تنگه هرمز مهم‌ترین اهرم راهبردی ایران در معادلات انرژی جهان/ سقوط قطعی اقتصاد آمریکا با بی‌ارزش شدن دلار

به گزارش خبرگزاری آگاه، تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین نقاط ژئوپلیتیکی و راهبردی جهان به شمار می‌آید. این تنگه در جنوب ایران و بین شبه‌جزیره مسندم عمان و سواحل استان هرمزگان قرار دارد و دریای عمان را به خلیج فارس متصل می‌کند. اهمیت حیاتی تنگه هرمز در آن است که بخش عمده‌ای از صادرات نفت خام جهان حدود یک‌سوم کل نفت انتقال‌یافته از راه دریا از این مسیر عبور می‌کند. از این‌رو هرگونه تنش یا اختلال در امنیت و عبور و مرور کشتی‌ها در این منطقه تأثیر مستقیم بر بازار انرژی و اقتصاد جهانی دارد.

ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی ممتاز خود بر کرانه شمالی تنگه، نقش تعیین‌کننده‌ای در کنترل و نظارت بر این مسیر دریایی دارد. این موقعیت نه‌تنها مزیت راهبردی مهمی در حوزه سیاست خارجی و امنیت ملی ایران محسوب می‌شود، بلکه ابزاری برای اثرگذاری در روابط بین‌المللی و موازنه قدرت در منطقه است. از سوی دیگر، عبور ناو‌های نظامی کشور‌های مختلف از این آبراه حساس، آن را به یکی از پرتنش‌ترین مناطق جهان تبدیل کرده است. بدین‌سان، تنگه هرمز نه فقط شریان حیاتی انرژی جهان بلکه نقطه‌ای کلیدی در معادلات امنیتی و ژئوپلیتیکی خاورمیانه به شمار می‌رود.

مروری بر تجربه‌های تاریخی در نقاط راهبردی

در همین رابطه محمدعلی صادقی، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی آگاه، با اشاره به جایگاه راهبردی تنگه هرمز گفت: تنگه استراتژیک هرمز رمز پیروزی ایران است که با نگاهی به گذشته تاریخی ایران می‌توان دریافت همانند تنگه ممسنی که آریوبرزن توانست اسکندر مقدونی را شکست دهد، نمونه‌های متعددی از تأثیر نقاط راهبردی در تغییر معادلات قدرت وجود داشته است.

وی افزود: پیروزی قهرمانان ویتنامی بر علیه آمریکا، شکست سال ۱۹۷۰ در بیروت با کشته شدن ۲۵۰ آمریکایی و ۵۰ فرانسوی، شکست نیرو‌های دلتا فورس در طبس، اسارت نیرو‌های دریایی آمریکا در تجاوز به آب‌های ایران، اشغال سفارت آمریکا در ایران و بسیاری از دیگر عوامل بازدارنده، نقطه عطفی در کنترل تنگه هرمز به شمار می‌آید.

پیامد‌های اقتصادی مسدود شدن تنگه هرمز

این کارشناس بازار انرژی گفت: ترامپ قمارباز در بازی باخته در تلاش است خود را پیروز میدان معرفی کند، در حالی که با مسدود شدن تنگه هرمز روزانه ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و حدود ۱۰۰ تا ۵۰۰ هزار تن گاز مایع طبیعی که عمدتاً از قطر تأمین می‌شود، از دسترسی بازار‌های جهانی خارج شده است.در همین مدت کوتاه، بخش عمده‌ای از اقتصاد جهانی دچار بحران و آشفتگی شده است.

صادقی ادامه داد: این در حالی است که عمده کشور‌های عرب حوزه خلیج فارس به واردات کالا‌های آمریکایی و اروپایی وابستگی دارند.در این میان، عمده‌ترین خسارت اقتصادی را امارات متحده عربی به عنوان یک مرکز تجاری جهانی متقبل شده است.

وی افزود: امارات یکی از کانال‌های دور از اسناد رسمی برای انتقال بخش عمده کالای تولیدی کشور‌های این منطقه بوده و با تغییر اسناد برای تأمین کالا برای رژیم صهیونیستی فعالیت داشته است.

تحولات منطقه‌ای و تهدید‌های جدید

صادقی گفت: حال باید دید با تهدید‌های حوثی‌های قهرمان یمن امکان فراتر رفتن بحران از تنگه هرمز و گسترش روند آسیب‌پذیری آمریکا را شاهد خواهیم بود یا خیر.حتی تهدید ترامپ با ناوگان هواپیمابر لینکلن و جرالد فورد و سایر تجهیزات دریایی تاکنون هیچ حضور نظامی مؤثری از خود نشان نداده‌اند.

وی گفت: در مقابل، تعداد بسیاری از کشتی‌ها با آتش نیرو‌های رزمنده نیروی دریایی سپاه و ارتش جمهوری اسلامی ایران در تنگه هرمز دچار حادثه و آتش‌سوزی شده‌اند.

وضعیت ذخایر استراتژیک انرژی در جهان

این کارشناس بازار انرژی افزود: آنچه لازم به ذکر است این است که در حال حاضر حدود ۲ میلیارد بشکه حجم ذخایر استراتژیک در سطح جهانی متناسب با بروز بحران‌ها ذخیره‌سازی شده است.

وی گفت: با این حال هیچ عاملی مانند بستن تنگه هرمز برای این ذخایر استراتژیک منظور نشده است و این ذخایر عمدتاً برای طی زمان کوتاه و جلوگیری از نوسانات قیمت در نظر گرفته شده‌اند.

وی افزود: بنابراین آسیب‌پذیری کشور‌های مصرف‌کننده سوخت‌های فسیلی بیش از پیش آشکار می‌شود و این مسئله برای اقتصاد‌های آسیب‌پذیر آنها که با کاهش رشد اقتصادی، افزایش نرخ تورم و رکود اقتصادی روبه‌رو هستند، چالش‌های جدی ایجاد خواهد کرد.

صادقی ادامه داد: در این میان کشور‌هایی مانند هند، ژاپن و کره جنوبی نیز در زمره کشور‌هایی قرار می‌گیرند که در چنین شرایطی با بحران‌های اقتصادی بیشتری مواجه خواهند شد.

هزینه تولید نفت در کشور‌های مختلف

وی گفت: در حال حاضر تولید نفت خام آمریکا حدود ۱۸ میلیون بشکه در روز است، در حالی که مصرف داخلی این کشور حدود ۲۰ میلیون بشکه برآورد می‌شود. نکته بسیار مهم این است که از این میزان، حدود ۱۰ میلیون بشکه در روز از طریق شیل اویل تولید می‌شود که استخراج آن مانند قیر بوده و هزینه بازیابی آن حدود ۳۰ تا ۳۵ دلار برای هر بشکه است.

صادقی ادامه داد: این در حالی است که تولید نفت خام در ایران و کشور‌های حوزه خلیج فارس حدود ۸ تا ۱۰ دلار برای هر بشکه هزینه دارد و حتی تولید نفت خام در دریای شمال نیز حدود ۲۰ دلار در هر بشکه برآورد می‌شود.

چالش‌های ساختاری اقتصاد آمریکا

این کارشناس بازار انرژی گفت: با جمع‌بندی تمامی عوامل در اقتصاد جهانی و به‌ویژه اقتصاد آمریکا که حدود ۴۰ تریلیون دلار بدهی دارد و نسبت تولید ناخالص داخلی به دیون آن حدود ۸۲ درصد است، می‌توان شرایط شکننده‌ای را در این اقتصاد مشاهده کرد.همین نسبت در اتحادیه اروپا نیز مشاهده می‌شود.

صادقی ادامه داد: در نهایت سقوط آمریکا با بی‌ارزش شدن دلار در حال رخ دادن است.یادآوری این نکته لازم است که ترامپ تاکنون حتی یک سنت در هیچ کشوری سرمایه‌گذاری نکرده است.

وی افزود: بلکه از کشور‌های عربی حوزه خلیج فارس که از آنها به عنوان گاو‌های شیرده یاد می‌شود، حدود ۵ تریلیون دلار جذب سرمایه دریافت کرده است.

احتمال فشار اقتصادی از سوی چین

این کارشناس بازار انرژی در پایان گفت: یکی دیگر از ضربه‌های اقتصادی می‌تواند فروش چندین تریلیون دلار اوراق سهام در آمریکا توسط چین باشد.چنین اقدامی نیز می‌تواند ضربه دیگری به توان اقتصادی آمریکا وارد سازد.

انتهای خبر/235437/