یک سال پس از صدراعظمی «مرتس»: نارضایتی گسترده رأی‌دهندگان آلمان از دعواهای ائتلافی و رکود اقتصادی

به گزارش خبرگزاری آگاه، یک سال پس از آن‌که فریدریش مرتس در ماه مه ۲۰۲۵ به عنوان صدراعظم آلمان کار خود را آغاز کرد، فضای سیاسی و اقتصادی کشور با احساس ناامیدی و بی‌اعتمادی همراه شده است. در تازه‌ترین نظرسنجی مؤسسه INSA، ۷۱٪ از رأی‌دهندگان از عملکرد مرتس ابراز نارضایتی کرده‌اند و تنها ۱۹٪ گفته‌اند از او رضایت دارند. ارزیابی از موفقیت دولت نیز پایین گزارش شده؛ فقط ۱۶٪ دولت را در سال نخست «موفق» دانسته‌اند.

وعده «ائتلاف منضبط‌تر» و بازگشت تصویر «دولت پرتنش»

اولف بومان، دانشمند علوم سیاسی و پژوهشگر مرکز لایبنیتس در هانوفر، می‌گوید افت محبوبیت در سال اول دولت‌ها در دموکراسی‌ها غیرمعمول نیست؛ اما سقوط مرتس شدیدتر شده، چون او در دوران رهبری اپوزیسیون (۲۰۲۲ تا مه ۲۰۲۵) با انتقاد مستمر از تنش‌های داخلی دولت پیشین (ائتلاف سوسیال‌دموکرات‌ها، سبز‌ها و FDP) سطح انتظارات را بالا برده بود.

به گفته بومان، مرتس در کارزار انتخاباتی این تصور را ایجاد کرد که دولت جدید «متفاوت» خواهد بود، اما اکنون بسیاری از مردم همان برداشت را دارند که ائتلاف جدید هم دائماً در حال جدل است و خروجی ملموسی ندارد؛ موضوعی که وقتی اختلافات CDU/CSU با شریک ائتلافی یعنی SPD به تیتر رسانه‌ها تبدیل می‌شود، هزینه سیاسی آن برای مرتس بیشتر می‌شود.

از زمان تشکیل دولت در مه ۲۰۲۵، اختلافات عمدتاً حول محور اولویت‌های بودجه‌ای و شکل اصلاحات وعده‌داده‌شده شکل گرفته است؛ از جمله:

این موضوعات در کشوری که بخش بزرگی از رأی‌دهندگان انتظار «ثبات» و «تغییرات تدریجی» دارند، به‌طور طبیعی تنش‌زا است.

با این حال، نظرسنجی INSA نشان می‌دهد ۵۸٪ معتقدند این ائتلاف تا پایان دوره قانون‌گذاری ۲۰۲۹ دوام نمی‌آورد و ۲۴٪ انتظار دارند ائتلاف تا آن زمان پابرجا بماند. بومان در عین حال فروپاشی قریب‌الوقوع را بعید می‌داند و استدلال می‌کند هیچ‌یک از طرفین در وضعیت فعلی انگیزه جدی برای انتخابات زودهنگام ندارند.

 نارضایتی «کلی» موتور رشد راست افراطی

در همین نظرسنجی، حزب راست افراطی آلترناتیو برای آلمان (AfD) با ۲۷.۵٪ همچنان در جایگاه نخست قرار دارد (با وجود افت جزئی). پس از آن، بلوک CDU/CSU با ۲۴٪ و SPD با ۱۳.۵٪ قرار دارند؛ سبز‌ها ۱۳٪ و حزب چپ ۱۰.۵٪. احزاب کوچک‌تر مانند FDP و BSW زیر آستانه ۵٪ گزارش شده‌اند.

بومان می‌گوید رشد AfD صرفاً از یک موضوع خاص (مثل مهاجرت) ناشی نمی‌شود، بلکه بیشتر محصول بدبینی عمومی و احساس بن‌بست سیاسی-اقتصادی است؛ احساسی که به‌گفته او با تبلیغات راست افراطی تشدید می‌شود.

AfD سال‌هاست «مهاجرت» را محور بسیج سیاسی قرار داده و دولت‌های جریان اصلی را به از دست دادن کنترل مرز‌ها متهم می‌کند. مرتس پس از به قدرت رسیدن، برای مهار فشار سیاسی بازرسی‌های گسترده مرزی در مرز‌های داخلی اتحادیه اروپا را افزایش داد و بر تسریع اخراج‌ها، به‌ویژه برای پناهجویان ردشده و مجرمان خشونت‌گرا، تمرکز کرد.

طبق آمار دولتی، مهاجرت غیرقانونی در ماه‌های اخیر کاهش یافته و درخواست‌های جدید پناهندگی در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ نزدیک به ۴۰٪ افت کرده است. همچنین حدود ۳۳ هزار مهاجر غیرقانونی در کنترل‌های مرزی بازگردانده شده‌اند.

با وجود این، این تغییرات به افزایش حمایت از CDU/CSU منجر نشده و AfD همچنان در نظرسنجی‌ها جلو است. بومان هشدار می‌دهد «چرخش به راست» معمولاً راهبرد موفقی برای تضعیف راست افراطی نیست، چون موضوع را در دستور کار زنده نگه می‌دارد و رأی‌دهندگان متمایل به پوپولیسم راست غالباً «نسخه اصلی» را ترجیح می‌دهند.

تنش با ترامپ و جنگ ایران؛ فشار تازه بر اقتصاد و سیاست داخلی

گزارش همچنین به نقش بحران‌های خارجی اشاره می‌کند: جنگ ایران موجب افزایش قیمت انرژی و فشار بر هزینه‌های خانوار شده و نگرانی‌ها درباره مسیر اقتصاد آلمان را تشدید کرده است. مرتس ابتدا از حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای و نظامی ایران حمایت کرد، اما با طولانی شدن درگیری، فاصله‌گذاری بیشتری با دونالد ترامپ انجام داد و لحن انتقادی‌اش را تندتر کرد.

به‌گفته بومان، موضع مستقل‌تر مقابل ترامپ ممکن است در کوتاه‌مدت برای مرتس سرمایه سیاسی ایجاد کند، اما اگر ترامپ با اقدامات اقتصادی تلافی‌جویانه (مانند افزایش تعرفه‌ها) پاسخ دهد، می‌تواند به اقتصاد آلمان به‌ویژه صنعت خودروسازی آسیب بیشتری بزند.

انتهای خبر/246315/