حضور بانوان در تجمع‌های مردمی؛ یک معجزه اجتماعی و فرصتی برای تولید دانش

دکتر رضا اسماعیلی عضو هیئت علمی گروه مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان در گفتگو با خبرنگار آگاه عنوان کرد: حمله دشمن آمریکایی صهیونیستی به ایران عزیز با شهادت رهبر معظم انقلاب، فرماندهان مطرح و شهروندان بیگناه کام‌ها را تلخ کرد. با این حال در کنار این فقدان‌های بزرگ و خسارت‌های مادی، در طول این دو ماه شاهد بروز پدیده‌ای بودیم که از منظر جامعه‌شناسی، فراتر از یک واکنش ساده، می‌توان آن را یک «معجزه اجتماعی» دانست.

رنگین‌کمان اجتماعی در پرتو مثلث مقاومت

وی اظهار کرد: حضور پرشور و مداوم مردم در تجمع های شبانه به مثابه ققنوسی بود که از دل خاکستر جنگ برخاست. پدیده‌ای که می‌توان آن را «رنگین‌کمان اجتماعی» نامید؛ تجمعی از اراده‌های متنوع که حول محور دفاع از ایران و اسلام، به وحدتی بی‌سابقه دست یافته‌اند.در تحلیل این رخداد، نباید از مثلث مقاومت غافل شد؛ مثلثی که در آن «دیپلماسی»، «سربازان و فرماندهان در میدان» و «مردم» قرار دارند. تجلی جدید این مثلث، زمانی به اوج رسید که حضور مردم در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی، رنگ و بویی متفاوت به خود گرفت.

این جامعه شناس افزود: در این میان، یکی از شگفت‌انگیزترین و شاید مغفول‌ترین جنبه‌های این جنگ، بازگشت و تجلی دوباره نقش خانواده با محوریت زنان و فرزندان بود. ما شاهد حضور خستگی‌ناپذیر مادران، دختران، همسران و پسرانی بودیم که با جدیتی مثال‌زدنی، در خیابان‌ها و میادین، پناهگاه استواری برای نظام جمهوری اسلامی شدند.اما نکته کلیدی و راهبردی که نیازمند دقت علمی است، ظهور یک قشر نوظهور و بالنده در بدنه جامعه سیاسی و اجتماعی ایران است که می‌توان انها را زنان و دختران آگاه نامید.

وی عنوان کرد: در جریان این پنجاه و چند روز، شاهد بودیم که چگونه این دختران و زنان آگاه، با وجود تنوع در طیف‌های مختلف اندیشگی و حتی با وجود تفاوت‌های ظاهری، در یک نقطه عطف قرار گرفتند. آنها با انگیزه‌های ایمانی، اعتقادی و دفاع‌جویانه‌ی از میهن، یک «همدلی بزرگ» و وحدت ساختاری را رقم زدند. این حضور، نشان‌دهنده آن است که ما با یک قشر در حال ظهور رو‌به‌رو هستیم که نه تنها در زندگی فرهنگی، بلکه در معادلات سیاسی و اجتماعی نیز، چهره‌پرداز آینده ایران اسلامی خواهند بود.

وقتی فوران اندیشه جای واکنش احساسی را می‌گیرد

اسماعیلی گفت: این دختران که با دانش، شور و انگیزه حرکت می‌کنند، در واقع تجلی همان «مبعوث شدن» ملت در قامت نسل جدید است که رهبر شهید انقلاب در زمان حیات پربرکتشان به آن اشاره کرده بودند. مدیریت خانواده تحت هدایت این زنان، در واقع برآیند سال‌ها تراوشات ذهنی و ایمانی بوده است که اکنون در لحظات حساس، به صورت یک فوران آتشفشانی از غیرت و دفاع از میهن، خود را نشان داده است. آنچه در میدان‌ها دیدیم، صرفاً یک واکنش احساسی نبود، بلکه یک «فوران اندیشه» بود که نشان داد پیوند میان اعتقادات دینی و میهن‌پرستی، در قلب نسل جدید زنان، گره خورده است.

وی افزود: از منظر علمی و دانشگاهی، ما با یک فرصت بی‌نظیر برای تولید دانش رو‌به‌رو هستیم. این رخداد، پدیده‌ای است که نباید تنها به صورت گذرا از کنار آن گذشت. حضور زنان و دختران در این جنگ، یک «منشور اجتماعی» است که زوایای مختلفی دارد و نیازمند مطالعه بین‌رشته‌ای است. ما باید این تجربیات را از منظر فقه و دین، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، فرهنگ و سیاست مورد واکاوی قرار دهیم. این تجربیات، اگر به درستی مستندسازی شوند، می‌توانند منبعی غنی برای تولید دانش جهت هدایت نوجوانان و نسل‌های آینده در چارچوب انقلاب اسلامی باشند.بسیاری از اندیشمندان شاید تا پیش از این، تنها به ابعاد یک‌جانبه یا ظاهری پدیده‌ها توجه داشتند، اما این جنگ چهل‌روزه، وجوه ناشناخته و مغفول‌مانده‌ای را از قدرت نرم و اجتماعی زنان ایران آشکار کرد.اگر در ابتدا به مقتضیات شرایط بحرانی و جنگی از شدت این وحدت و این حضور مقتدرانه غافلگیر شدیم، اکنون زمان آن فرارسیده است که این پدیده را از نظر علمی و راهبردی کالبدشکافی کنیم.

این کارشناس مسائل فرهنگی عنوان کرد: در نهایت، باید دانست که ایرانِ فردا، ایرانِ آینده، با دست‌های همین دختران و با مدیریت همین زنان ساخته خواهد شد. حضور آنها در میادین، تضمین‌کننده تداوم حاکمیت و انسجام ملی است. این «رنگین‌کمان اجتماعی» که رنگ‌های مختلف اعتقادی و فکری را در هم آمیخته تا پرچمی واحد از دفاع از وطن را برآورد، نویدبخش روز‌هایی است که در آن، قدرتِ آگاهی و ایمان، بر تمام توهمات دشمنان پیروز خواهد شد. ما با نگاهی به این توانمندی، باید به فال نیک بگیریم؛ چرا که دفاع از میهن، اکنون به مدیریت و حضور هوشمندانه این قشر بالنده گره خورده است.

انتهای خبر/243252/