ورزش به مغز فرصت خانه‌تکانی می‌دهد

به گزارش خبرگزاری آگاه؛ به نقل از «سای‌تک‌دیلی» (SciTechDaily)؛ مطالعه‌ای جدید شواهد بیشتری ارائه می‌دهد که ورزش یکی از راهکار‌های کلیدی برای محافظت از مغز در برابر افت عملکرد مرتبط با افزایش سن، از جمله زوال عقل و بیماری آلزایمر، است.

مغز هنگام خواب شبکه‌ای پاک‌سازی‌کننده را فعال می‌کند که به حذف مواد زائد انباشته شده کمک می‌کند. یک مقاله مروری به سرپرستی دکتر جیمز براچ، پژوهشگر دانشگاه ویکتوریا (VU)، بررسی کرده است که آیا ورزش می‌تواند این سامانه گلیمفاتیک را تقویت کند یا خیر؛ سامانه‌ای که با افزایش سن، نقش آن در حفظ سلامت مغز بیش از پیش اهمیت پیدا می‌کند.

ورزش از پیش به‌طور نزدیک با سالمندی سالم مرتبط شناخته شده است، اما اینکه دقیقا چگونه از مغز محافظت می‌کند، همچنان نامشخص است. درک این سازوکار اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا هر سال ابتلای بیش از ۱۰ میلیون نفر در سراسر جهان به زوال عقل تشخیص داده می‌شود و در حال حاضر نیز درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد.

این مقاله که در نشریه Trends in Neurosciences منتشر شده و تحت داوری همتا قرار گرفته است، پژوهش‌های موجود در زمینه سامانه گلیمفاتیک را در حیوانات و انسان‌ها ارزیابی کرد. اگرچه هنوز به شواهد بیشتری نیاز است (از جمله پژوهشی که دکتر براچ هم‌اکنون در حال انجام آن است)، این مرور نشان داد که ورزش چندین فرایند زیستی دخیل در تنظیم پاک‌سازی مواد زائد مغز را بهبود می‌بخشد.

ورزش از پاک‌سازی مواد زائد مغز حمایت می‌کند

اثرات گزارش شده شامل مواردی از جمله کاهش فشار خون و کاهش سفتی عروق، بهبود فعال‌سازی نورون‌های مغز، کاهش التهاب در مغز، کاهش سطح نوراپی‌نفرین در حالت استراحت، بهبود خواب، از جمله بهبود خواب عمیق و افزایش فعالیت امواج آهسته که با پاک‌سازی مواد زائد مغز مرتبط است.

دکتر براچ می‌گوید ارتباط میان ورزش و حفظ سلامت مغز می‌تواند به پژوهشگران کمک کند راهبرد‌های فعالیت بدنیِ مبتنی بر شواهد علمی را برای کاهش افت مغزیِ مرتبط با افزایش سن شناسایی کنند. او می‌گوید: «اگر مغز فرصت نداشته باشد در اصل مواد زائدی را که در طول روز انباشته شده‌اند پاک‌سازی کند، می‌دانیم که این تجمع آسیب‌زا است؛ به‌ویژه با افزایش سن. خواب اکنون بیش از هر زمان دیگری برای انجام این نقش حیاتی است؛ اما تناقض اینجاست که با بالا رفتن سن، دستیابی به خواب باکیفیت اغلب دشوارتر می‌شود. این مطالعه این پرسش را مطرح کرد که اگر ورزش بتواند از این فرایند پشتیبانی کند، چه خواهد شد؟».

بهترین میزان ورزش هنوز مشخص نیست

پژوهشگران همچنان باید مشخص کنند کدام انواع ورزش بیشترین اثربخشی را دارند، چه میزان فعالیت بدنی لازم است و آیا لازم است توصیه‌های ورزشی برای افرادی که از قبل دچار افت شناختی هستند یا با یک بیماری مغزی زندگی می‌کنند، تغییر کند یا خیر.

دکتر براچ می‌گوید: «اگر هیچ نتیجه دیگری هم از این پژوهش حاصل نشود، دست‌کم یک بار دیگر یادآوری می‌کند که تحرک منظم ــ به‌ویژه فعالیتی که ضربان قلب را افزایش می‌دهد ــ برای همه جنبه‌های سلامت اهمیت فراوانی دارد. هرچه زودتر این عادت‌های سالم را در زندگی خود ایجاد کنیم، با افزایش سن وضعیت بهتری خواهیم داشت».

انتهای خبر/265150/