بازتولید سرمایه اجتماعی؛ وقتی فردیت‌ها در افق مقصد مشترک پیوند می‌خورند؛ ملتی که از بحران، فرصت ساخت

سارا فیروزیان در گفت‌وگو با خبرنگار آگاه از سیستان و بلوچستان، یکی از مهم‌ترین لحظات برای فهم ماهیت یک جامعه را لحظات بحران و آزمون‌های تاریخی دانست و اظهار کرد: در چنین بزنگاه‌هایی، لایه‌های عمیق هویت جمعی، سرمایه اجتماعی و پیوندهای معنایی که افراد یک جامعه را به یکدیگر و به سرنوشت مشترکشان متصل می‌کند، به‌صورت آشکار و ملموس خود را نشان می‌دهد.

مدرس رشته جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان افزود: در این میان، واکنش‌های اجتماعی مردم غیور و مقتدر ایران اسلامی که در بازه زمانی جنگ تحمیلی رمضان و شهادت رهبر فرزانه، عظیم الشان و قائد امت اسلامی رخ داد، واجد اهمیت ویژه‌ای است و می‌تواند به‌عنوان یک نمونه برجسته از کنش جمعی مبتنی بر هویت مشترک مورد مطالعه قرار گیرد.

وی خاطرنشان کرد: آنچه در این روزها در گستره جغرافیایی ایران اسلامی به وقوع پیوست، صرفاً یک واکنش احساسی یا یک حضور عاطفی مقطعی نبود؛ بلکه جلوه‌ای از یک همبستگی اجتماعی عمیق و تاریخی بود که ریشه در لایه‌های فرهنگی، دینی و تمدنی جامعه ایران عزیز دارد. 

فیروزیان تصریح کرد: حضور پرشور و منسجم مردم در صحنه‌های مختلف اجتماعی، آیینی و ملی، نشان داد که جامعه متعهد و همیشه در صحنه ایرانی در شرایط بحرانی قادر است نوعی وجدان جمعی نیرومند را فعال کند؛ همان مفهومی که آن را بنیان انسجام اجتماعی می‌دانند. 

این جامعه‌شناس با بیان اینکه در چنین شرایطی، فردیت‌ها در افق یک معنا و مقصد مشترک به هم می‌پیوندند و جامعه به مثابه یک کل زنده و پویا عمل می‌کند، ادامه داد: در این چارچوب، می‌توان گفت آنچه در این روزها در عرصه میدان و خیابان رخ داد، نمادی از بازتولید سرمایه اجتماعی در بالاترین سطح آن بود. سرمایه‌ای که نه صرفاً در قالب شبکه‌های ارتباطی، بلکه در شکل اعتماد عمومی، همدلی اجتماعی و احساس تعلق به سرنوشت ملی تجلی پیدا کرد. 

وی عنوان کرد: این پدیده نشان داد که ملت مسلمان و شهید پرور ایران اسلامی، در بزنگاه‌های تاریخی، واجد ظرفیت عظیمی برای تبدیل اندوه و تهدید به انسجام و همبستگی است؛ ظرفیتی که ریشه در فرهنگ ایثار، مقاومت و ایمان دارد و طی دهه‌ها در حافظه تاریخی جامعه نهادینه شده است.

فیروزیان یادآور شد: چنین تجربه‌هایی نشان می‌دهد که مردم نه صرفاً مخاطبان سیاست‌ها یا مصرف‌کنندگان دستاوردهای توسعه، بلکه مهم‌ترین کنشگران فرآیند توسعه ملی‌اند. هیچ جامعه‌ای بدون حضور فعال، آگاهانه و مسئولانه مردم نمی‌تواند مسیر پیشرفت پایدار را طی کند. مردم، در حقیقت، موتور محرکه تحولات اجتماعی‌اند؛ نیرویی که می‌تواند در لحظات دشوار، ساختارهای اجتماعی را بازآرایی کند و افق‌های تازه‌ای برای آینده بگشاید.

این مدرس رشته جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان گفت: در واقع، آنچه در این ایام شاهد بودیم، بازنمایی یک حقیقت بنیادین بود؛ اینکه قدرت واقعی یک جامعه نه صرفاً در نهادهای رسمی یا منابع مادی آن، بلکه در عمق پیوندهای انسانی، در اعتماد متقابل میان مردم و در احساس مسئولیت مشترک نسبت به سرنوشت جمعی نهفته است. جامعه‌ای که از چنین سرمایه‌ای برخوردار باشد، می‌تواند از دل بحران‌ها فرصت بسازد و مسیر توسعه و پیشرفت را با استواری بیشتری ادامه دهد.

فیروزیان با اشاره به اینکه حضور پرشور و انسجام مثال‌زدنی مردم ایران در این مقطع تاریخی را می‌توان به مثابه یک کنش اجتماعی معنادار تفسیر کرد؛ گفت: این کنشی است که فراتر از یک رخداد مقطعی، حامل پیامی عمیق درباره جایگاه مردم در ساختن آینده کشور است. این تجربه نشان داد که هنگامی که هویت ملی، باورهای دینی و احساس مسئولیت اجتماعی در یک نقطه به هم می‌رسند، جامعه قادر است نیرویی عظیم برای حفظ ثبات، تداوم و توسعه خود بسیج کند.

وی تأکید کرد: این سرمایه عظیم انسانی، در حقیقت، نه فقط پشتوانه مشروعیت و امنیت جامعه، بلکه اصلی‌ترین سرمایه توسعه و پیشرفت است و ایران اسلامی با داشتن این سرمایه ارزشمند می‌تواند با اطمینان بیشتری مسیر تعالی و پیشرفت را طی کند.

این جامعه‌شناس و مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان در ادامه توضیح داد: آنچه در این روزها در ایران اسلامی رخ داد، صرفاً یک رخداد تاریخی نبود؛ بلکه روایتی زنده از قدرت جامعه، از پیوندهای عمیق فرهنگی و از اراده جمعی مردمی بود که در لحظات سرنوشت‌ساز، بار دیگر نشان دادند که تاریخ این سرزمین همواره با حضور آگاهانه و مسئولانه آگاهن معنا یافته است. این سرمایه اجتماعی، اگر به درستی فهم و پاسداری شود، می‌تواند چراغ راه آینده‌ای باشد که در آن توسعه، پیشرفت و عزت ملی بر پایه مشارکت و همبستگی مردم استوار خواهد بود.

انتهای خبر/240622/