اهمیت توجه به شتاب جمعیت سالمندی در ایران/ نقشه جامع اقتصاد نقره‌ای سالمندی تدوین می‌شود

به گزارش خبرنگار آگاه؛ مراسم تجلیل از سالمندان کمیته امداد امام خمینی (ره) به مناسبت هفته گرامیداشت سالمندان صبح روز دوشنبه ۶ مهر ۱۴۰۵ برگزار شد.

سیدجواد حسینی، معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور، در این مراسم با اشاره به وضعیت جمعیتی ایران گفت: برای اینکه در سه جمله به سه سؤال پاسخ بدهم، ابتدا باید بگویم در حال حاضر از نظر سالمندی در چه وضعیتی قرار داریم. جامعه ایران در حال ورود به سالمندی است و هنوز به مرحله سالمندی کامل نرسیده‌ایم.

حسینی ادامه داد: در تقسیم‌بندی جمعیتی، زمانی که جمعیت سالمندان یک کشور کمتر از هفت درصد باشد، آن جامعه جوان محسوب می‌شود؛ از هفت تا ۱۴ درصد در حال ورود به سالمندی است؛ از ۱۴ تا ۲۱ درصد سالمند محسوب می‌شود؛ از ۲۱ تا ۲۷ درصد در مرحله سالخوردگی قرار می‌گیرد و بالاتر از ۲۷ درصد وارد مرحله سالمندی شدید می‌شود.

وی با بیان اینکه حدود ۱۳ درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل می‌دهند، افزود: بنابراین ما در حال ورود به سالمندی هستیم، اما پرسش این است که چرا از بحران سالمندی صحبت می‌کنیم؟

سرعت سالمندی جمعیت ایران چهار برابر نرخ رشد جمعیت است

معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور در پاسخ به این پرسش که ایران به کدام سمت حرکت می‌کند، گفت: نرخ رشد جمعیت ایران حدود ۱.۴ درصد است، اما نرخ رشد جمعیت سالمندی حدود ۴.۷ درصد است؛ یعنی رشد جمعیت سالمندی تقریباً چهار برابر نرخ رشد جمعیت عمومی کشور است.

حسینی با اشاره به مسئولیت خود به عنوان دبیر شورای سالمندان کشور ادامه داد: این وضعیت به این معناست که اگر نگوییم ایران تنها کشوری است که با چنین سرعتی به سمت سالمندی حرکت می‌کند، با اطمینان می‌توان گفت ایران جزو پنج کشوری است که با سرعت زیادی به سمت سالمندی پیش می‌روند.

وی افزود: پیش‌بینی می‌شود در سال ۱۴۳۰ حدود ۳۱ تا ۳۳ درصد جمعیت ایران را سالمندان تشکیل دهند. این سرعت حرکت جمعیت به سمت سالمندی بسیار مهم است و ما را با یک سالمندی چندوجهی مواجه می‌کند.

فقر، مسکن، بیماری و مشکلات روانی از چالش‌های سالمندی

رئیس سازمان بهزیستی کشور با تشریح ابعاد مختلف سالمندی گفت: ما با سالمندی همراه با فقر، مسکن، بیماری، اختلالات روان‌تنی و مشکلات اقتصادی مواجه هستیم و این پدیده‌ها در کنار یکدیگر، سالمندی چندلایه‌ای را شکل می‌دهند.

حسینی ادامه داد: از سن ۷۰ سالگی به بالا، حدود ۷۰ درصد درآمد و ۴۶ درصد دارایی سالمندان با افت مواجه می‌شود. همچنین حدود ۶۰ درصد سالمندان با یک بیماری مزمن زندگی می‌کنند و بخش قابل توجهی از سالمندان نیز از مستمری‌های بازنشستگی و حمایت‌های بیمه‌ای برخوردار نیستند.

وی افزود: اینها پدیده‌های چندلایه سالمندی هستند که با سرعتی که سالمندی در کشور در حال افزایش است، می‌توانند ما را با چالش‌های جدی مواجه کنند.

تدوین بسته‌های سیاستی برای مواجهه با سالمندی

معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور با طرح این پرسش که برای مواجهه با این شرایط چه باید کرد، گفت: هدف از بیان این مسائل این نیست که صرفاً بگوییم مشکلی وجود دارد؛ بلکه باید ببینیم برای حل این مسائل چه اقداماتی باید انجام دهیم.

حسینی با اشاره به همکاری دستگاه‌های مختلف در حوزه سالمندی اظهار کرد: ما به همراه ۲۷ دستگاه و کمیته امداد امام خمینی (ره)، به سمت توانمندسازی حرکت می‌کنیم و در دبیرخانه شورای سالمندان کشور چند سیاست را در زمینه پدیده سالمندی دنبال کرده‌ایم.

وی ادامه داد: یکی از اقدامات، شناخت دقیق پدیده سالمندی و وضعیت سالمندان توسط دستگاه‌های مختلف است. در دوره مدیریت آقای دکتر فولادیان، که از استادان دانشگاه و اکنون رئیس دبیرخانه شورای سالمندان کشور هستند، حدود ۲۰ بسته سیاستی تولید شده و برای دستگاه‌های مختلف ارسال شده است.

رئیس سازمان بهزیستی کشور افزود: پیمایش ملی سالمندان و تدوین بسته‌های سیاستی سالمندی از دیگر اقداماتی است که انجام شده و شناخت ابعاد چندلایه سالمندی در کشور نیز در دستور کار دبیرخانه شورای سالمندان قرار دارد.

لایحه جامع حقوق حمایتی سالمندان در حال پیگیری است

حسینی با اشاره به ضرورت اصلاح و تقویت قوانین مرتبط با سالمندان گفت: یکی از موضوعاتی که باید به آن توجه کنیم این است که آیا قوانین جامعه ایران در شرایط کنونی از پدیده سالمندی حمایت می‌کنند یا خیر.

وی افزود: لایحه جامع حقوق حمایتی سالمندان آماده شده و در فرایند بررسی و اجرا در کمیسیون‌ها و دولت قرار گرفته است.

معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: در این لایحه ابعاد مختلفی از جمله توانبخشی، بیمه، سلامت، خدمات اجتماعی و خدمات روانشناختی مورد توجه قرار گرفته است و می‌تواند به عنوان یک سند بالادستی برای حرکت در مسیر سالمندی سالم مورد استفاده قرار گیرد.

وی یکی دیگر از اقدامات انجام‌شده را ارتقای ساختار‌های مرتبط با سالمندی عنوان کرد.

سالمندی را باید به‌عنوان فرصت دید

حسینی با تأکید بر اینکه سالمندی تنها یک مسئله و چالش نیست، گفت: ما باید به سالمندی به عنوان یک فرصت نیز نگاه کنیم. در کنار موضوعاتی مانند بیماری، فقر، کاهش درآمد و مشکلات اقتصادی سالمندان، ظرفیت‌های مهمی نیز وجود دارد که باید مورد استفاده قرار گیرد.

وی ادامه داد: یکی از این فرصت‌ها، اقتصاد نقره‌ای است و در دبیرخانه شورای سالمندان کشور در حال تدوین نقشه جامع اقتصاد نقره‌ای سالمندی هستیم.

رئیس سازمان بهزیستی کشور افزود: اقتصاد نقره‌ای دارای ۱۴ حوزه فعالیت است و پس از تدوین این نقشه جامع، مشخص خواهد شد سالمندان در چه مشاغلی می‌توانند به شکل فعال مشارکت داشته باشند و از مهارت و تجربه خود استفاده کنند.

برگزاری نمایشگاه اقتصاد نقره‌ای سالمندی

حسینی با اشاره به برنامه‌های پیش‌رو در حوزه اقتصاد سالمندی اظهار کرد: در آبان ماه امسال بزرگ‌ترین نمایشگاه اقتصاد نقره‌ای سالمندی در نمایشگاه بین‌المللی و برج میلاد راه‌اندازی خواهد شد و امیدواریم حاج‌آقای بختیاری و همکاران کمیته امداد نیز در این زمینه همکاری کنند.

وی با اشاره به توانمندی‌های مددجویان کمیته امداد در این حوزه افزود: توانمندی‌های کمیته امداد در حوزه اقتصاد نقره‌ای بسیار زیاد است و باید از این ظرفیت استفاده شود.

معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور با تشریح ظرفیت اقتصاد نقره‌ای گفت: اگر تنها به اقتصاد نقره‌ای سالمندی نگاه کنیم، با یک فرصت بی‌بدیل مواجه هستیم. میانگین سن بازنشستگی در ایران حدود ۵۲ سال و امید به زندگی حدود ۷۶ سال است؛ یعنی تقریباً یک‌سوم عمر افراد در این دوره سپری می‌شود.

حسینی ادامه داد: این یک‌سوم زندگی می‌تواند مملو از فرصت‌های اقتصادی باشد. فرد سالمند در بسیاری از موارد دیگر نیاز به آموزش‌های اولیه ندارد و مهارت و تجربه دارد. اگر مشاغل خانگی و محلی را متناسب با توانایی‌ها و مهارت‌های سالمندان طراحی کنیم، هم کیفیت زندگی آنها افزایش پیدا می‌کند، هم اوقات آنها به شکل مناسب‌تری سپری می‌شود و هم به اقتصاد کشور کمک خواهد شد.

اقتصاد نقره‌ای می‌تواند برای جوانان نیز اشتغال ایجاد کند

وی با اشاره به یکی دیگر از ابعاد اقتصاد نقره‌ای گفت: بخش دیگری از اقتصاد نقره‌ای به اقتصاد سالمندان و مشاغلی مربوط می‌شود که برای جوانان ایجاد می‌کند.

رئیس سازمان بهزیستی کشور افزود: سه حوزه اقتصادی، یعنی اقتصاد دیجیتال، اقتصاد سبز و اقتصاد مراقبتی، ظرفیت بالایی برای ایجاد اشتغال دارند. در این میان، اشتغال‌های مراقبتی که پیرامون سالمندی شکل می‌گیرد، از ارزان‌ترین، فراگیرترین، کم‌هزینه‌ترین و سریع‌ترین انواع اشتغال برای جوانان است.

حسینی ادامه داد: باید این ظرفیت‌ها را بیش از گذشته مورد توجه قرار دهیم. تنها در سال گذشته، حدود ۱۲ هزار و ۵۰۰ فرصت شغلی در این حوزه و در بخش مددکاری و بهزیستی ایجاد شده است.

وی تأکید کرد: این موضوع باید بیش از گذشته در دستور کار قرار گیرد.

راه‌اندازی ۳۸۰ مرکز مهر و گفت‌و‌گو

معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور از راه‌اندازی مراکز مختلف برای افزایش تعاملات اجتماعی سالمندان خبر داد و گفت: مراکز مهر و گفت‌و‌گو را در کشور توسعه داده‌ایم و تاکنون ۳۸۰ مرکز در کشور راه‌اندازی شده است.

حسینی افزود: سالمندان می‌توانند در ساعات مختلف به این مراکز مراجعه کنند، تجربه‌های خود را منتقل کنند، مهارت بیاموزند و حتی در انتقال مهارت به دیگران نقش داشته باشند.

وی همچنین از راه‌اندازی بانک زمان در کشور خبر داد و گفت: شیوه‌نامه بانک زمان تهیه شده و این شیوه‌نامه با مطالعه حدود چهار هزار بانک زمان در دنیا شکل گرفته است.

رئیس سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: بانک زمان در مناطق ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۱۵ تهران به صورت پایلوت در حال اجراست و با کمک مجمع خیرین کشور نیز پلتفرمی برای آن تهیه شده است که می‌تواند تغییر اساسی در نحوه ارائه و دریافت خدمات به سالمندان ایجاد کند.

تربیت ۳۵۰۰ مشاور ویژه سالمندان

حسینی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه خدمات مشاوره‌ای سالمندان گفت: حدود سه هزار و ۵۰۰ مشاور ویژه سالمندان در کشور تربیت شده‌اند تا خدمات تخصصی لازم را به این گروه ارائه کنند.

وی همچنین بر ضرورت مناسب‌سازی محیط زندگی برای سالمندان تأکید کرد و گفت: همان‌طور که اشاره شد، باید محیط را برای سالمندان مناسب کنیم.

معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور افزود: در یک سال و نیم گذشته، ۱۹ شهر ایران به عنوان شهر‌های دوستدار سالمند مورد توجه و بررسی قرار گرفته‌اند.

ارائه خدمات سلامت به سالمندان

حسینی با اشاره به همکاری ۲۷ دستگاه در حوزه سالمندی اظهار کرد: ۲۷ دستگاه وظایفی را در حوزه دسترسی و سلامت سالمندان در ابعاد مختلف بر عهده دارند.

وی ادامه داد: در حوزه سلامت چشم نیز تلاش شده است انجمن‌های علمی را پای کار بیاوریم و اقدامات مختلفی انجام شده است.

رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: در سه تا چهار ماه اخیر، ۵۸ هزار معاینه رایگان و ۱۸ هزار عینک رایگان به سالمندان ارائه شده است.

سالمندان ستون‌های هویتی و معرفتی جامعه هستند

حسینی در بخش دیگری از سخنان خود خطاب به سالمندان حاضر در مراسم گفت: شما عزیزان سالمند نور چشم ما هستید. شما ستون‌های هویتی و معرفتی جامعه و اساس پیوند نسلی هستید.

وی افزود: متأسفانه باید اعلام کنیم که جامعه گاهی با پدیده جامعه‌پذیری معکوس مواجه شده است، اما ما تلاش می‌کنیم جامعه‌پذیری مثبت ایجاد کنیم.

معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور در همین زمینه از راه‌اندازی مراکز دست‌های مهربان خبر داد و گفت: ۹۱ مرکز دست‌های مهربان راه‌اندازی شده است که در آن سالمندان سالم به این مراکز مراجعه می‌کنند و در کنار کودکان قرار می‌گیرند و از آنها حمایت می‌کنند.

حسینی ادامه داد: این اقدام تأثیر قابل توجهی در افزایش کیفیت زندگی سالمندان و ایجاد ارتباط میان نسل‌ها داشته است.

اولویت سالمندان در واگذاری فعالیت‌های سازمان بهزیستی

رئیس سازمان بهزیستی کشور در پایان با تأکید بر ظرفیت بالای سالمندان برای مشارکت اجتماعی گفت: تمام فعالیت‌هایی که سازمان بهزیستی در ابعاد گوناگون به بخش غیردولتی واگذار می‌کند، سالمندان عزیز در اولویت واگذاری خواهند بود.

انتهای خبر/279758/