از ۷ طلای بوینس‌آیرس تا یک طلای داکار/ چه بر سر ورزش جوانان ایران آمد؟

به گزارش خبرگزاری آگاه، چهارمین دوره بازی‌های المپیک جوانان در حالی به میزبانی داکار سنگال به پایان رسید که عملکرد کاروان ورزشی ایران در مقایسه با دوره گذشته این رقابت‌ها، افت قابل توجهی را تجربه کرد، افتی که بیش از هر چیز در تعداد مدال‌های طلا و مجموع مدال‌های کسب‌شده خود را نشان داد و ضرورت بررسی دقیق وضعیت ورزش پایه و فرآیند استعدادیابی در فدراسیون‌های ورزشی را بیش از گذشته آشکار کرد.

نکته قابل توجه در این دوره از رقابت‌ها، فاصله هشت‌ساله میان سومین و چهارمین دوره بازی‌های المپیک جوانان بود. سومین دوره این مسابقات در سال ۲۰۱۸ به میزبانی بوینس‌آیرس آرژانتین برگزار شد و پس از آن، به دلایل مختلف، برگزاری دوره بعدی تا سال ۲۰۲۶ و میزبانی داکار به تعویق افتاد. با این حال، این فاصله زمانی طولانی نیز نتوانست مانع افت عملکرد کاروان ایران شود.

شروع امیدوارکننده ایران در سنگاپور و نانجینگ

نخستین دوره بازی‌های المپیک جوانان در سال ۲۰۱۰ به میزبانی سنگاپور برگزار شد. کاروان ایران در نخستین حضور خود در این رقابت‌ها موفق به کسب دو مدال طلا در رشته‌های تکواندو (کاوه رضایی) و وزنه‌برداری (علیرضا کاظمی نژاد) شد. همچنین دو مدال نقره در رشته‌های تکواندو (محمد سلیمانی) و کشتی (مهران شیخی) و یک مدال برنز در کشتی (یوسف قادریان) به دست آمد تا ایران با ۵ مدال، نخستین تجربه خود در این رویداد را پشت سر بگذارد.

چهار سال بعد و در دومین دوره این رقابت‌ها که در نانجینگ چین برگزار شد، عملکرد ورزشکاران ایرانی بهتر شد. کاروان ایران در این دوره سه مدال طلا توسط رامین صفویه در جودو و مهدی اسحاقی و کیمیا علیزاده در تکواندو به دست آورد. همچنین دانیال صالحی‌مهر، محمدرضا آقانیا و کرامت عبدولی در رشته کشتی موفق به کسب مدال برنز شدند تا مجموع مدال‌های ایران به ۶ برسد.

اوج‌گیری در بوئنوس‌آیرس با ۷ طلای تاریخی

درخشان‌ترین عملکرد ایران در تاریخ حضورش در بازی‌های المپیک جوانان به سومین دوره این رقابت‌ها در سال ۲۰۱۸ و میزبانی بوئنوس‌آیرس آرژانتین بازمی‌گردد؛ جایی که کاروان ایران با کسب ۷ مدال طلا، ۳ نقره و ۴ برنز، در مجموع ۱۴ مدال به دست آورد و بهترین نتیجه خود را در این رویداد به ثبت رساند.

در آن دوره، نوید محمدی در کاراته، یلدا ولی‌نژاد، علی اشکواریان، محمدعلی خسروی در تکواندو، علیرضا یوسفی در وزنه‌برداری و امیررضا ده‌بزرگی و محمد نصرتی در کشتی، طلایی‌های کاروان ایران بودند. همچنین کیمیا همتی در تکواندو و محمد کریمی و امیرحسین زارع در کشتی به مدال نقره رسیدند. رضا بهلول‌زاده در ژیمناستیک، فاطمه خنک‌دار، مبینا حیدری و نگین آلتونی در کاراته نیز ۴ مدال برنز ایران را به دست آوردند.

این عملکرد نشان داد که ورزش ایران در صورت برخورداری از برنامه‌ریزی مناسب، استعدادیابی اصولی و سرمایه‌گذاری روی رده‌های پایه، توانایی حضور قدرتمند در رقابت‌های بین‌المللی را دارد.

سقوط از ۷ طلا به یک طلا در داکار

با وجود خاطره درخشان دوره گذشته، کاروان ایران در چهارمین دوره بازی‌های المپیک جوانان در داکار نتوانست به نتایج مشابهی دست پیدا کند. حاصل تلاش ورزشکاران کشورمان در این دوره تنها یک مدال طلا، ۴ نقره و ۳ برنز بود، آماری که مجموع مدال‌های ایران را از ۱۴ مدال در بوئنوس‌آیرس به ۸ مدال در داکار کاهش داد. 

تنها مدال طلای ایران در این دوره را بنیامین سلطانیان در رشته تکواندو و در روز پایانی رقابت‌ها به دست آورد تا کاروان کشورمان با تک مدال طلا به کار خود پایان دهد. ۴ مدال نقره ایران نیز در رشته‌های مختلف به دست آمد. عسل گل‌تپه در تکواندو، پارسا شهشهانی در شنا، سبحان حکیمی در جودو و امیرعلی دومیرکلایی در کشتی ساحلی، به مدال نقره رسیدند. همچنین رضا جلیلیان در کشتی ساحلی و آرش پهالی در ووشو دو مدال برنز انفرادی ایران را کسب کردند و تیم ملی فوتسال دختران نیز با پیروزی در دیدار رده‌بندی، سومین مدال برنز کاروان را به دست آورد.

بدون تردید کسب مدال برنز توسط دختران فوتسالیست ایران یکی از اتفاقات ارزشمند این دوره بود، تیمی که با نمایش قابل قبول خود توانست با برتری بر ایتالیا جایگاه سوم این رقابت‌ها را به دست آورد. با این حال، نمی‌توان این موفقیت را دلیلی برای نادیده گرفتن افت کلی کاروان ایران دانست.

غیبت وزنه‌برداری، توجیهی برای افت عملکرد نیست

یکی از موضوعاتی که درباره عملکرد کاروان ایران در داکار مطرح شد، غیبت رشته وزنه‌برداری در این دوره از مسابقات به دلیل نداشتن فدراسیون فعال در سنگال بود. هرچند نبود این رشته می‌توانست فرصت کسب مدال را از ایران بگیرد، اما بررسی نتایج سه دوره قبلی نشان می‌دهد که از مجموع ۲۵ مدال کسب‌شده ایران در آن رقابت‌ها، تنها ۲ مدال طلا به رشته وزنه‌برداری اختصاص داشته است، بنابراین نمی‌توان غیبت وزنه‌برداری را عامل اصلی افت عملکرد کاروان ایران دانست. کاهش تعداد مدال‌ها از ۱۴ به ۸ و سقوط تعداد مدال‌های طلا از ۷ به یک، نشان می‌دهد که باید دلایل این اتفاق را در حوزه‌های دیگری از جمله کیفیت برنامه‌های آماده‌سازی، استعدادیابی، پشتوانه‌سازی و عملکرد فدراسیون‌های ورزشی جست‌و‌جو کرد.

از سوی دیگر، حضور نمایندگان ایران در ۹ رشته ورزشی شنا، ووشو، سه‌گانه، تنیس روی میز، بوکس، دوچرخه‌سواری، دوومیدانی، جودو و شمشیربازی، در کنار سایر رشته‌های حاضر در کاروان، انتظارات را برای کسب نتایج بهتر افزایش داده بود. با این حال، مجموع مدال‌های کسب‌شده نشان داد که عملکرد ایران با ظرفیت و انتظارات موجود فاصله دارد.

ضرورت عبور از وعده به برنامه‌ریزی

احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان، نیز در پیام خود پس از پایان رقابت‌های المپیک جوانان داکار بر ضرورت بررسی عملکرد کاروان ایران تأکید کرد و از قرار گرفتن نتایج رشته‌های مختلف در دستور کار کمیسیون نظارت بر عملکرد فدراسیون‌ها و انجمن‌های ورزشی خبر داد.

این اقدام در شرایط فعلی ضروری به نظر می‌رسد، اما مهم‌تر از اعلام بررسی و آسیب‌شناسی، رسیدن به دلایل واقعی این افت و ارائه راهکار‌های عملی برای جلوگیری از تکرار آن است. باید مشخص شود چرا ورزشکاران ایران در برخی رشته‌ها نتوانستند روند موفقیت دوره گذشته را تکرار کنند و چه عواملی باعث شد تعداد مدال‌های طلا با چنین کاهش چشمگیری مواجه شود.

واقعیت این است که توسعه ورزش قهرمانی بدون توجه به ورزش پایه، استعدادیابی مستمر، شناسایی استعداد‌های برتر در استان‌ها، تأمین زیرساخت‌های مناسب و برنامه‌ریزی بلندمدت امکان‌پذیر نیست. فدراسیون‌های ورزشی نمی‌توانند صرفاً در آستانه اعزام به مسابقات بین‌المللی به فکر آماده‌سازی ورزشکاران باشند؛ چراکه موفقیت در چنین رویداد‌هایی حاصل سال‌ها برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری است.

اکنون فدراسیون‌هایی که در این دوره از المپیک جوانان نماینده داشتند، باید عملکرد خود را با نگاهی دقیق و بدون توجیه بررسی کنند. افت کاروان ایران در داکار تنها یک نتیجه ضعیف در یک رویداد بین‌المللی نیست، بلکه می‌تواند نشانه‌ای از وجود ضعف در چرخه پرورش استعداد و پشتوانه‌سازی ورزش کشور باشد؛ مسئله‌ای که اگر امروز برای آن چاره‌اندیشی نشود، ممکن است در سال‌های آینده آثار خود را در رقابت‌های بزرگ‌تر و حتی المپیک بزرگسالان نیز نشان دهد.

انتهای خبر/288446/