تأمین مالی پایدار دانش‌بنیان‌ها، با تکیه بر سرمایه اجتماعی پیش می‌رود

حامد رفیعی با اشاره به مسیر طی‌شده در مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری معاونت علمی، اظهار کرد: از ابتدای شکل‌گیری این مرکز، هدف اصلی طراحی روش‌هایی بوده که کم‌ترین وابستگی را به منابع دولت داشته باشد.

او با اشاره به استمرار فرآیند تامین مالی در جنگ دوازده‌روزه اوایل سال، اشاره کرد که این جنگ یک شوک جدی بود، اما همین شوک باعث شد نگاه ما بیش از پیش به سمت مدل‌هایی برود که بر پایه سرمایه اجتماعی شکل می‌گیرد؛ سرمایه‌ای که می‌تواند حتی قوی‌تر از منابع دولتی عمل کند.

الگو‌های نوین تأمین مالی پایدار؛ از «هم‌افزا» تا «کام»

رفیعی با اشاره به روند گسترش الگو‌های نوین تأمین مالی افزود: ما مدل‌هایی را توسعه دادیم که هم نیاز شرکت‌ها را رفع کند و هم پایدار باشد. روش‌هایی مانند مدل هم‌افزا که در آن شرکت‌ها، صندوق نوآوری و بانک خصوصی به صورت سه‌جانبه سرمایه‌گذاری می‌کنند و با آورده­ای محدود بین ۶ تا ۱۰ برابر، خدمات مالی برای شرکت‌های دانش‌­بنیان ایجاد می­‌شود.

او توضیح داد: نخستین اجرای موفق مدل هم‌افزا در شرکت­‌های دانش‌­بنیان حوزه صنایع پیشرفته انجام شد که مجموعاً ۱۰ همت تأمین مالی برای پروژه‌ها فراهم کرد. این مدل به‌دلیل اتکا به آورده شرکت‌ها، یک سرمایه اجتماعی پایدار ایجاد کرده که منابع آن دائماً در حال گردش و رشد است.

رفیعی افزود: مدل‌هایی نظیر «الگوی کام» نیز طراحی شد که برای نخستین‌بار تأمین مالی فناوری را از مسیر بازار بیمه ممکن می‌کند. در این مدل، بخشی از اعتبار خرید روزانه مردم به‌عنوان ذخیره بیمه عمر رسوب می‌کند و همان منابع در توسعه فناوری کشور سرمایه‌گذاری می‌شود؛ بدون اینکه مردم ریالی هزینه اضافه پرداخت کنند. در بازار بیمه، الگوی کام اولین تجربه تأمین مالی بیمه‌بنیان کشور را رقم زده است که علاوه بر افزایش ضریب نفوذ بیمه، تامین مالی بسیار قابل توجهی در راستای توسعه فناوری و انتقال دانش‌­بنیان و حمایت از شرکت‌­های دانش­‌بنیان ایجاد خواهد نمود.

فاصله‌گیری هدفمند از وابستگی به دولت

رییس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری معاونت علمی، با تصریح اینکه وظیفه مرکز، حمایت از شرکت‌های مقیاس‌پذیر و رشد‌یابنده است، گفت: منابع ارزان‌قیمت دولتی باید برای شرکت‌های نوپا در نظر گرفته شود، اما مأموریت این مرکز، تأمین مالی برای شرکت‌های در حال رشد است؛ بنابراین نرخ‌ها باید نرخ واقعی پول باشد تا شرکت‌ها قدرت رقابت پیدا کنند و در یک محیط ایزوله باقی نمانند.

حمایت ویژه شرکت‌های اقتصاد دیجیتال

رفیعی تأکید کرد: شرکت‌های حوزه فناوری‌ها و اقتصاد دیجیتال در جنگ اخیر آسیب قابل توجهی دیدند و منابع دولت هم کشش جبران آن را ندارد. برای همین، مدل اختصاصی تأمین مالی اقتصاد دیجیتال تدوین شد که بر پایه سرمایه‌گذاری مشترک شرکت‌ها، بانک و صندوق نوآوری شکل می‌گیرد. در این مدل ابتدا باید خود شرکت‌ها کنار هم قرار بگیرند؛ هیچ نهادی تا زمانی که شرکت‌­ها خودشان مشارکت نکنند، به کمک نمی‌آید. ما هم در صندوق نوآوری به‌عنوان سرمایه‌گذار موثر وارد می‌شویم، نه ارائه‌دهنده وام ارزان.

نقش‌آفرینی اثربخش در بازار‌های پول، سرمایه و بیمه

رفیعی، با اشاره به اینکه تأمین مالی در کشور سه بستر اصلی دارد، اعلام کرد: بازار پول، شامل بانک‌ها و صندوق‌ها، دوم بازار سرمایه شامل بورس و فرابورس و بازار بیمه این سه حوزه را شامل می‌شود. در هر سه بازار ورود کردیم. در بازار پول، اوراق توسعه فناوری تحول بزرگی ایجاد کرد و تاکنون حدود ۶۰ همت برای شرکت‌ها به بانک‌ها معرفی شده است. انتظار داریم این عدد امسال از سقف ۱۰۰ همت هم عبور کند.

رییس مرکز تامین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری معاونت علمی، در ادامه بیان کرد: در بازار سرمایه نیز «بازار نوآفرین» برای نخستین‌بار در کشور عملیاتی شد و سهام نخستین شرکت دانش‌بنیان در دی‌ماه ۱۴۰۳ عرضه شد. ورود دارایی‌های نامشهود به بازار سرمایه جهت تامین مالی یکی از اقدامات مهم سال جاری است.

تأمین مالی؛ از فراخوان به همکاری فعال با شرکت‌ها

رفیعی، با بیان این‌که برخلاف شیوه‌های سنتی مبتنی بر فراخوان، مرکز تأمین مالی مستقیماً به سراغ شرکت‌ها می‌رود، گفت: واقعیت تلخ این است که بسیاری از شرکت‌ها مفهوم تأمین مالی را نمی‌شناسند و تصورشان فقط گرفتن وام است. ما باید مدل‌های متناسب با زیست شرکت‌ها طراحی کنیم؛ همان کاری که در اوراق توسعه فناوری، هم‌افزا و کام انجام شد.

رفیعی در پایان، با اشاره به عزم جدی مرکز تامین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری برای ترویج و معرفی مدل­های نوین تامین مالی پایدار به شرکت‌های دانش‌بنیان گفت: سرمایه اجتماعی کم‌نظیری این روز‌ها در کشور شکل گرفته؛ مردم جان و مالشان را برای وطن می‌گذارند. وظیفه ما این است که این سرمایه را به مسیر درست هدایت کنیم و علاوه بر تامین مالی پایدار شرکت‌­ها، گزارش دوره‌­ای در راستای تقویت این سرمایه اجتماعی ارائه دهیم.

انتهای خبر/244040/