بومی‌سازی فناوری‌های نیروگاهی با اتکا به دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان/ ساخت توربین گازی ۲۲۲ مگاواتی کلاس F با اتکا به توان داخلی

 روح‌الله اسپنانی، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آگاه، با تشریح نحوه استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان، پژوهشگاه‌ها و فناوران داخلی در توسعه فناوری‌های نیروگاهی، اظهار کرد: در شرکت‌های سازنده تجهیزات نیروگاهی، مجموعه‌های بزرگی در حوزه تحقیق و توسعه (R&D) فعالیت می‌کنند که بخش قابل توجهی از نیرو‌های فعال در آنها را دانشگاهیان تشکیل می‌دهند.

معاون توسعه طرح‌های شرکت برق حرارتی کشور، افزود: در این مجموعه‌ها از ظرفیت اساتید دانشگاه، دانشجویان و همچنین نیرو‌های متخصصی که به صورت متمرکز در بخش‌های تحقیق و توسعه مستقر هستند، استفاده می‌شود و این افراد در فرآیند توسعه فناوری‌های مورد نیاز صنعت نیروگاهی نقش دارند.

استفاده از ظرفیت تخصصی دانشگاه‌ها در بخش‌های مختلف توربین

معاون توسعه طرح‌های شرکت برق حرارتی کشور با بیان اینکه تجهیزات نیروگاهی از مجموعه‌ای از فناوری‌ها و سیستم‌های تخصصی تشکیل شده‌اند، ادامه داد: علاوه بر فعالیت مجموعه‌های تحقیق و توسعه شرکت‌های سازنده، ارتباط‌های مختلفی نیز با دانشگاه‌های گوناگون در بخش‌های تخصصی برقرار شده است و از ظرفیت علمی و پژوهشی آنها برای پیشبرد پروژه‌ها استفاده می‌شود.

اسپنانی توضیح داد: یک تجهیز پیچیده مانند توربین یا ژنراتور تنها از یک فناوری تشکیل نشده است، بلکه سیستم‌های مختلفی در آن به کار رفته که هرکدام نیازمند دانش و تخصص ویژه‌ای هستند.

وی ادامه داد: به عنوان نمونه، در یک توربین، سیستم روغن، سیستم سوخت، سیستم هیدرولیک و سیستم کنترل وجود دارد و هرکدام از این بخش‌ها به دانش تخصصی خاص خود نیاز دارند. علاوه بر این، موضوع متالورژی نیز در ساخت چنین تجهیزاتی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

معاون توسعه طرح‌های شرکت برق حرارتی کشور خاطرنشان کرد: بنابراین برای توسعه یک تجهیز پیچیده مانند توربین یا ژنراتور، نمی‌توان تنها به یک حوزه تخصصی اتکا کرد، بلکه لازم است از تخصص‌های مختلف پژوهشگران، دانشگاهیان و متخصصان در حوزه‌های گوناگون استفاده شود.

بهره‌گیری از دانش متخصصان و پژوهشگران داخلی

اسپنانی درباره میزان استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان در این پروژه‌ها گفت: در این زمینه نمی‌توانم یک عدد یا درصد دقیق اعلام کنم، زیرا آمار دقیق آن را در اختیار ندارم، اما در جریان هستم که در این پروژه‌ها از ظرفیت دانشگاهیان و متخصصان داخلی استفاده شده است.

وی اضافه کرد: حتی از دانش افرادی که پیش از این روی این پروژه‌ها کار کرده بودند و فعالیت‌هایشان را تا یک مرحله‌ای پیش برده بودند، اما نتوانسته بودند کار را به نهایت برسانند نیز استفاده شده است.

اسپنانی ادامه داد: در واقع، بخشی از روند توسعه فناوری بر پایه دانش و تجربه‌هایی شکل گرفته که پیش از این در کشور ایجاد شده بود و با استفاده از ظرفیت‌های جدید، این دانش و تجربه‌ها تکمیل و به مراحل بالاتری منتقل شده است.

وی با اشاره به نقش شرکت‌های سازنده داخلی در این فرآیند گفت: شرکت‌های سازنده داخلی خود دارای مجموعه‌های تحقیق و توسعه هستند و ارتباط آنها با دانشگاه‌ها و متخصصان نیز در بخش‌های مختلف برقرار است؛ بنابراین توسعه این فناوری حاصل فعالیت یک مجموعه واحد نیست، بلکه مجموعه‌ای از ظرفیت‌های علمی، پژوهشی، صنعتی و فناورانه در آن دخیل بوده‌اند.

حرکت از ساخت تجهیزات خارجی به توسعه نمونه داخلی

معاون توسعه طرح‌های شرکت برق حرارتی کشور در ادامه به روند بومی‌سازی فناوری توربین‌های گازی اشاره کرد و گفت: یکی از نمونه‌های این روند، واحد‌هایی است که پیش از این توسط شرکت‌های آمریکایی ساخته می‌شدند.

اسپنانی اظهار کرد: برای نمونه، واحد فریم ۶ جنرال الکتریک که در گذشته توسط شرکت آمریکایی ساخته می‌شد، امروز با استفاده از دانش و توان داخلی، مبنای توسعه یک نمونه داخلی قرار گرفته و این واحد در داخل کشور توسعه یافته و ساخته شده است.

وی افزود: چندین واحد از این نمونه در استان سیستان و بلوچستان نصب شده و به صنعت فروخته شده است که این موضوع نشان‌دهنده آن است که فناوری مربوط به این واحد‌ها صرفاً در سطح آزمایشگاهی یا مطالعاتی باقی نمانده، بلکه وارد مرحله ساخت، نصب، بهره‌برداری و عرضه به صنعت شده است.

نصب و راه‌اندازی دو واحد در نیروگاه ری

اسپنانی با اشاره به نمونه‌های نصب‌شده این تجهیزات در کشور گفت: دو واحد از این توربین‌ها نیز در حال حاضر در نیروگاه ری احداث و راه‌اندازی شده‌اند.

وی درباره ظرفیت این واحد‌ها توضیح داد: این تجهیزات در مقیاس متوسط قرار دارند و ظرفیت آنها حدود ۴۰ مگاوات است. بنابراین در حوزه واحد‌های گازی متوسط، تجربه ساخت و نصب این تجهیزات در داخل کشور شکل گرفته و نمونه‌های ساخته‌شده نیز در چند نقطه مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

ساخت توربین گازی ۲۲۲ مگاواتی کلاس F

اسپنانی در ادامه به یکی از پروژه‌های مهم‌تر در حوزه ساخت توربین‌های گازی اشاره کرد و گفت: در کنار این واحد‌های متوسط، در حوزه واحد‌های بزرگ نیز یک واحد با ظرفیت ۲۲۲ مگاوات ساخته شده است. این واحد ۲۲۲ مگاواتی از کلاس F است و ساخت چنین واحدی تقریباً یک تجربه بی‌سابقه در کشور محسوب می‌شود.

معاون توسعه طرح‌های شرکت برق حرارتی کشور بیان کرد: این واحد در همان رده نیروگاه‌هایی قرار می‌گیرد که امروز درباره آنها صحبت شد و از نظر مقیاس و فناوری، با واحد‌های بزرگ نیروگاهی قابل مقایسه است.

اسپنانی خاطرنشان کرد: این واحد هم‌اکنون در داخل نیروگاه قرار دارد و مراحل مربوط به آن در حال انجام است؛ بنابراین امیدوارم امسال بتوانیم این واحد ۲۲۲ مگاواتی را با موفقیت راه‌اندازی کنیم.

ظرفیت داخلی در خدمت توسعه و بازسازی نیروگاه‌ها

معاون توسعه طرح‌های شرکت برق حرارتی کشور با تأکید بر نقش مجموعه‌های داخلی در توسعه فناوری نیروگاهی گفت: تجربه‌ای که در ساخت واحد‌های گازی متوسط و بزرگ به دست آمده، نتیجه استفاده از مجموعه‌ای از ظرفیت‌های داخلی است.

اسپنانی افزود: در این مسیر، شرکت‌های سازنده دارای بخش‌های تحقیق و توسعه، دانشگاهیان شامل اساتید و دانشجویان، نیرو‌های متخصص مستقر در شرکت‌ها، پژوهشگران و مجموعه‌های فناور و دانش‌بنیان در حوزه‌های مختلف با یکدیگر در ارتباط بوده‌اند.

وی تصریح کرد: پیچیدگی تجهیزات نیروگاهی به گونه‌ای است که برای توسعه آنها باید از دانش‌های مختلف استفاده کرد؛ چراکه در کنار طراحی و ساخت خود توربین و ژنراتور، سیستم‌های روغن، سوخت، هیدرولیک و کنترل و همچنین حوزه متالورژی مطرح است و هرکدام از این بخش‌ها نیازمند دانش و تخصص ویژه‌ای هستند.

اسپنانی تأکید کرد: بر همین اساس، استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها و متخصصان در توسعه فناوری نیروگاهی یک موضوع حاشیه‌ای نیست، بلکه بخشی از فرآیند اصلی توسعه این تجهیزات به شمار می‌رود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: امروز کشور در شرایطی قرار گرفته است که علاوه بر ساخت واحد‌های گازی در مقیاس متوسط، توانمندی ساخت واحد‌های بزرگ ۲۲۲ مگاواتی کلاس F نیز ایجاد شده و امیدواریم با راه‌اندازی موفق این واحد در سال جاری، یک گام دیگر در مسیر توسعه و بومی‌سازی فناوری‌های پیشرفته نیروگاهی برداشته شود.

انتهای خبر/274687/