صالحی: دیپلماسی روستا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است/ ضرورت توجه به اقتصاد فرهنگ و هنر روستا

به گزارش خبرگزاری آگاه، نخستین نشست شورای فرهنگ و هنر روستا و عشایر به ریاست سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و با حضور عبدالکریم حسین‌زاده معاون رئیس جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم کشور، حجت‌الاسلام علی ملانوری دبیر شورای فرهنگ و هنر روستا و عشایر، مدیران وزارت فرهنگ و نمایندگان فرهنگ و هنر روستا و عشایر در حوزه‌های مختلف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این جلسه گفت: دبیرخانه شورای فرهنگ و هنر روستا و عشایر در کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد کشور مستقر شده و نقش دبیرخانگی را ایفا می‌کند؛ برای استقرار دبیرخانه در کانون فرهنگی هنری مساجد، استدلال‌های متعددی وجود داشت که تنها به دو نکته اشاره می‌کنم.

وی افزود: نخست اینکه امتداد روستایی وزارت فرهنگ عمدتاً در کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد است؛ نزدیک به ۱۵ هزار کانون فرهنگی و هنری روستایی در سراسر کشور داریم.

صالحی تصریح کرد: نکته دوم آن است که موضوع کاریِ کانون‌های فرهنگی هنری مساجد تمامی حوزه‌هایی است که وزارت فرهنگ در آنها فعالیت می‌کند؛ از هنر و دین گرفته تا رسانه و فرهنگ و کانون‌های فرهنگی و هنری همه این اجزا را در مقیاسی کوچک‌تر در خود دارند.

وی با بیان اینکه در ابتدا تصویری را که از این موضوع یعنی روستا در ذهن دارم را عرض می‌کنم، تصریح‌کرد: جمعیت روستا‌ها کاهش پیدا کرده و نسبت جمعیتی آنها در پنجاه سال اخیر تغییر کرده است؛ گاهی همین تغییر نسبت موجب شده مسئله روستا‌ها به نظر ما کم‌اهمیت جلوه کند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: زمانی نسبت جمعیت روستایی و شهری ۷۰ به ۳۰ بود ولی امروز این نسبت تغییر کرده است، اما جمعیت روستایی موجود نیز حدود ۲۰ میلیون نفر را شامل می‌شود؛ ۲۰ میلیون نفر جمعیت روستایی ایران از جمعیت حدود ۱۳۰ کشور جهان از کشور‌های جهان بیشتر است، چون از ۲۰۵ کشور جهان، ۱۳۵ کشور زیر ۲۰ میلیون نفر جمعیت دارند.

وی افزود: بنابراین جمعیت کمی در روستا‌ها زندگی نمی‌کنند ولی، چون نسبت‌ها تغییر کرده‌اند ذهن ما شهر زده شده است این درحالی است که با وجود کم شدن جمعیت روستایی، تعداد روستا نشینان ایران زمین از جمعیت بسیاری از کشور‌ها بیشتر است؛ بنابراین جمعیت کمی محسوب نمی‌شود؛ نباید از تغییر نسبت جمعیت روستاییان به شهری به مغالطه محدود بودن جمعیت برسیم گاهی این نوع مغالطه‌ها ذهن ما را دچار خطا می‌کند و جایگاه یک مسئله را کاهش می‌دهد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: علاوه بر این از سه بُعد مسئله روستا اهمیت دارد.

بخش مهمی از هویت تاریخی ما در روستا‌ها استمرار یافته است

صالحی با بیان اینکه اولین بُعد مساله اهمیت روستا به هویت مربوط می‌شود، افزود: بخش مهمی از هویت تاریخی و میراثی ما همچنان در روستا‌ها استمرار یافته است.

وی تصریح‌کرد: دومین دلیل اهمیت روستا به عدالت مربوط می‌شود؛ عدالت تابع درصد و نسبت نیست به همین دلیل حتی اگر یک نفر نیز آسیب ببیند قابل تحمل نیست و یک انسان به منزله همه انسان‌هاست؛ نه فقط انسان‌های یک دوره تاریخی، بلکه از آغاز خلقت انسان تا پایان آن، این همان چیزی است که فرهنگ دینی و معرفتی به ما تعلیم می‌دهد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی «توسعه» را سومین دلیل اهمیت روستا دانست و گفت: توسعه ملی کشور‌ها نیز با توسعه بخش روستایی آنها پیوند خورده است.

انقلاب اسلامی ایران در حوزه توسعه زیرساختی خدمات فراوانی به روستا‌ها ارائه کرده است

وی با بیان اینکه توسعه پایدار روستایی سه ضلع دارد، افزود: در یک ضلع، یعنی حوزه توسعه عمرانی و زیرساختی، جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی خدمات فراوانی ارائه کرده‌اند؛ آب، برق، گاز، تلفن، اینترنت، مدرسه، بهداشت، خانه‌های بهداشت، واکسیناسیون و بسیاری خدمات دیگر که به روستا‌ها ارائه شده است به هیچ‌وجه با شرایط پیش از انقلاب قابل مقایسه نیست.

صالحی تصریح کرد:، اما در دو حوزه دیگر همچنان با ضعف‌های جدی مواجه هستیم؛ توسعه اقتصادی_معیشتی و توسعه فرهنگی_اجتماعی.

توسعه پایدار، توسعه‌ای همه‌جانبه است

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: توسعه پایدار، توسعه‌ای همه‌جانبه است؛ صرف اینکه در یک روستا برق، آب و گاز وجود داشته باشد، آن روستا را به روستایی توسعه‌یافته تبدیل نمی‌کند.

وی افزود: در بخشی که به حوزه کاری وزارت فرهنگ مربوط می‌شود (هرچند این حوزه‌ها با یکدیگر پیوند دارند و توسعه اقتصادی و معیشتی نیز با توسعه فرهنگی و اجتماعی مرتبط است) به طور خاص در حوزه فرهنگ و هنر، زحمات قابل توجهی با وجود بضاعت محدود و امکانات موجود در حوزه فرهنگ انجام دادند.

صالحی با بیان اینکه گزارش اقدامات انجام شده را می‌توان در چند بخش طبقه‌بندی کرد، تصریح کرد: بخش اول، مربوط به رویداد‌هایی است که ما در حوزه فرهنگ و هنر روستا برگزار می‌کنیم؛ بخشی از این رویداد‌ها به‌صورت اختصاصی در حوزه روستا و عشایر برگزار می‌شود و بخشی دیگر برنامه‌هایی هستند که از برش روستایی و عشایری برخوردارند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: در مجموع، حجم قابل توجهی از رویداد‌های فرهنگی و هنری ما به حوزه روستا و عشایر اختصاص دارد؛ چه به‌صورت مستقل و چه در قالب بخشی از برنامه‌های کلان‌تر.

وی افزود: بخش دوم، ناظر به ارائه خدمات فرهنگی و اجتماعی به روستاهاست؛ از قبیل سینما سیار، کتابخانه‌های عمومی، کتابخانه‌های کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد، فعالیت‌های حمایتی و کارآفرینی سازمان اوقاف و ...

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: بخش سوم نیز روایت از روستاست؛ یعنی روستا به‌عنوان یک سوژه.

وی افزود: روایت از روستا در قالب سینما، فیلم کوتاه، مستند، هنر‌های تجسمی در شاخه‌های مختلف، هنر‌های نمایشی، ادبیات داستانی و بسیاری از حوزه‌های دیگر که به نوعی روایتگر روستا هستند شکل می‌گیرد.

صالحی تصریح کرد: در این سه بخش، اقداماتی انجام داده‌ایم و طبعاً باید این اقدامات را با قوت بیشتری ادامه دهیم.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: نکته مهم این است که چگونه می‌توان این موضوعات را در قالب یک برنامه منسجم با معاونت محترم روستایی رئیس جمهور پیش برد؛ نباید به تفاهم‌نامه‌هایی بسنده کنیم که صرفاً جنبه تشریفاتی دارند و گاهی مجموعه‌های اجتماعی و سازمان‌ها را به امید نتایج آنها معطل نگه می‌دارند، آنچه اهمیت دارد برنامه اقدام است.

به شناخت دقیق‌تر از جامعه روستایی نیاز داریم

وی افزود: نکته نخست، شناخت دقیق‌تر از جامعه روستایی است؛ یا شناخت دقیقی از جامعه روستایی نداریم یا این شناخت بسیار محدود است.

صالحی تصریح‌کرد: در حوزه پیمایش‌ها نیز با این مسئله مواجه هستیم متاسفانه در پیمایش‌ها، جامعه روستایی سهم محدودی

دارد و عمدتا گستره پاسخگویان جامعه شهری هستند.

وی تصریح کرد: در پیمایش‌هایی مانند «سنجش سبک زندگی ایرانیان»، «پیمایش ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان _

موج چهارم» و «دانش و نگرش تاریخی ایرانیان» برش جامعه روستایی انجام شده است، اما متاسفانه محدود هستند و دامنهِ پوشش این پیمایش‌های ملی باید گسترده‌تر شود.

در پیمایش‌ها سهم بیشتری برای روستا‌ها درنظر گرفته شود

وزیر فرهنگ افزود: لازم است دوستان ما در ادارات کل استانی نیز در پیمایش‌های استانی، سهم بیشتری برای روستا‌ها در نظر بگیرند و توجه جدی‌تری به این حوزه داشته باشند، زیرا اقدام، فرع بر اطلاعات و داده‌های معتبر است و اگر در این زمینه با کمبود داده مواجه باشیم طبیعی است که اقدامات ما نیز از اثربخشی لازم برخوردار نخواهند بود.

صالحی تصریح کرد: موضوع مشابهی در حوزه مطالعاتِ اجتماعیِ روستا نیز وجود دارد این مطالعات می‌تواند مقدمه‌ای برای شکل‌گیری اطلس فرهنگی ـ اجتماعی روستا باشد.

در حوزه روستایی نیازمند شناختی عمیق‌تر هستیم

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: شناخت ما از جامعه روستایی ضعیف است البته همه مسائل به شناخت بازنمی‌گردد و بخشی از مشکلات به تحلیل و اقدام مربوط می‌شود، اما در نقطه آغاز یعنی مرحله شناخت همچنان ضعف‌هایی جدی داریم.

وی افزود: در حوزه روستایی به شناختی عمیق‌تر و همه‌جانبه‌تر نیازمند هستیم پژوهشگاه وزارت فرهنگ یکی از مراکز پژوهشی معتبر کشور است که پیمایش‌هایِ ملیِ ارزشمندی را اجرایی کرده و می‌کند.

صالحی تصریح کرد: باید گفت‌و‌گو‌های جدی‌تری درباره این موضوع داشته باشیم که چگونه می‌توان شناخت پیمایشی و مطالعاتی از روستا‌ها را تقویت کرد.

ضرورت توجه به اقتصاد فرهنگ و هنر روستا

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: نکته دوم اقتصاد فرهنگ و هنر روستاست؛ موضوعی که باید توجه بیشتری به آن داشته باشیم.

وی با تاکید بر اینکه در حوزه اقتصاد تولید و اقتصاد مصرف باید توجه بیشتری داشته باشیم، افزود: مثلاً در ایام جنگ برخی اقدامات در حوزه‌های فرهنگی و پلتفرم‌هایی مانند طاقچه انجام شد.

صالحی در پایان تصریح کرد: تمامیِ آمار‌ها نشان می‌دهد مصرف فرهنگی در سبد خانوار کشور طی ده سال اخیر به دلیل تورم و عوامل مختلف دیگر کاهش یافته است.

انتهای خبر/257867/