمینان به فروش ندارد. اگر بازار صادراتی تقویت شود و حمایت‌های عملی صورت گیرد، می‌توانیم تولید را افزایش دهیم و اشتغال را تثبیت کنیم.

ضرورت نگاه حمایتی

امروز وازیک سرخ رود نماد اقتصادی است که برخی بدون اتکا به منابع دولتی و برخی دیگر با دریافت تسهیلات خرد و با تکیه بر تلاش خانوادگی شکل گرفته است. اقتصادی سبز، کم‌آلاینده و اشتغال‌زا که می‌تواند با حمایت هدفمند در حوزه تسهیلات، انشعابات، نهاده‌ها و تسهیل صادرات، به یکی از مزیت‌های جدی منطقه در ارزآوری تبدیل شود.

تولیدکنندگان این روستا مطالبه‌ای فراتر از ثبات و امکان ادامه فعالیت ندارند؛ مطالبه‌ای که رسیدگی به آن، نه‌تنها حفظ اشتغال ۶۰۰ نفر، بلکه صیانت از یکی از قطب‌های مهم تولید گل و گیاه کشور را در پی خواهد داشت.

انتهای خبر/229919/