جهاد دانشگاهی برای پاسخ به نیاز‌های کشور نیازمند تحول بنیادین است

به گزارش آگاه، پیام تحلیلی حجت الاسلام والمسلیمن دادگر، مسئول دفتر نهاد در جهاد دانشگاهی به مناسبت سالروز تاسیس جهاد دانشگاهی به شرح زیر منتشر شد.

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام و درود بر روح مطهر حضرت امام خمینی (قدس سره) و امام مجاهد شهید و یار و شاگرد برجسته و حکیم و بی بدیل امام راحل عظیم الشان؛ حضرت آیت الله العظمی شهید سید علی حسینی خامنه‌ای (رضوان الله تعالی علیه) و درود بر امام امت اسلامی و رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای (ادام الله ظله الوارف)، و همه شهیدان و ایثارگران و رزمندگان سرافراز و بطور خاص همه جهادگران مومن، پرتلاش، عزیز و صبور خانواده بزرگ جهاد دانشگاهی در سراسر کشور.

چهل و شش بهار از آن روز که جهاد دانشگاهی با تدبیر بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، حضرت امام خمینی (ره)، پا به عرصه وجود نهاد، می‌گذرد.

روزی که «جهاد» و «دانشگاه» در هم آمیختند تا مولودی برخاسته از متن انقلاب متولد شود؛ نهادی که قرار شد هم سنگر علم باشد و هم میدان عمل. همانطور که رهبر شهید امت فرموده‌اند؛ جهاد دانشگاهی فقط یک نهاد نیست، بلکه یک فرهنگ است؛ یک سمت‌گیری و حرکت است. هدف از تأسیس آن، چیزی جز پیوند عالمانه انقلاب با دانشگاه، حفظ ارزش‌های اسلامی، و تربیت نسلی مؤمن، متخصص و انقلابی نبود.

رسالت جهاد دانشگاهی، الگوسازی در توسعه علمی کشور، توانمندسازی و مهارت‌آموزی دانشجویان، و ارائه راهکار‌های علمی برای حل مشکلات جامعه است. این نهاد، تلفیقی از «ایمان» و «علم» و «تلاش و کوشش فی‌سبیل‌الله» است؛ سه عنصری که رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه)، آنها را «جوهر جهاد دانشگاهی» برشمردند. ایشان بار‌ها فرمودند که «جهاد دانشگاهی یعنی جهاد و مبارزه هدفمند، هوشمندانه، عاقلانه و دشمن‌شکن در مسیر آرمان‌ها، آن هم در برترین و والاترین سطوح یعنی علم و دانشگاه»؛ و تأکید داشتند که «علم شما علم جهادی است؛ با جهاد و با اجتهاد همراه است؛ دریوزه‌گری و منتظر نشستن برای هدیه شدن علم از این‌سو و آن‌سو نیست». آن امام مجاهد شهید، جهاد دانشگاهی را مولود مبارک انقلاب خواندند و آن را «جزو معدود نهادهایی» دانستند که می‌توانند موج عظیم دانشجویان کشور را در دانشگاه‌ها هدایت کنند و به پختگی و کمال لازم برسانند.

امروز، در چهل و ششمین سالگرد این نهاد انقلابی، لازم دانستیم از اقدامات رهشگا و راهبردی و مهم جهاد دانشگاهی و همه دانشمندان و پژوهشگران وکارکنان و روسا و مدیران جهادگر که با وجود دشواری‌ها وبرخی محدودیت‌ها و ناملایمات، از ابتدای تاسیس این اقدام راهبردی مبارک تاکنون، گام‌های مهمی در حوزه‌های فرهنگی، آموزشی، پژوهشی و فناوری برداشته‌اند تشکر و قدرشناسی نماییم. اما باید دانست که همچنان چشم‌ها به جهاد دانشگاهی دوخته شده تا با تکیه بر رهنمود‌های رهبر شهید و رهبر معظم انقلاب، اساسنامه خود، بیانیه گام دوم انقلاب و نقش آفرینی در تمدن نوین اسلامی، گام‌های بلندتری در مسیر «جهاد علمی و فرهنگی» بردارد.

با توجه به مراتب؛ نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در جهاد دانشگاهی با ابتناء بر ظرفیت‌های علمی و فرهنگی نهادی و حوزوی و دانشگاهی، و با رویکرد عالمانه، مشفقانه وخیرخواهانه، ضمن اعلام آمادگی برای تقویت بیش از پیش جهاد دانشگاهی بعنوان مجموعه‌ای پرافتخار ویکی از شجره‌های طیبه انقلاب اسلامی، از این نهاد علمی و فرهنگی و انقلابی انتظار دارد؛ علاوه بر تلاش جهادی برای حصول وتحقق علمی وعملی بازآرایی، جهت دست یابی به تحول و تعالی وتوفیقات مطلوب، به محور‌های ذیل الذکر، همت گمارد و نصاب تازه‌ای از اراده و عزم جهادی را رقم زند:

۱. پرهیز از کار‌های جزئی و یا حاشیه‌ای و یا سیاسی و فرسایشی، و همت و مجاهدت و بلند نظری برای رفتن به سراغ کار‌های اساسی و عمیق‌تر با تمرکز بر ماموریت‌های اصلی؛ همان‌گونه که رهبر شهید فرمودند: «گرایشات مختلف سیاسی نبایستی مانعی برای انجام کار و وظایف و تعهدات اصلی باشد». جهاد دانشگاهی باید از ورود به فراز و فرود‌های سیاسی پرهیز کرده و تمام توان خود را بر مأموریت‌های علمی و فرهنگی متمرکز کند.

۲. با حفظ جهت‌گیری‌های انقلابی، به تربیت شخصیت‌های مؤمن و برجسته علمی، دلبسته به آرمان‌های انقلاب گام‌های اساسی بپردازد؛

۳. الگوسازی از شخصیت‌های تراز و ترویج این اسوه‌ها؛ شهید دکتر سعید کاظمی آشتیانی و دکتر حسین بهاروند، دو الگو و اسوه کم نظیر، بعنوان چراغ‌های فروزانی فراروی جهادگران هستند که مسیر را روشن کرده‌اند.

شهید کاظمی با هوش سرشار و توان مدیریتی بالا در دوران کوتاه عمرش، با تأسیس پژوهشگاه رویان و دستیابی به فناوری‌های پیشرفته سلول‌های بنیادی و جنین‌شناسی و شبیه‌سازی نام ایران را در این عرصه بر سر زبان‌ها انداخت. او مصداق بارز «مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ» بود؛ جوانی جهادگر که با ایمان و علم، قله‌های دانش را فتح کرد و نشان داد که می‌توان هم دانشمند بود و هم مجاهد.

اکنون هم دکتر حسین بهاروند استاد ممتاز و مؤسس پژوهشکده زیست‌شناسی و فناوری سلول‌های بنیادی پژوهشگاه رویان، و الگوی یک دانشمند تراز انقلاب اسلامی که با تلاش جهادی و روحیه «ما می‌توانیم»، مرز‌های دانش را درنوردید و ثابت کرد که استقلال علمی، شدنی است؛ با بیش از ۳۵۰ مقاله علمی بین‌المللی و هزاران بار استناد، و کسب جایزه مصطفی (ص)، نام ایران را در نقشه جهانی سلول‌های بنیادی تثبیت کرده و ثابت کردند که «علم جهادی» با «ایمان» و «تلاش فی‌سبیل‌الله» به کجا‌ها می‌رسد. جهاد دانشگاهی باید این مسیر را با قدرت بیشتری ادامه دهد.

این دو دانشمند جهادگر، با تأسی از رهنمود‌های رهبر شهید که می‌فرمودند «کشور نیازمند جهاد علمی در همه رشته‌ها و عرصه‌هاست»، نشان دادند که «علم جهادی» یعنی علم برخاسته از مجاهدت و اجتهاد و تلاش؛ علمی که با «ایمان» و «تلاش و کوشش فی‌سبیل‌الله» عجین شده است.

۴. ترسیم دقیق جایگاه و وظایف در چارچوب نقشه جامع علمی ناظر به افزایش دانش جهانی از طریق تولید فراورده‌های جدید و ناشناخته دانش بشری در راستای تولید علم؛

۵. تلاش در جهت برطرف نمودن ضعف در تجاری سازی و ارتباط با صنعت؛ یعنی با وجود ظرفیت‌های عظیم پژوهشی، در تبدیل دستاورد‌های علمی به محصولات ملموس و رفع نیاز‌های واقعی کشور، با مطلوب فاصله جدی دارد؛

۶. پررنگ نمودن وجه فرهنگی و هنری با اتصال حداکثری دانشجویان به این نهاد انقلابی.

جهاد دانشگاهی روزگاری پیشگام حرکت‌های فرهنگی و هنری در دانشگاه‌ها بود و جشنواره‌هایی نظیر جشنواره تئاتر دانشگاهی ریشه در آن داشت. اما امروز، این وجه اصیل به حاشیه رفته و حلقه اتصال دانشجویان با این نهاد سست شده است.

۷. تحول در نظام آموزشی و مهارت افزایی؛ باتوجه به تغییرات شگرف فناوری، هوش مصنوعی و اقتصاد دانش بنیان، دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی جهاد دانشگاهی نیازمند تغییر پارادایم اساسی هستند؛ یعنی آموزش‌ها باید کاملا مهارت محور، مسئله محور و متناسب با نیاز‌های روز بازار کار طراحی شوند؛

۸. راه‌اندازی قرارگاه‌های جهادی برای حل مسائل کلان کشور؛ به جای پراکنده‌کاری، جهاد دانشگاهی باید با تشکیل تیم‌های نخبگانی در حوزه‌های اولویت‌دار (آب، انرژی، زیست‌فناوری، هوش مصنوعی و...) به صورت متمرکز و جهادی به میدان بیاید و راهکار‌های عملیاتی ارائه دهد؛

۹. تقویت روحیه «ما می‌توانیم» و خودباوری؛ رهبر شهید همواره بر تقویت این روحیه تأکید داشتند. جهاد دانشگاهی باید با الگوگیری از دستاورد‌های درخشان پژوهشگاه رویان، به جوانان نشان دهد که استقلال علمی نه فقط ممکن، که شدنی است؛

۱۰. اکنون که چهل و شش سال یعنی نزدیک به نیم قرن از عمر پربرکت این مولود مبارک انقلاب اسلامی می‌گذرد و تحولات جدید در دنیا با شتاب در حال حرکت است، علیرغم همه موفقیت‌ها، باید دید آیا جهاد دانشگاهی همچنان در تراز این آرمان‌های بلند قرار دارد؟

با نگاهی افق‌مند و راهبردی و تحول خواهانه در خواهید یافت که مسلما امروز بیش از هر زمان دیگری، این نهاد انقلابی باید با تکیه بر فرهنگ جهادی، نوآوری و خلاقیت، پاسخگوی نیاز‌های علمی و فرهنگی کشور باشد و در تحقق «قله‌های رفیع علمی» که مورد تأکید رهبر شهید بود، پیشگام گردد.

در پایان تاکید مجدد بر این نکته خالی از لطف نیست که جهاد دانشگاهی بعنوان یک نهاد انقلابی، بیش از هر زمان دیگری، نیازمند تحولی بنیادین است؛ تحولی که آن را از یک سازمان اداری صرف، به موجودی زنده، پویا و اثرگذار در عرصه علم و فرهنگ تبدیل کند. تحولی که در آن، تربیت شخصیت‌های مؤمن و برجسته علمی با جهت‌گیری‌های انقلابی، نه یک شعار، که یک واقعیت ملموس باشد؛ لذا چهل‌وشش سالگی، فرصتی برای بازنگری، بازآفرینی و جهشی انقلابی است. جهاد دانشگاهی باید بار دیگر فرزند زمانه خود باشد؛ نه در پی تقلید، که در مقام پیشگامی برای آینده‌ای که متعلق به ایران اسلامی است.

امیدوارم همه کسانی که با حمایت و همدلی و همراهی در دست یابی به پیشرفت و عظمت و موفقیت‌های ایران اسلامی و جهاد دانشگاهی و ناامید سازی دشمنان این مرز و بوم نقش داشته و دارند، مشمول عنایت و دعای خیر امام عصر ارواحناه فداه قرار گیرند.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سید امین اله دادگر

مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در جهاد دانشگاهی

انتهای خبر/267657/