بررسی جایگاه و دستاوردهای روان‌شناسی اسلامی در در دانشگاه آزاد یزد

به گزارش خبرگزاری آگاه، دکتر آذربایجانی در همایش بزرگ روان‌شناسی اسلامی یزد که با هدف بررسی ضرورت و جایگاه روان‌شناسی اسلامی در ایران و جهان و با حضور دکتر محمدرضا دهقانی اشکذری، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان یزد، و دکتر اسماعیل امامی، مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه، در سالن آمفی‌تئاتر سلطانی برگزار شد، گفت: دستاوردهای روان‌شناسی اسلامی در ۵۰ تا ۶۰ سال اخیر در دو عرصه بین‌المللی و ایران قابل بررسی است.

وی افزود: در ۱۵ تا ۲۰ سال اخیر، نگاه معنوی و دینی به روان‌شناسی در جهان جایگاه مشخصی پیدا کرده و نمونه‌های عینی آن می‌تواند مایه خودباوری و اعتماد به نفس بیشتر پژوهشگران و دانشگاه‌ها شود.

دکتر اذربایجانی با اشاره به کنگره بین‌المللی روان‌شناسی اسلامی که حدود ۳ سال پیش در قطر برگزار شد، خاطرنشان کرد: نمایندگان بیش از ۳۰ کشور اسلامی و برخی کشورهای اروپایی و آمریکایی در این کنگره حضور داشتند و موضوع اصلی آن روان‌شناسی اسلامی بود. 

وی که از نمایندگان ایران در این کنگره بود، افزود: بخشی از دستاوردهای داخلی در این کنگره ارائه شد و بسیاری از شرکت‌کنندگان از حجم کارهای انجام‌شده در ایران بی‌خبر بودند.

محقق و روانشناس اسلامی با بیان اینکه محدودیت‌های تحریمی و زبانی مانع انتقال کامل دستاوردهای پژوهشی ایران به فضای بین‌الملل شده است، گفت: بخش مهمی از این دستاوردها به زبان‌های بین‌المللی منتشر نشده و این موضوع باعث تاخیر در دیده‌شدن ایران در عرصه جهانی روان‌شناسی اسلامی شده است.

دکتر اذربایجانی با اشاره به پیشینه مباحث روان‌شناسی گفت: این مباحث در فلسفه یونان با سقراط، افلاطون و ارسطو حول قوای نفس و حقیقت انسان شکل گرفت و در فلسفه اسلامی نیز از ابن‌سینا تا ملاصدرا و مرحوم آیت‌الله حسن‌زاده آملی، محور اصلی آن نفس‌شناسی و قوای روح و نفس انسان بوده است.

وی با استناد به کتاب تاریخ روان‌شناسی جورج برت که در اوایل قرن بیستم منتشر شد، افزود: در فصل چهارم این کتاب با عنوان استادان از نقش دانشمندان مسلمان از جمله کندی، فارابی، اخوان‌الصفا، ابن‌سینا و ابن‌رشد در پیشینه روان‌شناسی سخن گفته شده و اروپا را مدیون حفظ اسناد باستانی توسط مسلمانان است.

دکتر اذربایجانی افزود: روان‌شناسی مدرن از اواخر قرن نوزدهم میلادی، با تأسیس آزمایشگاه ون در ۱۸۷۹ و تحت تأثیر علوم طبیعی شکل گرفت و در ایران نیز از حدود ۱۳۱۰ شمسی با ترجمه آثار و فعالیت افرادی مانند دکتر علی‌اکبر سیاسی و دکتر هوشیار وارد بافت علمی و فرهنگی کشور شد.

وی با اشاره به ظهور اسلامیک سایکولوژی در غرب از حدود سال ۲۰۱۰ گفت: این حرکت ریشه‌هایی در پژوهش‌های روان‌شناسی دینی در اروپا و آمریکا دارد؛ از جمله کتاب دانیل تامسون در ۱۸۸۸ درباره احساسات دینی در ذهن انسان و انتشار مجله روان‌شناسی دینی و تربیت توسط استنلی هال در ۱۹۰۴ است.

دکتر اذربایجانی از تأسیس مراکز علمی رسمی برای بررسی روان‌شناسی اسلامی در جهان نام برد و گفت: آزمایشگاه روان‌شناسی اسلامی و سلامت روان مسلمانان در دانشکده پزشکی دانشگاه استنفورد در کالیفرنیا یکی از این مراکز است که در شش محور فعالیت می‌کند: تاریخ روان‌شناسی اسلامی، روان‌درمانی مبتنی بر اسلام، سلامت روان، روان‌سنجی، اصول اخلاق حرفه‌ای مبتنی بر اسلام و پایگاه داده سلامت روان مسلمانان.

وی همچنین از مرکز تحقیقاتی خلیل در سان‌فرانسیسکو به مدیریت دکتر هومن کشاورزی، موسسه روان‌شناسی اسلامی الکرم در ویرجینیا به مدیریت دکتر یور کرم، و انجمن بین‌المللی روان‌شناسی اسلامی (IAIP) که در سال ۲۰۱۷ در انگلیس تأسیس شده، نام برد.

دکتر اذربایجانی با اشاره به اینکه ایران هنوز انجمن بین‌المللی روان‌شناسی اسلامی ندارد، بر ضرورت تقویت حضور دانشگاه‌ها و پژوهشگران در عرصه بین‌الملل، انتشار دستاوردها به زبان‌های بین‌المللی و استفاده از ظرفیت‌های موجود برای تعمیق و گسترش روان‌شناسی اسلامی تأکید کرد.

در ادامه شرکت کنندگان سوالات خود را مطرح و بحرین و تبادل نظر شد.

انتهای خبر/280627/