«سرزمین شعر» در فصل پنجم؛ روایت جغرافیای شعر فارسی با نوای زورخانه

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آگاه، از ابتدای ماه مبارک رمضان امسال، پخش فصل پنجم برنامه تلویزیونی «سرزمین شعر» نیزآغاز شد، اما نسبت به سالهای گذشته، سرزمین شعر از قالب رقابتی فاصله گرفته و بر گفت‌وگو و واکاوی شعر در جغرافیاهای مختلف تمرکز دارد.

هر قسمت به یک اقلیم شعری یا یک مسئله مشخص در شعر فارسی اختصاص یافته است؛ از شب‌های خراسان و اصفهان تا پرداختن به پیوندهای تاریخی شعر فارسی با هندوستان و دیگر کشورهای منطقه. برنامه تلاش دارد تصویری گسترده‌تر از زیست‌بوم شعر فارسی ارائه دهد.

شاعران نیز در این فصل آثار خود را در فضایی غیررقابتی ارائه می‌کنند و گفت‌وگوها بیش از آن‌که بر داوری استوار باشد، بر هم‌نشینی و تبادل تجربه متمرکز است.

به همین بهانه گفت و گویی با علی زارعان تهیه کننده برنامه سرزمین داشته ایم که در ادامه آن را می خوانید:

یکی از تفاوت های سری جدید سرزمین شعر، خارج شدن آن از شکل رقابت و خارج شده و به سمت گفت و گو محوری رفته است، این تغییر چرا شکل گرفت؟

این تغییر، حاصل یک بازنگری جدی در رویکرد برنامه بود. طبیعت شعر با تأمل و گفت‌وگو سازگارتر است تا رقابت و امتیازدهی. وقتی نگاه کلان فرهنگی هم بر پرهیز از تقلیل شعر به مسابقه تأکید دارد، طبیعی است که برنامه به سمت فضای هم‌نشینی و انتقال تجربه حرکت کند. این تغییر برای من نشانه بلوغ برنامه است؛ حرکتی از هیجان به عمق.

 آیا شعر قابل داوری است؟

شعر از روح شاعر برمی‌آید، اما وقتی به زبان می‌آید، وارد عرصه نقد هم می‌شود. داوری به معنای سنجش فنی، ساختاری و زبانی ممکن است؛ اما ارزش نهایی یک شعر را زمان و مخاطب تعیین می‌کنند. آن‌چه برخی بزرگان گفته‌اند ناظر به همین حقیقت است که شعر را نمی‌توان صرفاً در چارچوب امتیاز و عدد محدود کرد.

جای خالی برنامه‌هایی مثل سرزمین شعر در شبکه‌های دیگر چقدر احساس می‌شود؟

شعر بخشی از هویت فرهنگی ماست و حضور مستمر آن در رسانه ملی می‌تواند به تعمیق ذائقه ادبی جامعه کمک کند. اگر چنین برنامه‌هایی محدود به یک شبکه بمانند، گستره تأثیرشان هم محدود می‌شود. رسانه وقتی به ادبیات بها می‌دهد، در واقع به حافظه فرهنگی کشور بها داده است.

به عنوان یک تهیه کننده آیا نسل جدید به جایگاه اصلی شعر پی برده است؟

نسل جدید با شعر زندگی می‌کند، اما شکل مواجهه‌اش متفاوت است. سرعت، شبکه‌های اجتماعی و قالب‌های کوتاه بر ذائقه اثر گذاشته‌اند. با این حال، عطش بیان شخصی و صادقانه در میان جوانان جدی است. اگر فرصت هدایت و آموزش درست فراهم شود، این نسل می‌تواند مسیرهای تازه‌ای برای شعر باز کند

سرزمین شعر تا کی ادامه پیدا می‌کند؟

تا زمانی که شعر در این سرزمین زنده است، چنین برنامه‌ای هم می‌تواند ادامه داشته باشد. استمرار آن وابسته به مخاطب، کیفیت تولید و باور مدیران فرهنگی است. اگر این سه ضلع حفظ شود، عمر برنامه هم طولانی خواهد بود.

اگر قرار باشد بین سرزمین شعر و سرزمین دیگری انتخاب کنید؟

برای اهل شعر، سرزمین شعر فقط نام یک برنامه نیست؛ استعاره‌ای از زیست فرهنگی ماست. انتخاب میان آن و هر «سرزمین» دیگری، در نهایت انتخاب میان هویت ادبی و هر امر غیرمرتبط است. برای من، شعر همواره اولویت داشته و خواهد داشت.

قشنگ‌ترین قابی که از سرزمین شعر در ذهن شما؟

برای من زیباترین قاب، لحظه‌های همدلی میان گروه تولید و استادان برنامه است؛ وقتی همه، فارغ از عنوان و جایگاه، با یک هدف مشترک کنار هم می‌ایستند. آن همراهی صمیمانه، آن احترام متقابل میان عوامل و استادان، و حسی که کم‌کم به شکل یک خانواده درمی‌آید، تصویری است که در ذهنم مانده. پیش از هر شعر و هر اجرا، همین هم‌دلی است که به برنامه جان می‌دهد

«سرزمین شعر» هر شب ساعت ۱۹ از شبکه چهار سیما پخش می‌شود و بازپخش آن ساعت ۱ بامداد و ۹ صبح روز بعد خواهد بود.اجرای برنامه را علی محمد مؤدب، علیرضا قزوه، ناصر فیض و محمدکاظم کاظمی بر عهده دارند و در هر قسمت، متناسب با موضوع، یکی از آگاهن هدایت گفت‌وگو را عهده‌دار می‌شود.

در بخش آیینی برنامه، سیدمحسن حسینی مناجات‌خوانی می‌کند و مرشد حجتی با ضرب زورخانه، شعرهای «ایران» را اجرا می‌کند؛ بخشی که حال‌وهوایی حماسی و آیینی به فضای برنامه بخشیده و رنگی متفاوت به فصل تازه داده است.

انتهای خبر/233409/