یکشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۵
الأحد ٠٦ محرم ١٤٤٨
Sunday 21 June 2026
متن خبر

انزوای اجتماعی دروازه‌ای به سمت اعتیاد‌های دیجیتال است

شنبه ۳۰ خرداد ۱۴۰۵
انزوای اجتماعی دروازه‌ای به سمت اعتیاد‌های دیجیتال است
آیا فضای اینترنت واقعاً راهی برای فرار از تنهایی است یا خودش می‌تواند این احساس را عمیق‌تر کند؟ یک پژوهش جدید نشان می‌دهد پاسخ دادن به این سؤال ساده نیست؛ چون رابطه میان تنهایی و رفتار‌های آنلاین، دوطرفه و پیچیده‌تر از آن چیزی است که به نظر می‌رسد. استفاده افراطی از فضای آنلاین می‌تواند هم نتیجه تنهایی باشد و هم یکی از عوامل تقویت‌کننده آن، چرخه‌ای که در صورت آگاه نبودن می‌تواند بسیار خطرناک باشد.

به گزارش خبرگزاری آگاه، به نقل از «psypost»؛ پژوهشی که نتایج آن در نشریه «Comprehensive Psychiatry» منتشر شده، نشان می‌دهد جوانانی که احساس تنهایی و انزوای اجتماعی بیشتری دارند، بیش از دیگران در معرض شکل‌گیری برخی رفتار‌های وسواس‌گونه اینترنتی قرار می‌گیرند. در مقابل، برخی فعالیت‌های آنلاین نیز می‌توانند به افزایش احساس تنهایی در آینده منجر شوند. پژوهشگران تأکید می‌کنند این رابطه یک‌طرفه نیست و نوع استفاده افراد از اینترنت تعیین می‌کند که این فناوری نقش تقویت‌کننده ارتباطات را داشته باشد یا عاملی برای تشدید انزوا شود.

پژوهشگران سال‌ها درباره تأثیر اینترنت بر روابط انسانی اختلاف نظر داشته‌اند. گروهی معتقدند فناوری‌های دیجیتال به حفظ دوستی‌ها و گسترش ارتباطات کمک می‌کند و گروهی دیگر بر این باورند که ارتباطات مجازی به‌تدریج جای تعاملات حضوری را می‌گیرند. یافته‌های جدید نشان می‌دهد هر دو دیدگاه می‌توانند تا اندازه‌ای درست باشد و نتیجه نهایی به نحوه استفاده افراد از فناوری بستگی دارد.

«مارتا بلوخ» و «بلاژی میسیاک» از دپارتمان روان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی «وروتسواف» لهستان برای بررسی این موضوع مطالعه‌ای طولی انجام داده‌اند. هدف آنها بررسی ارتباط میان احساس انزوای اجتماعی و شش نوع رفتار وسواس‌گونه اینترنتی در میان جوانان بود.

احساس تنهایی و شروع رفتارهای وسواس‌گونه

در این پژوهش بیش از ۱۴۰۰ فرد ۱۸ تا ۴۰ ساله که سابقه درمان روان‌پزشکی نداشتند شرکت کردند. پژوهشگران در مرحله نخست میزان تنهایی، افسردگی، اضطراب و الگو‌های مختلف استفاده افراطی از اینترنت را ارزیابی کردند. شش ماه بعد نیز بیش از ۷۰۰ نفر از همان افراد در مرحله دوم مطالعه حضور یافتند.

افرادی که در ابتدای مطالعه احساس تنهایی می‌کردند، شش ماه بعد با افزایش مصرف کنترل‌نشده محتوای پورنوگرافیک، افسردگی و اضطراب مواجه شدند. پژوهشگران معتقدند افرادی که از ارتباطات اجتماعی رضایت‌بخش محروم هستند، ممکن است برای کاهش فشار‌های روانی و جبران کمبود ارتباط انسانی به محتوای دیجیتال روی آورند.

یافته‌ها همچنین نشان داد برخی رفتار‌های اینترنتی می‌توانند در مسیر عکس عمل کنند. افرادی که در آغاز مطالعه زمان زیادی را صرف بازی‌های ویدئویی یا جست‌وجوی مداوم اطلاعات پزشکی در اینترنت می‌کردند، در مرحله بعدی احساس انزوای بیشتری را گزارش کردند. این موضوع نشان می‌دهد بعضی فعالیت‌های آنلاین نه تنها نتیجه تنهایی هستند، بلکه می‌توانند آن را تشدید کنند.

الگوی رفتار دروازه‌ای

بررسی‌های آماری مشخص کرد بازی کردن افراطی و خرید اینترنتی وسواس‌گونه بیشترین نقش را در گسترش سایر رفتار‌های مشکل‌ساز دارند. افرادی که در کنترل این دو رفتار مشکل داشتند، بیشتر از دیگران در معرض بروز وابستگی‌های دیجیتال دیگر قرار می‌گرفتند. پژوهشگران این الگو‌ها را نوعی رفتار «دروازه‌ای» می‌دانند که می‌تواند زمینه شکل‌گیری مشکلات بیشتر را فراهم کند.

در مقابل، استفاده افراطی از شبکه‌های اجتماعی و مصرف کنترل‌نشده پورنوگرافی بیشتر تحت تأثیر عوامل زمینه‌ای مانند تنهایی، اضطراب و سایر مشکلات روانی قرار داشت. همچنین نتایج نشان داد احساس انزوای اجتماعی، در طول زمان پایداری بالایی دارد و افرادی که در ابتدای مطالعه احساس تنهایی می‌کردند، با احتمال زیادی، شش ماه بعد نیز همین احساس را گزارش می‌کردند.

آینده درمان و چالش‌های این پژوهش

پژوهشگران بر این باورند که یافته‌های مطالعه می‌تواند برای طراحی راهکار‌های درمانی مفید باشد. از نگاه آنها تمرکز بر کاهش احساس تنهایی و تقویت روابط اجتماعی شاید بتواند از شکل‌گیری برخی وابستگی‌های دیجیتال جلوگیری کند. همچنین کنترل رفتار‌هایی مانند بازی کردن افراطی یا خرید اینترنتی ممکن است مانع گسترش سایر اعتیاد‌های رفتاری شود.

این مطالعه با محدودیت‌هایی نیز همراه بود. دوره پیگیری تنها شش ماه طول کشید و بخشی از شرکت‌کنندگان در مرحله دوم حضور نداشتند. افزون بر این، داده‌ها بر پایه پرسشنامه‌های خوداظهاری جمع‌آوری شدند. با وجود این محدودیت‌ها، پژوهشگران معتقدند نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد ارتباط انسانی و روابط اجتماعی معنادار می‌توانند نقش مهمی در پیشگیری از وابستگی‌های دیجیتال و کاهش پیامد‌های آنها داشته باشند.

انتهای خبر/257227/

اخبار اقتصادی
آژانس مسافرتی سلام پرواز ایرانیان
اخبار اجتماعی
فروشگاه اینترنتی سفیر